Економија
Дурмиши: Преку изработка на нов закон за бизнис-ангели ќе дефинираме улогата на ангелите во Северна Македонија
Министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, денеска, се обрати на меѓународна конференција „Бизнис-ангелите и претприемачки екосистем во Северна Македонија. Можности и предизвици“, која се одржа во хотелот „Александар палас“.
Министерот Дурмиши во своето излагање во панелот насловен „Истражување и практики за пристапот до инвестиции на бизнис ангели“ кажа дека бидејќи се наоѓаме во клучен момент во развојот на нашата земја, од клучно значење е да ја истражиме секоја авенија што ни е достапна за да создадеме можности, да поттикнеме иновации и да обезбедиме одржлив економски напредок.
„Бизнис ангелите се витална компонента на овој напор.Бизнис ангелите се поединци кои не само што постигнале финансиски успех туку и акумулирале драгоцено искуство и знаење во текот на нивните кариери. Сега, тие се подготвени да ги инвестираат и своето богатство и мудрост во нови потфати. Тие обезбедуваат капитал за малите и средни претпријатија (МСП) во клучните фази од нивниот развој, кога традиционалните финансиски институции честопати не сакаат да го сторат тоа. Сепак, нивните придонеси надминуваат само финансирање. Бизнис ангелите нудат нешто уште повредно – она што често се нарекува „паметни пари“. Кога бизнис ангел инвестира, тие едноставно не предаваат чек и чекаат поврат. Наместо тоа, тие нудат менторство, насоки и пристап до нивните широки мрежи. Тоа се мрежи изградени со години, понекогаш и децении, на искуство во бизнисот, кои вклучуваат врски со успешни претприемачи, банкари, сметководители, правни експерти и обезбедувачи на осигурување. Бизнис ангелите не се само извори на финансирање; тие се катализатори за иновации и економски раст. Со ставање на нивната експертиза, искуство и финансиски ресурси на маса, бизнис ангелите им помагаат на претприемачите да ги надминат многуте пречки што стојат на патот до успехот“, кажа министерот Дурмиши.

Според министерот и покрај нивниот огромен потенцијал, концептот на бизнис ангели останува релативно недоволно развиен во Северна Македонија.
„Многу претприемачи не се целосно свесни за можностите што ги претставуваат бизнис ангелите, а нашата законска рамка сè уште соодветно не ги поддржува или поттикнува нивните активности. Ова е празнина што ние како Влада и Министерство сме посветени да ја решиме.Нашиот прв чекор е да создадеме поволна правна средина која го поттикнува растот и развојот на бизнис ангелите во Северна Македонија. За таа цел, ние сме во процес на изработка на сеопфатен Закон за бизнис ангели во нашата држава. Овој закон ќе обезбеди јасност и насоки за неколку клучни прашања. Ќе дефинира кој може да стане бизнис ангел, условите под кои може да работи, придобивките од тоа да се биде бизнис ангел и процедурите за излегување од инвестиција. Дополнително, законот ќе ги наведе даночните олеснувања и олеснувања на кои ќе имаат право бизнис ангелите, обезбедувајќи дека нивните придонеси се признаваат и наградуваат“, кажа Дурмиши и дополни дека воведувањето на оваа законска рамка е од клучно значење, не само за охрабрување на повеќе поединци да станат бизнис ангели, туку и за обезбедување на транспарентност и одговорност во процесот.
„Покрај правната рамка, ние мора да се фокусираме и на градење институционални капацитети неопходни за поддршка на развојот на робустен претприемачки екосистем како и институционалната поддршка, подигањето на свеста за придобивките од бизнис ангелите е подеднакво важно.
За да го решиме ова, планираме да започнеме низа промотивни активности насочени и кон потенцијалните бизнис ангели и кон претприемачите.
Министерството за економија и труд ќе претставува извор на сите тековни програми и мерки кои ги поддржуваат бизнис ангелите, со што овие информации ќе бидат лесно достапни преку веб-страницата на Министерството и другите јавни платформи“, кажа министерот.

Како што информира Дурмиши, Министерството за економија и труд веќе направил конкртени чекори во оваа насока преку кофинансирање проекти поврзани со мрежите на бизнис-ангели. Според оваа мерка, Министерството кофинансира 70 % од докажаните трошоци, но не повеќе од 350.000 МКД (околу 5.600 евра) поединечно за секоја мрежа апликант.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
ТИТАН Усје: Работиме согласно сите закони, емисиите се мерат 24 часа со независен мониторинг – нема надминувања на лимитите
ТИТАН Усје соопшти дека повеќе од 70 години работи како одговорна компанија во земјата, придонесувајќи за националниот развој, локалната економија и снабдувањето со основни материјали за клучни инфраструктурни објекти, меѓу кои болници, брани, патна и јавна инфраструктура.
Од компанијата наведуваат дека грижата за животната средина е нивна основна вредност и дека ја следат јавната дебата поврзана со квалитетот на воздухот и заштитата на животната средина, давајќи, како што велат, транспарентен придонес кон решавање на овие прашања.
„Работиме целосно во согласност со сите важечки закони, подзаконски акти и барањата на нашата А – Интегрирана еколошка дозвола – честопати применувајќи внатрешни стандарди кои се и построги од законските обврски. Нашите емисии континуирано се мерат преку 24-часовен независен мониторинг, со податоци јавно достапни и редовно доставувани до надлежните органи и до медиумите. Редовните и ненајавените инспекции од страна на надлежните тела не констатираат никакви надминувања на законските лимити“, велат од ТИТАН Усје.
Како членка на Групацијата ТИТАН, компанијата информира дека ги следи меѓународно признатите практики и ESG стандарди, со долгорочна посветеност на заштитата на животната средина, вклучувањето на заедницата и современото корпоративно управување.
Во изминатите 15 години, ТИТАН Усје инвестирала повеќе од 29 милиони евра во одржливо производство и еколошки технологии, а дополнителни три милиони евра се планирани до 2029 година.
Од компанијата посочуваат дека нивни приоритети остануваат партнерствата, благосостојбата на вработените и континуираната поддршка на заедницата.
Економија
ОКТА АД – Скопје со силни резултати во 2025 година во пазарна средина исполнета со предизвици
Финансиски резултати за 4-тиот квартал / 12 месеци од 2025 година

*Прилагодена за ефектот на вреднување на залихите
ОКТА АД – Скопје Годишни резултати за 2025 година
Во 2025 година, глобалниот пазар на деривати беше обликуван од геополитичка несигурност и еволуирачки енергетски политики, што резултираше со повремена нестабилност на цените. Ризиците по снабдувањето поврзани со регионалните конфликти и нестабилните трговски рути беа делумно компензирани со зголемено производство од главните извозници, ублажувајќи ги ценовните притисоци во споредба со 2024 година. Намалената индустриска активност на клучните пазари го ограничи растот на побарувачката и придонесе за стабилизација на цените во втората половина од годината.
Во Југоисточна Европа, геополитичките случувања и регулаторните промени продолжија да влијаат врз пазарните услови. Во Северна Македонија, воведувањето на новиот Закон за енергетика во средината на 2025 година и тековните регулаторни прилагодувања влијаеја врз динамиката на цените и конкуренцијата. По благиот пад во 2024 година, локалниот пазар покажа знаци на закрепнување во текот на 2025 година.
Во овие услови, ОКТА успешно се справи со регионалните флуктуации во снабдувањето и силните притисоци од конкуренцијата како на домашниот така и на извозниот пазар. Компанијата ја задржа својата утврдена водечка позиција во големопродажбата, додека структурата на малопродажниот пазар остана во голема мера непроменета. Во текот на целата година, ОКТА се фокусираше на дисциплинирано комерцијално извршување, разумно управување со маржите и насочени, стратешки иницијативи.
Финансиски остварувања
Приходите од продажба за фискалната 2025 година изнесуваа 38.492 милиони денари, во споредба со 44.263 милиони денари во 2024 година, првенствено поради пониските меѓународни цени на горивата и намалениот обем на извоз. Во четвртиот квартал од 2025 година, приходите од продажба се зголемија за 5% на годишно ниво на 10.179 милиони денари.
Бруто добивката порасна на 1.324 милиони денари во фискалната 2025 година од 1.169 милиони денари во претходната година, поткрепена од поголемата домашна продажба, зголемените испораки кон Државните резерви и зголемено тргување со електрична енергија. ЕБИТДА достигна 652 милиони денари, во споредба со 501 милион денари во 2024 година, што одразува поголем домашен обем, намалена изложеност на нестабилност на цените и поголема продажба на електрична енергија. ЕБИТДА во четвртиот квартал од 2025 година изнесуваше 139 милиони денари, што е намалување од 16% на годишно ниво, главно предизвикано од нестабилноста на цените на горивата и пониските маржи на електричната енергија.
Добивката пред оданочување во фискалната 2025 година значително се зголеми на 667 милиони денари, во споредба со 238 милиони денари во 2024 година. Покрај подобрените оперативни остварувања, резултатот е одраз и на помала амортизација по еднократната забрзана амортизација во 2024 година, предвидениот поврат на Данокот на солидарност од 50 милиони денари платен во 2023 година и оптимизирано управување со готовината. Во четвртиот квартал од 2025 година, добивката пред оданочување изнесуваше 177 милиони денари во споредба со 87 милиони денари во четвртиот квартал од 2024 година.
Оперативните трошоци останаа генерално стабилни на годишно ниво. Во 2025 година компанијата продолжи да работи без долг, во континуитет со претходните години. На 29 мај 2025 година, Собранието на акционери одобри распределба на дивиденда од 182,8 милиони денари, што е еднакво на 240,00 денари по акција.
Стратегија и перспектива
ОКТА ја заврши 2025 година со пазарен удел од 67% во Северна Македонија и 29% во Косово, надминувајќи ги планираните цели за профитабилност. Компанијата останува посветена на зајакнувањето на својата лидерска позиција на пазарот, оптимално користење на продуктоводот Солун – Скопје и складишната инфраструктура, како и обезбедување долгорочна сигурност во снабдувањето.
ОКТА продолжува да ја развива својата стратегија за диверзификација, при што значајно вложува и во обновливи извори на енергија. Во текот на годината, компанијата инвестираше 63 милиони денари во проекти од оваа област и се фокусира на максимално искористување на инсталираниот соларен капацитет од 12 мегавати како и идниот систем за батериско складирање. Плановите вклучуваат понатамошно проширување на фотоволтаичните системи и решенијата за складирање.
Корпоративна оштествена одговорност
Во четвртиот квартал, ОКТА дополнително ја зацврсти својата стратешка посветеност кон одржливоста, проширувајќи ги донациите на кровни фотоволтаични системи за образовни институции во Скопје, Битола и Штип. Овие инвестиции ја подржуваат националната цел за зголемување на енергетската ефикасност и обезбедуваат мерливи еколошки продобивки преку значително намалување на емисиите на јаглерод диоксид. Дополнително, компанијата спроведе иницијатива за општествена одговорност кон животната средина, организирајќи акција за пошумување во Националниот парк Јасен, во склоп на тим-билдинг програмата.
Паралелно со овие иницијативи, ОКТА продолжи да го негува и промовира националното културно наследство преку поддршка на реномираните културни фестивали и продлабочена соработка со релевантните културни институции во земјата. Годината ја заокружи со засилен фокус на вклучувањето на заедницата, акцентирајќи ја поддршката за образованието и ранливите групи преку целни донации и општествени иницијативи. За да го сподели напредокот на транспарентен начин и да ја зајакне својата улога како одговорен корпоративен лидер, ОКТА одржа брифинг за медиумите на кој ги претстави клучните достигнувања во текот на годината.
ПР
Економија
Народна банка: Макроекономските движења се во рамките на проекциите
Советот на Народната банка, на редовната седница одржана во февруари, ги разгледа најновите макроекономски показатели и Извештајот за управувањето и инвестирањето на девизните резерви во четвртиот квартал на 2025 година.
Според Информацијата за најновите макроекономски показатели, и натаму преовладуваат оцените за стабилен светски економски раст за периодот 2025 – 2027 година, но ризиците се надолни и главно произлегуваат од трговските и од геополитичките тензии.
„Во домашната економија, најновите показатели главно се во согласност со проекциите. Во третиот квартал од 2025 година, реалниот раст на БДП изнесува 3,8% и е малку над очекувањата, а расположливите високофреквентни податоци упатуваат на раст и во текот на четвртиот квартал. Просечната стапка на инфлација, во 2025 година, изнесува 4,1% и е близу до проекциите. Во јануари 2026 година, девизните резерви забележаа раст и се на ниво коешто, согласно прифатените меѓународни стандарди, е соодветно за одржување на стабилноста на девизниот курс. Податоците од монетарниот сектор покажуваат годишен раст на депозитите од 10% и на кредитите од 13%, во декември 2025 година, што е умерено над проекциите за крајот на годината“, соопшти НБРМ.
Според Извештајот за управувањето и инвестирањето на девизните резерви, во четвртиот квартал од 2025 година, девизните резерви се зголемиле и на крајот на декември достигнале 4.925 милиони евра. Во согласност со инвестициската поставеност, околу 74,2% од девизните резерви се вложени во должнички хартии од вредност, главно во државни обврзници издадени од земји членки на еврозоната, по што следуваат монетарното злато (16,5%) и депозитите и паричните средства (9,3%).
„Сигурноста и ликвидноста во управувањето со девизните резерви се обезбедуваа преку пласмани во финансиски инструменти со висок кредитен рејтинг коишто овозможуваат брза достапност до ликвидни средства, а условите на меѓународните финансиски пазари и внимателниот и врамнотежен пристап кон инвестирањето придонесоа за поволни финансиски остварувања во 2025 година“, се наведува во соопштението од Народната банка.

