Македонија
Почна 16-тата Школа за млади лидери „Младинска агенда за одржлив свет“
Синоќа започна 16-тата Школа за млади лидери на претседателот Ѓорге Иванов, која ќе се одржува во следните две недели, во периодот од 3 до 16 ноември 2025 година.
Програмата се реализира комбинирано, онлајн до 7 ноември и со целодневна програма од 9-16 ноември 2025 година во Хотел Инекс Олгица во Охрид. Со овогодинешната тема „Младинска агенда за одржлив развој“, школата е посветена на Целите за одржлив развој на ОН, како глобална иницијатива која ја поттикнува и младинската улога во создавањето на праведни, инклузивни и одржливи општества.
На отворањето се обратија основачот на Школата, Претседателот Ѓорге Иванов, Министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски, Претседателот на Freedom House Герардо Бертин, како и г. Фелипе Паулиер, помошник Генералниот секретар на Обединетите нации за младински прашања, кој испрати видео порака до учесниците.
Претседателот Иванов, поздравувајќи ја новата генерација учесници на Школата за млади лидери, се осврна на главната тема на 16-тата Школа и на Целите за одржлив развој на Обединетите нации и Агендата 2030, единствената глобална рамка што нуди излез од кризите и предизвиците со кои се соочува човештвото, зад која застанаа сите земји членки на ОН. Во своето обраќање тој посочи дека постојат бројни причини поради кои овие цели сеуште не се целосно остварени, но дека младите располагаат со највредните ресурси како надежта, енергијата, креативноста и можностите, за да придонесат кон нивно решавање. Во таа насока, тој истакна дека вештачката интелигенција мора да се користи како алатка за креативни решенија на предизвиците во сите области, потенцирајќи дека во ова време се бара нова дефиниција на лидерството – лидер кој ќе може да одговори на комплексноста на современиот свет.
Иванов нагласи дека лидерот на иднината треба да биде способен да одговори на она на што не може да одговори вештачката интелигенција и тоа со својата емоционална интелигенција, интуиција, етичност, креативност и човечност, карактеристики кои го прават човекот незаменлив. Посочи дека лидерите на иднината не треба да се натпреваруваат со вештачката интелигенција, туку да создаваат синергија со неа. Наместо стравот, младите треба да посегнат кон надежта и да развиваат одговорен пристап кон новите технологии, користејќи ги нивните придобивки и поставувајќи етички механизми кои ќе спречат нивна злоупотреба.

Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, алумнист на Школата за млади лидери, истакна дека вистинската трансформација започнува со внатрешната култура на лидерството, како размислуваме, одлучуваме и се однесуваме кога никој не не гледа. Тој предупреди да не се фокусираме само на реформите на општеството, без да се реформираме себеси, бидејќи трансформацијата е и лична промена. Лидерството бара храброст и иницијатива, а лидерските вештини не се наследуваат, туку се обновуваат и реинвентираат во секоја генерација. Андоновски нагласи дека Македонија има потреба од млади лидери кои нема да ги копираат старите стилови на политиката и менаџментот, туку ќе ја редефинираат интегритетот, заслугите и храброста.
Тој го истакна примерот со градоначалникот Божинов, кој го освои вториот мандат благодарение и на мрежата на млади лидери што се запознале на Школата и го поддржале неговото номинирање и кандидатура, покажувајќи како влијанието на Школата се шири во реалниот живот. Дигиталната трансформација ја спореди со национална трансформација, каде системите треба да им служат на луѓето, а не на самите себеси. Новите теми на Школата, како што се етика на вештачката интелигенција, аналогно лидерство во дигиталниот свет, или одржливоста, се воведуваат за првпат и ќе станат дел од главните дискусии во иднина. Во свет управуван од алгоритми, човечката проценка ќе прави разлика. Андоновски потсети дека постојат три типа луѓе: оние што чекаат, оние што набљудуваат и оние што започнуваат промени, при што иднината припаѓа на оние што дејствуваат. Тој се заблагодари на претседателот Иванов за посветеноста во создавање генерации лидери и нагласи дека вистинското наследство на Школата не е продолжување на старото, туку создавање на нешто ново што започнува во мали кругови и се шири низ општеството и нацијата.

Претседателот на Freedom House Герардо Бертин ја поздрави 16-тата Школа за млади лидери на претседателот Иванов како меѓународно призната и престижна програма која инвестира во растечки лидери, создавајќи простор за учење, менторство и акција. Тој објасни како се подготвува годишниот извештај „Freedom in the World“, кој ја оценува слободата во околу 200 земји и територии, користејќи методологија базирана на Универзалната декларација за човекови права.
Во извештајот за 2024 година, Бертин истакна дека слободата опаднала во 42% од светското население поради насилство, репресија, нерегуларни избори, вооружени конфликти и авторитаризам, додека подобрување имало само во 15% од случаите. Тој нагласи дека овие трендови имаат човечки последици, влијаат на новинари, активисти, политичари и млади граѓани, и ја поттикнуваат недовербата во изборните процеси, поларизација и закани кон демократските институции. Според Бертин, постојат три главни линии на закани: манипулирани и неправедни избори, трајни конфликти и присила, и ширење на авторитаризмот преку медиумска контрола, транснационална репресија и нови технологии за надзор. Бертин посочи дека, и покрај овие предизвици, многу земји покажуваат отпорност и напредок благодарение на организираноста на граѓанското општество, активности на новинари и учество на граѓаните. За младите лидери, тој нагласи дека нивната улога е клучна за демократската обнова. Истакна три начини на нивна вклученост: зајакнување и заштита на институциите, одбрана на информативниот екосистем и медиумската писменост, и ширење на демократијата преку инклузија и активно учество на граѓаните. Бертин ги повика младите да бидат иновативни, да изберат арена за акција, како институции, информации или инклузија, и да спроведат конкретни проекти во наредните денови, со цел да водат и обликуваат демократска и отпорна иднина.

Со срдечни поздрави до 16-тото издание на Школата за млади лидери како институција која го олицетворува потенцијалот на младите, образованието и визијата да ја обликуваме нашата заедничка иднина, Фелипе Паулиер, помошник Генерален секретар за младински прашања на ОН, нагласи дека општата тема на оваа школа, младинска агенда за одржлив свет, е повеќе од соодветна за времето во кое живееме. Потенцираше дека во светот околу нас, гледаме итна потреба за иновативно, одговорно и инклузивно лидерство. А младите лидери се тие кои не се плашат да го предизвикаат статус-квото и кои разбираат дека иднината зависи од нивните идеи и постапки и од нивната непоколеблива посветеност. Им посака успех во програмата, во која учесниците се опремуваат да се соочат со глобалните предизвици, како климатските промени, социјалните нееднаквости и политичката нестабилност.
Нагласи дека лидерството не е ограничено на коридорите на моќта, туку дека се покажува во секојдневните постапки – кога се бориме за правда, кога негуваме дијалог, кога се грижиме за околината и кога градиме мостови меѓу разликите. Дека секој млад лидер носи потенцијал да биде катализатор за трансформација во неговата заедница, во неговата земја и пошироко. Порача дека треба да градиме иднина каде идеите водени од младите ја покажуваат патеката кон помирен, поправеден и поодржлив свет.
Школата за млади лидери претставува уникатна платформа за талентирани и ангажирани млади луѓе од различни средини. Учесниците, внимателно селектирани според нивните академски достигнувања, лидерски потенцијал и општествен ангажман, се идентификувани како идни лидери кои ќе придонесат во изградбата на мирна, праведна и просперитетна иднина. На овогодинешната школа учествуваат четириесет учесници, од кои една третина се од странство, што го потврдува меѓународниот карактер на програмата.
Школата за млади лидери е иницијатива на претседателот Иванов, започната во 2010 година, на почетокот на неговиот прв претседателски мандат. Во изминатите 15 изданија, преку програмата поминале околу 600 млади од земјата и странство, а речиси 400 реномирани предавачи од Македонија, Европа и светот го споделиле своето знаење и искуство. Во 2018 година, проектот „Школа за млади лидери на Претседателот Иванов“ беше прогласен за најдобар социјално одговорен проект во Европа за 2017 година од страна на Светскиот инвестициски форум на бизнис ангели.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
ДИК: До 19:00 часот гласаа 242 од пријавените 248 болни или немоќни лица во Гостивар, Врапчиште, Маврово – Ростуше и Центар Жупа
Државната изборна комисија информира дека до 19:00 часот денеска од вкупно 94 пријавени лица за гласање во казнено-поправните установи, гласале 45 лица. Од вкупно пријавените 248 болни или немоќни лица за гласање во четирите општини, Гостивар, Врапчиште, Маврово – Ростуше и Центар Жупа до 19:00 часот правото на глас го оствариле вкупно 242 лица. Две лица гласале во Центар Жупа, 66 болни или немоќни гласале во Маврово – Ростуше, 31 лице во Врапчиште и 143 лица во Гостивар.
Гласањето за сите овие категории на гласачи се одвиваше непречено и без никакви проблеми и недоследности, велат од ДИК.
ДИК известува дека резултатите од гласањето на болните, немоќните и лицата кои се на издржување казна затвор, не се објавуваат денеска посебно.
„Секое поединечно гласачко ливче е ставено во посебен затворен плик и во гласачките кутии и тие не се отвораат денеска. Броењето на овие гласови и објавувањето на резултатите од денешното гласање се врши заедно со резултатите од целокупното гласање на изборите утре по 19:00 часот, за секое избирачко место и секоја општина каде што се гласа“, стои во соопштението на Државната изборна комисија.
Македонија
Детален список: каде целосно ќе се забранат сите видови цигари со новиот закон за заштита од пушење
Државата подготвува целосно нов и значително построг Закон за заштита од пушење, со кој драстично се заоструваат правилата за употреба, продажба, рекламирање и промоција на тутунските и никотинските производи. Предлог-законот, изготвен од Министерството за здравство, попладнево беше прикачен на ЕНЕР и има за цел системска заштита на јавното здравје и намалување на една од водечките причини за смртност и хронични заболувања во земјава – пушењето.
Целосна забрана за пушење во речиси сите јавни и работни простори
Со предлог-законот се воведува целосна забрана за пушење на тутун, електронски цигари, загреан тутун и други никотински производи во:
1. Во објекти на здравствени установи, установи за социјална заштита, воспитно – образовни, културни и рекреативни установи и организации за физичка култура и спорт;
2. Пред влезови на објекти на здравствени установи, установи за социјална заштита, воспитно – образовни институции;
3. Во и пред објекти за престој и сместување на деца, ученици и студенти;
4. Во објекти каде се наоѓаат државни органи и органи на единиците на локалната самоуправа;
5. Во објекти и возила што претставуваат работни места;
6. Во сите видови јавен превоз, вклучувајќи патен, железнички, воздушен и воден превоз, жичари и ски-лифтови;
7. Во објекти на аеродроми, железнички и автобуски станици, езерски пристаништа;
8. На станици на градски и приградски јавен превоз;
9. Во приватно возило во присуство на дете;
10. Во објекти каде се вршат трговски дејности, пазари и саеми;
11. Во објекти на угостителски објекти за сместување дефинирани согласно одредбите од Законот за угостителската дејност, вклучувајќи ги основните угостителски објекти за сместување и комплементарните сместувачки објекти ;
12. Во објекти на угостителските објекти за исхрана, дефинирани согласно одредбите од Законот за угостителската дејност, вклучувајќи ресторани, барови, национален ресторан – меана, кантини и други угостителски објекти за исхрана;
13. Во заеднички простории на станбени згради и заеднички делови на станбена зграда (светларници, лифтови, заеднички котларници и слично) утврдени со закон;
14. Во објекти на полициски станици, казнено-поправни и воспитно-поправни установи.
15. Во објекти на приредувачи на игри на среќа, дефинирани согласно одредбите од Законот за игри на среќа
16. Во и пред објекти кадешто се приредуваат забавни и рекреативни дејности за деца (како игротеки за деца и приватни установи за грижа на деца).
„Во објектите и просториите, одговорното лице на правното лице е должно да постави ознака за забрана на пушење и да обезбеди контрола на спроведувањето на забраната за пушење“, пишува во предлог-законот.
Дозвола за пушење ќе има исклучиво на строго дефинирани отворени простори, кои мора да бидат физички одделени, отворени од најмалку три страни и без стаклени, пластични или најлонски прегради.
Драстични ограничувања за рекламирање и промоција
Предлог-законот предвидува целосна забрана за директно и индиректно рекламирање и промоција на продажбата на тутун, и други производи што содржат тутун и/или никотин.
Посебно внимание се посветува на медиумската и уметничката содржина. Прикажувањето на пушење во филмови, серии, телевизиски програми, видеоигри и интернет содржини ќе биде строго ограничено, а дозволено само во случаи кога е неопходен дел од уметничката концепција за возрасна публика, и тоа со задолжителна здравствена порака дека пушењето е штетно.
Забрана за ароми и вкусови – крај за ментол и овошни никотински производи
Една од најстрогите одредби се однесува на целосна забрана за производство, увоз и продажба на тутунски и никотински производи со ароми и вкусови. Ова ги опфаќа и електронските цигари, течностите со и без никотин, загреаниот тутун и бездимните производи.
Според предлогот, ваквите вкусови директно ги таргетираат младите и ја зголемуваат веројатноста за рано создавање зависност од никотин.
Строги правила за продажба и изложување
Со новиот закон се забранува продажба на тутунски производи на парче, преку автомати, самопослужување и онлајн. Тутун и никотин нема да смеат да се продаваат во угостителски објекти, на плажи, пазари, саеми и за време на јавни настани.
Изложувањето на цигари и други производи на видливо место во продавниците ќе биде забрането. Тие ќе мора да се чуваат во затворени шкафови.
„Шкафовите за складирање треба да бидат конструирани на таков начин што ќе се спречи визуелното прикажување на тутунските производи кон потрошувачите кога шкафовите се отворени. Шкафовите за складирање на тутун, и други производи што содржат тутун и/или никотин, како и уреди за консумирање на тутун и никотин, не смеат да имаат надворешно осветлување и треба да бидат во боја што не го привлекува вниманието на посетителите“, се вели во предлог-законот.
Високи казни и затворање објекти
Надзорот над спроведувањето на одредбите од овој закон го вршат Државниот пазарен инспекторат, Државниот санитарен и здравствен инспекторат, Државниот просветен инспекторат, Државниот инспекторат за труд, Министерството за внатрешни работи и Управата за извршување на санкции, Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, во согласност со надлежностите утврдени со закон.
Предлог-законот предвидува високи парични казни – од 2.000 до 5.000 евра за правни лица, до 2.000 евра за одговорни лица и до 300 евра за физички лица. Инспекторите ќе имаат овластување да изречат и привремена забрана за вршење дејност – до три месеци за правни лица кои не ја почитуваат забраната за пушење.
Македонија
Состојба по обилните дождови во Македонија: пресек на ЦУК до 18:30 часот
Центарот за управување со криви направи пресек на состојбата по обилните врнежи до 18:30 часот.
Источен регион – Штип
Во моментов нема позначителни врнежи, а водостоите на реките се во опаѓање. Активностите за средување на коритото на Оризарска Река во Чешиново–Облешево ќе продолжат во понеделник. Поради претходните врнежи има зачестени одрони и свлечишта, особено на патниот правец Истибања – Делчево и кон граничниот премин. ЈП „Македонија Пат“ и СВР Штип ги одржуваат патиштата проодни.
Скопски регион
Нема нарушување на редовната состојба поврзано со обилните врнежи од дожд.
Југозападен регион – Охрид и Струга
Во Охрид, Кризниот штаб е на терен и ги контролира критичните точки. Регистрирано е излевање на реката Сушица кај ул. Прилеп, каде се интервенира со багери и се прават насипи. Во селата Орман и Дебелополе реката Далјан е со максимален водостој, но без излевање. Кај с. Вапила, надојдената вода го подјадува патот под мостот кон селото Ливоишта и ќе се интервенира со механизација. Поплавени се поголем број подрумски простории.
Во Струга се пријавени поплавени дворови во четврти реон на Мислешевски пат, како и повеќе куќи во с. Мислешево и дворови во с. Калишта. ТППЕ Струга интервенира со пумпи, а состојбата е пријавена до Општина Струга и ДЗС Струга.
Дебар
Реката Радика има зголемено, но стабилно ниво, без опасност од излевање. Сите патни правци се проодни. Забележани се помали одрони на делниците Жировница – Дебар и Дебар – Струга, кои редовно се расчистуваат. Се спроведуваат повеќекратни теренски контроли во текот на денот.
Кичево
Водостоите на реките Зајашка и Треска се зголемени, но под нивото на излевање. Најкритично е кај ул. Прилепска, каде состојбата со 125 поплавени објекти е непроменета. Евакуирани се околу 150 лица и се сместени во спортската сала „Христо Узунов“.
Екипи на ЈП „Комуналец“, ДЗС и приватни фирми работат на насипи, проширување и чистење на речното корито. За евакуираните лица е обезбедена храна, медицинска грижа, облека и основни услови за престој.
Битолско–Пелагониски регион
Во Битолско–Пелагонискиот регион се регистрирани повеќе последици од поројните врнежи, при што надлежните служби интервенираат на повеќе локации.
Поради оштетување на мост на Боишка Река, затворен е локалниот пат кон село Мренога. ЈП „Комуналец“ превентивно интервенира во населбата Мургашево со проширување на речното корито со цел заштита на околните куќи.
Поради поројните врнежи во изминатите денови дојде до поматување на водата за пиење, поради што се препорачува истата да се преврива најмалку 10 минути. Нивото на реката Црна кај с. Бучин беше покачено, но е стабилизирано и во моментов не постои опасност од излевање. За превенција, ЈП „Комуна“ ги зајакна и поткрена насипите на критичните точки.
Во општина Крушево е пријавено излевање на Крушевска Река кај мостот на патот Кривогаштани – Светомитрани. По координација со општина Кривогаштани договорена е интервенција според потребите на терен.
Во општина Долнени е пријавена штета кај жител на с. Лажани, каде се поплавени двор и приземни простории, со оштетувања и на земјоделски култури. Поплавувања се евидентирани и во селата Пешталево и Лажани поради неисчистени канали, при што интервенирано е со градежна механизација за расчистување.
Во повеќе села се регистрирани поплавени земјоделски површини:
с. Кравари – заезерени 10–20 хектари земјоделско земјиште (без опасност по објекти),
с. Жабени и с. Породин – во текот на денот беа поплавени околу 70–80 хектари, по што водата постепено се повлече.
Излевање е евидентирано и кај Елешка Река, каде беа поплавени околу 50 хектари земјоделски површини, но до попладневните часови водата се врати во коритото.
Поради оштетувања од водата, патот кон Буковски манастир беше разорно раскопан, но по интервенција на ЈП „Нискоградба“ патот е саниран и пуштен во употреба. Активни се и интервенции на свлечишта кај селата Буково, Горно Ореово и Бистрица, како и чистење на канали и речни корита на повеќе локации.
Како последица на врнежите, на повеќе места се поплавени земјоделски површини, дворови, куќи, помошни објекти и магацини за складирање на јаболка. Во општина Ресен ангажирани се сите расположливи градежни машини и пумпи за црпење вода и прочистување на критичните точки.
Југоисточен регион – Струмица
Нема пријави за штети, излевање на реки или одрони. Врнежите се со послаб интензитет и состојбата е стабилна.
Североисточен регион – Куманово
Нема нарушување на редовната состојба. Реките се во коритата, а патиштата се проодни по влажни коловози. Во моментот има врнежи од дожд.
Полошки регион – Тетово
Нема пријави за материјални штети. Врнежите од снег се со слаб интензитет. Пријавени се локални проблеми со електрична енергија во делови од Гостивар, каде интервенираат екипи на ЕВН. Воведена е забрана за движење на тешки товарни возила на патниот правец Мавровска раскрсница – Маврово – Дебар.

