Свет
„Не го чепкајте Гренланд“: Масовни протести во Данска и Нуук против плановите на Трамп
Големи протести против најавите на американскиот претседател Доналд Трамп за преземање на Гренланд се очекуваат денеска во повеќе градови во Данска, вклучувајќи го Копенхаген, како и во гренландската престолнина Нуук.
Илјадници луѓе најавиле учество на протестите во Данска и на Гренланд, на иницијатива на неколку гренландски организации. Организаторите наведуваат дека целта е да се испрати јасна порака за почитување на демократијата и основните човекови права на Гренланд.
Протестите се организираат и поради присуството на делегација на американскиот Конгрес во Копенхаген, со намера гласот на Гренланѓаните да биде слушнат. Трамп и натаму тврди дека САД мора да воспостават контрола врз стратешки важниот арктички остров, повикувајќи се на руски и кинески интереси во регионот.
Неговиот советник Стивен Милер изјави дека Данска не може сама да го брани Гренланд, додавајќи дека САД не сакаат да трошат милијарди долари за негова одбрана без контрола врз територијата.
Протестите следуваат по неодамнешна средба во Вашингтон, на која данските власти признале дека во моментов нема простор за договор со САД за иднината на автономниот регион. Во меѓувреме, повеќе европски земји најавија распоредување воен персонал на Гренланд во рамки на данска вежба, организирана од сојузниците на НАТО.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Иранскиот врховен лидер го обвини Трамп за немирите и жртвите
Протестите што со недели го потресуваа Иран се смирија, но зад себе оставија илјадници жртви и тешки обвинувања. Иранскиот врховен водач Али Хамнеи го обвини американскиот претседател Доналд Трамп за „жртвите и штетите“ настанати за време на немирите, пренесува Скај њуз.
Во својата прва објава на социјалната мрежа „Икс“ по 12 јануари, иранскиот врховен водач Али Хамнеи изјави дека Доналд Трамп го смета за одговорен за жртвите, штетите и клеветите што ги изнел против иранскиот народ.
Хамнеи претходно ги обвини демонстрантите дека дејствуваат во име на Трамп и други „странски терористи“, нарекувајќи ги „вандали и“ кои „ги уништуваат сопствените улици за да го израдуваат претседателот на друга земја“.
За време на немирите, дел од демонстрантите ги палеа фотографиите на Хамнеи, што стана симбол на пркос и отпор против режимот.
Според организациите за човекови права, во насилното задушување на протестите биле убиени над 3.000 луѓе, додека иранските власти признаваат околу 300 жртви. Демонстрациите избувнаа кон крајот на декември поради економската криза, а прераснаа во протести против клерикалната власт.
Иако животот во Техеран и другите градови постепено се нормализира, властите спроведуваат процена на штетите, додека интернетот бил речиси целосно блокиран повеќе од една недела, што ја отежнало независната проверка на настаните.
Фото: ЕПА
Свет
Првпат во Франција поднесен предлог за излез од НАТО
Во Франција за првпат е поднесен парламентарен предлог со кој се повикува на повлекување на земјата од НАТО. Иницијативата ја покрена потпретседателката на Народното собрание и членка на левичарската партија Непокорена Франција (LFI), Клеманс Гете, пренесува Танјуг.
Резолуцијата бара одвојување од западниот воен сојуз и доаѓа во момент на растечки сомнежи околу улогата на Соединетите Американски Држави и насоката на европската безбедносна политика, пишува Берлинер Цајтунг.
Гете наведе дека политиката на САД, вклучително и, како што тврди, „незаконското киднапирање на претседателот на Венецуела“ Николас Мадуро, заканите кон Гренланд, санкциите кон европски функционери и наметнувањето трговски договори, покажуваат дека САД „ефективно ѝ доделуваат на ЕУ статус на вазална држава“.
Според Гете, членството на Франција во НАТО ја изложува земјата на стратешки ризик и би можело да ја вовлече во конфликти кои не се во согласност со нејзините национални интереси.
Таа смета дека излегувањето од НАТО би ѝ овозможило на Франција да ја врати воената и дипломатската независност, да стане неврзана сила и, благодарение на нуклеарното одвраќање, самостојно да ја брани својата територија.
Истовремено, раскинот со алијансата, според неа, не би значел изолација. Франција би можела да го зголеми меѓународното влијание и да промовира мировни иницијативи во франкофонијата, во Обединетите нации, ОБСЕ и други меѓународни форуми.
Политичкиот контекст покажува дека ваков потег не е невозможен: левичарскиот сојуз LFI ја има најсилната пратеничка група во Народното собрание, додека десничарското Национално собрание на Марин Ле Пен исто така е критично кон НАТО.
Францускиот претседател Емануел Макрон во повеќе наврати изразуваше сомнежи околу насоката на алијансата, предупредувајќи на закани од Вашингтон, особено во врска со Гренланд. Во 2019 година, Макрон дури го опиша НАТО како „мозочно мртов“.
Свет
Минхенската безбедносна конференција ги поништи поканите за Иран поради репресијата врз демонстрантите
Организаторите на Минхенската безбедносна конференција соопштија дека ги поништиле поканите испратени до претставници на иранската влада за годинашното издание, кое ќе се одржи од 13 до 15 февруари, поради репресијата врз демонстрантите во Иран, пренесува АФП.
Од конференцијата наведоа дека поканите биле испратени пред неколку недели, но поради актуелните настани одлучиле да не ги почитуваат. Протестите поради високите трошоци за живот избувнаа на 28 декември и прераснаа во едни од најголемите антирежимски демонстрации од прогласувањето на Исламската Република во 1979 година.
Невладината организација Iran Human Rights соопшти дека најмалку 3.428 лица загинале, според потврдени случаи, додека други проценки зборуваат за над 5.000, па дури и до 20.000 жртви. Недостигот од интернет, како што се наведува, ја отежнува независната проверка на бројките.
Германското Министерство за надворешни работи претходно изјави дека не смета оти учеството на иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи би било соодветно.
Минатогодишната конференција беше одбележана и со контроверзните изјави на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, кој ги обвини европските земји за поткопување на демократијата и слободата на изразување.

