„Зајакнување на пазарот на енергија во транзиција“ беше темата на една од панел-дискусиите во рамки на бизнис-форумот, со кој заврши првиот ден со економски предзнак од Самитот во Познањ, Полска.

Министерот за економија, Кресник Бектеши, беше повикан прв да ги сподели искуствата и истакна дека земјата со новиот Закон за енергетика како главни стратешки цели во енергетскиот сектор ги поставила поголемото искористување на обновливи извори на енергија и подобрувањето на енергетската ефикасност.

„Оваа година интензивно се работеше во подготовка на секундарното законодавство, а подготвен е и нов нацрт-закон за енергетска ефикасност, кој наскоро очекуваме да влезе во процедура за усвојување, а ќе понуди нови решенија со цел подобрување на бизнис-климата од кој се очекува најголем интерес да има кај малите и средните претпријатија. До крајот на оваа година, пак, треба да ја донесеме и новата Стратегија за развој на енергетиката до 2040 година, која се потпира на 5-те столба на Европската енергетска стратегија (сигурност, солидарност и доверба, целосно интегриран енергетски пазар, климатска акција – декарбонизирање на економијата, истражување, иновации и конкурентност)“, објасни Бектеши.

Тој ги запозна присутните со првиот објавен јавен повик за доделување  договор за право на користење премија за електрична енергија произведена од фотонапонски електроцентрали изградени на земјиште во сопственост на Република Северна Македонија, за кој е предвидена изградба на фотонапонски електроцентрали на две локации, и тоа во Амзабегово (Свети Николе) со вкупна инсталирана моќност од 25MW и Македонски Брод со вкупна инсталирана моќност од 10MW.

Бектеши ја најави можноста микро и малите претпријатија и домаќинствата да можат да инсталираат фотонапонски постројки на покрив за производство на електрична енергија што ќе ја користат за сопствена потрошувачка, а вишокот на произведена електрична енергија да го предадат на системот, што се отвори како можност со новиот Закон за енергетика, како и планираниот јавен повик за изградба на ветерни електрани со капацитет до 50 MW со користење премија на локации за кои веќе е утврден потенцијал за производство на ветерна енергија.

Директорот на Енергетската заедница, Јанез Копач, се осврна на состојбите на енергетскиот сектор во регионот, кој е во процес на глобална трансформација. Развојот на поефикасни обновливи извори, растечката ликвидност на пазарот на природен гас и на интеграцијата на енергетскиот пазар во Европа бараат фундаментална промена на политиката. Според Копач, со растечкото темпо на економски раст на Западен Балкан се зголемуваат побарувањата за енергија, а токму на овие предизвици треба да одговори регионот час поскоро.

Министерот за економски развој на Република Косово, Валдрин Лука, претставникот „Нова Комодитис“, компанија од Србија која се занимава со трговија на енергија, како и претставници на енергетскиот сектор од економиите од регионот и од европските финансиски институции се обидоа да ги исцртаат патеките на развој на енергетскиот пазар во регионот, давајќи одговори на прашањата поврзани со интеграција на пазарот на електрична енергија и гас на Западен Балкан, финансирање на енергетската транзиција и намалување на енергетската сиромаштија, обезбедување на вистинска правна рамка и транспарентност на пазарот и која е вистинската стратегија за развој на обновливите извори.