Економија
Битиќи: Со соработка да го позиционираме регионот како атрактивна дестинација за нови инвестиции
Вицепремиерот задолжен за економски прашања Фатмир Битиќи присуствуваше и се обрати на првиот регионален „Иновациски бизнис-форум Пеперутка“ (Butterfly Innovation and Business Forum), кој е во заедничка организација на Регионалниот совет за соработка (Regional Cooperation Council – RCC) и универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ и во соработка со Европската претриемачка мрежа (European Enterprise Network), INNO и Фондот за иновации и технолошки развој, а со поддршка на Европската Унија.
Обраќајки се на форумот, Битиќи посочи дека иновациите отвораат нови врати, при што се отвораат големи можности кои привлекуваат нови инвеститори, се креираат нови работни места и се генерираат дополнителни приходи за националните економии, но и за целиот регион на Западен Балкан. Развојот на иновативноста во земјите во регионот, во изминатите неколку години, го позиционира регионот на Западен Балкан на светската мапа за иновации, како атрактивна дестинација со забележлив технолошки развој и евидентен напредок.
„Северна Македонија има отворена и конструктивна комуникација со сите земји од Западен Балкан. Мило ми е што сите ние ги разбравме предностите коишто ги имаме како регион, а кои доколку се обединиме неминовно се поголеми и посилни. Како влади, создаваме политики кои ќе ги намалат границите меѓу регионалните партнери преку создавање пристапен дијалог за многу важни теми како што се дигитализацијата, иновациите и човечкиот капитал. Фондот за иновации и развој на технологија нуди многу инструменти кои ја поврзуваат Северна Македонија со нејзините регионални партнери, со перспектива да стане важен регионален стартап-центар кој не познава граници. Никогаш не сум се сомневал за важноста и придобивките од регионалната соработка, не само затоа што тоа е нашиот најинтелигентен начин да станеме посилни, туку можеби затоа што тоа е и нашиот најодржлив начин во однос на нашите ресурси“, нагласи Битиќи.
Вицепремиерот се осврна и на мерките на Владата за поддршка на иновативноста на домашните претриемачи, кои во голема мера се имплементираат преку инструментите на Фондот за иновации и технолошки развој.
„Северна Македонија сериозно влегува во дигиталната ера и ние постојано правиме нови чекори напред. Со задоволство можам да кажам дека во последните четири години нашиот Фонд за иновации и развој на технологија создаде разновидно портфолио од над 780 поддржани проекти, од кои околу 56% се стартап-претпријатија.
Со имплементирање на различните инструменти за поддршка на Фондот, ја покажуваме намерата да ги поддржуваме стартап-компаниите, кои имаат огромен потенцијал. Затоа, од година во година издвојуваме сè повеќе средства за поддршка на овие компании. Дозволете ми да споделам со вас дека во изминатите четири години преку инструментите на Фондот се реализирани инвестиции во вредност од над 88 милиони евра, а кофинансирањето од Фондот е 58% или околу 51 милион евра. Финансиската поддршка што Фондот ја понуди и продолжува да ја обезбедува на многу ентузијастички ориентирани претприемачи е од витално значење за солиден почеток. Горд сум што дизајниравме директен начин да им помогнеме на иновативните луѓе да ги претворат своите идеи во реалност. Ова е мотивирачко за стартап-заедницата и за целото општество, бидејќи сме сведоци на многу успешни приказни кои се изградени од нула и развиени со помош на инструментите на Фондот. Нашата главна цел е да создаваме можности и благодарен сум што го постигнавме и продолжуваме да го правиме тоа“, потенцираше во своето воведно обраќање вицепремиерот за економски прашања Фатмир Битиќи.
Освен вицепремиерот Битиќи, на отворањето на иновацискиот бизнис форум се обратија и ректорот на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, проф. д-р Никола Јанкуловски, генералната-секретарка на Регионалниот совет за соработка, Мајлинда Брегу, заменичката генерална директорка на директоратот за истражување и иновации во Европската комисија, Сигне Рацо, и директорот на Европскиот иновациски совет и Агенцијата за поддршка на мали и средни компании во Европската комисија, Жан Давид Мало.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Фон дер Лајен: ЕУ треба да ги поедностави регулативите
Европската унија мора да ги поедностави пазарите на капитал и регулативите за да ја намали фрагментацијата и да ја зајакне конкурентноста на блокот, изјави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен.
„На нашите компании им е потребен капитал сега“, нагласи таа. „Мораме, на еден или друг начин, да ги срушиме бариерите што нè спречуваат да станеме вистински глобален гигант“, пишува DW.
Фон дер Лајен го опиша сегашниот систем на ЕУ како „фрагментација на стероиди“ и повика на „еден голем, длабок и ликвиден пазар на капитал“.
„Да го земеме повторно примерот на САД: еден финансиски систем, еден финансиски центар и неколку други финансиски центри“, рече таа, додавајќи дека Европската Унија има не само 27 различни финансиски системи, туку и повеќе од 300 места за тргување.
ЕУ идентификуваше клучно прашање што би можело да ја зајакне конкурентноста на блокот. За разлика од САД, европските компании имаат тешкотии во пристапот до капиталот што им е потребен за проширување и раст. Европската комисија предложи поедноставување на националните правила за создавање унија за штедење и инвестиции. Но, хармонизирањето на финансиските правила во Европа се покажа како тешко во минатото.
Фон дер Лајен ги повика пратениците да дејствуваат брзо, велејќи дека ќе го поттикне законодавството дури и ако не сите земји-членки се подготвени да ги променат своите национални правила.
„Доколку не се постигне договор, ЕУ треба да размисли за засилена соработка меѓу земјите што сакаат да учествуваат“, рече таа.
Еден од најзначајните, но и контроверзни, предлози за зајакнување на европската економија е да им се даде предност на европските компании во „стратешките“ сектори во однос на странските конкуренти, план што го поддржува фон дер Лајен.
„Во стратешките сектори, европската предност е неопходен инструмент за зајакнување на производствената база на Европа“, рече таа, предупредувајќи против пристапот „една големина одговара на сите“. Во својот говор, таа додаде дека Европа треба да ја зголеми својата конкурентност преку „зголемување на производството“ на континентот и „проширување на својата мрежа на сигурни партнери“.
Таа, исто така, ја нагласи важноста на потпишувањето трговски договори. По неодамнешните договори со јужноамериканскиот блок Меркосур и Индија, таа рече дека нови се на пат, со Австралија, Тајланд, Филипините и Обединетите Арапски Емирати.
Фон дер Лајен го објави ова пред да им се придружи на лидерите на ЕУ, вклучувајќи го францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц, на собирот на индустриски менаџери во Антверпен. Настанот се случува пред самитот на лидерите на ЕУ во четврток, на кој ќе се разговара за зајакнување на економијата на Унијата.
фото/Depositphotos
Економија
„Новата мачка во градот“ – Ексклузивна февруарска понуда за новата Ford Puma Hybrid
Овој февруари, во духот на „месецот на мачките“, Гранд Ауто ја претставува специјалната продажна кампања „Новата мачка во градот“, посветена на новата Ford Puma Hybrid – модел кој комбинира впечатлив дизајн, динамични перформанси и напредна хибридна технологија. Кампањата носи ексклузивни попусти достапни само во текот на февруари, за верзиите со мануелен и автоматски менувач.
Во ограничен временски период, купувачите имаат можност да го добијат овој атрактивен компактен SUV по специјални цени:
Ford Puma Hybrid – мануелен менувач: од 21.500 €
Ford Puma Hybrid – автоматски менувач: од 23.500 €
Понудата важи само до крајот на февруари 2026 година и се однесува на возила од залиха.
Со својата агилност, карактер и урбана енергија, Ford Puma совршено го оправдува слоганот „Новата мачка во градот“ – автомобил создаден за возачи кои сакаат стил, технологија и возбудливо возачко искуство во едно.
Повеќе информации за кампањата и достапните модели: https://ford.mk/puma-hybrid-nova-macka
(ПР)
Економија
Народна банка: Просечната стапка на инфлација за 2025 година изнесува 4,1%
Денеска се одржа редовна седница на Извршниот одбор за поставеноста на монетарната политика на Народната банка. На седницата беа разгледани најновите податоци и информации за светската и домашната економија, како и најновите случувања на меѓународните и домашните финансиски пазари, во контекст на поставеноста на монетарната политика.
Во согласност со тековните економски движења и оценетите ризици од надворешното и домашното окружување, Извршниот одбор одлучи да ја задржи основната каматна стапка на постојното ниво. Така, каматната стапка на благајничките записи останува на нивото од 4%. Воедно, на аукцијата на благајнички записи, којашто ќе се одржи на 11 февруари, понудата ќе изнесува 54 милијарди денари, а понудата на наредните аукции ќе се утврдува согласно проектираната промена на ликвидносната позиција на банкарскиот систем на неделна основа.
„Задржувањето на внимателниот пристап при водењето на монетарната политика произлегува од потребата за стабилизирање на инфлацијата близу до долгорочниот просек, од динамичната кредитна активност, домашните политики коишто влијаат врз побарувачката, како и од присутните надворешни ризици поврзани со тековната неизвесност во светските трговски политики и геополитички тензии. Се очекува дека досегашните измени кај задолжителната резерва, кај макропрудентните мерки во делот на критериумите за квалитетот на кредитната побарувачка, како и одлуките поврзани со управувањето со системските ризици ќе обезбедат дополнителна поддршка за монетарната политика. Комбинираното дејство на овие мерки ќе придонесе за одржување на стабилноста на девизниот курс и за обезбедување на ценовната стабилност на среден рок, како и за ограничување на потенцијалните системски ризици“, соопштија од Народната банка.
Просечната стапка на инфлација за целата 2025 година изнесува 4,1%, под влијание на промените на цените кај базичната и кај прехранбената компонента.
Од Народната банка соопштија дека остварувањата кај инфлацијата се близу до октомвриската проекција, но таа и понатаму е над историскиот просек, поради што нејзиното одржливо стабилизирање и понатаму е во фокусот на монетарната политика.
„Најновите проекции за берзанските цени на примарните производи за наредниот период се ревидирани претежно во нагорна насока. Ризиците за идната динамика на инфлацијата и понатаму постојат, а се поврзани со променливото надворешно окружување, но и со домашните фактори што влијаат врз агрегатната побарувачка“, се наведува во соопштението.
На крајот на јануари 2026 година, нивото на девизните резерви изнесува 5.600,5 милиони евра и е повисоко во однос на крајот на 2025 година, што според сите меѓународни показатели за адекватноста на девизните резерви се оценува како соодветно за одржување на стабилноста на курсот на домашната валута. Во однос на последните расположливи податоци од надворешниот сектор, остварувањата на менувачкиот пазар во јануари упатуваат на нето-приливи од приватните трансфери коишто засега се малку пониски од очекувањата за првиот квартал. Податоците за надворешнотрговската размена во четвртиот квартал од 2025 година упатуваат на трговски дефицит којшто е малку повисок од очекувањата според октомвриската проекција.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот раст на БДП забрза и изнесува 3,8% на годишна основа, што е малку над оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Расположливите високофреквентни податоци за четвртиот квартал од 2025 година засега упатуваат на понатамошен раст на економската активност, којшто благо би забрзал според последните проекции. Светската неизвесност, особено поради трговските политики и геополитичките тензии, и натаму претставува најголемиот надворешен ризик за домашната економија. Во однос на домашното окружување, обемот и динамиката на остварување на домашните инфраструктурни проекти се едни од главните фактори за темпото на идниот економски раст.
Во однос на движењата во монетарниот сектор, првичните податоци за депозитите и кредитите на банките за јануари 2026 година упатуваат на натамошно јакнење на депозитната база на банките, но и на динамична кредитна активност, чиишто годишни стапки на раст засега се над очекувањата за првиот квартал од годината.
Општо земено, со одлуката донесена од Народната банка и натаму се задржува внимателниот пристап во водењето на монетарната политика, којшто е усогласен со најновите движења кај главните макроекономски показатели и проценетите надворешни и домашни ризици. Надворешните ризици и понатаму постојат, а внимателно се следат и домашните фактори коишто влијаат врз доходот и побарувачката. Народната банка е подготвена да ги користи сите расположливи инструменти за одржување на стабилноста на девизниот курс на денарот во однос на еврото и за обезбедување на ценовната стабилност на среден рок.

