Економија
Заев, Шекеринска и Ковачевски: НАТО пазарот со годишна вредност од 5 милијарди евра стана достапен за македонските компании
Со членството на Република Северна Македонија во НАТО – Алијансата и по усогласувањето на домашното законодавство, компаниите од нашата земја сега имаат можност да учествуваат во постапките за набавките за потребите на НАТО и земјите-членки, и вкупната вредност на овие набавки, за кои на ниво на Алијансата е задолжена Агенцијата за поддршка и набавки на НАТО надминува 5 милијарди евра годишно, беше речено на денешната прес конференција на претседателот на Владата Зоран Заев, на министерката за одбрана Радмила Шекеринска и на заменик-министерот за финансии Димитар Ковачевски, по повод промоцијата на НАТО Центарот за поддршка на компаниите.
Премиерот Заев истакна дека Владата ги направи првите чекори за да го обезбеди рамноправното учество на нашите компании во набавките за НАТО и дека освен обезбедувањето на нашата иднина на безбедносен план, обезбедени се и низа други можности од кои непосредни придобивки ќе има нашата економија, нашите компании, нашите граѓани.
„Сакаме да ги увериме деловните луѓе, стопанските комори и сите останати бизнис асоцијации, дека НАТО Центар за поддршка на компаниите не е само уште една бирократска алка во постапката, туку доверлив партнер со сите информации и знаења за да ви ја олеснат процедурата и да ви помогнат дали ги исполнувате условите за да учествувате во набавките за НАТО за да станат деловен партнер на најголемата воена алијанса во светот“, нагласи премиерот Заев.
Тоа се потенцијали за дополнително раздвижување на целата наша економија, посочи премиерот, затоа што е широк спектарот за потребите на НАТО за кои се распишуваат набавки, а за огромен дел од тие потреби во нашата земја има компании што ги нудат тие производи или услуги со конкурентни цени.
Огромни можности се отвораат и за компаниите од информатичко-компјутерската дејност, потенцираше премиерот Заев, и тие да бидат контрактори или подизведувачи на софтверски и други компјутерски решенија за компании како што се Ер Бас Дифенс енд Спејс, Атос Белџм, Ај-Би-еМ Белџм, Вектор Синерџи и други информатички џинови.
„Ние сме НАТО, и сега, како дел од евроатлантското семејство, сите нејзини земји членки ја прифаќаат Република Северна Македонија како доверлив и достоинствен партнер во најмоќниот воено-безбедносен сојуз на светот и во делот на економската соработка во поддршката на мисијата на алијансата“, истакна претседателот на Владата Зоран Заев во обраќањето на прес-конференцијата за промоција на НАТО Центарот за поддршка на компаниите.
Министерката за одбрана Радмила Шекеринска нагласи дека Центарот за поддршка на компании веќе е формиран во Министерството за одбрана и ги повика компаниите да го прифатат предизвикот и да учествуваат на тендерите за набавки на потребите на Алијансата.
„Станува збор за навистина компетитивен пазар кој не треба да ни претставува пречка, туку да ни биде дополнителен мотив да бидеме подобри, поефикасни и поквалитетни“, рече министерката Шекеринска.
Шекеринска порача дека поддршката ќе биде суштинска и сеопфатна и ги охрабри домашните компании да се впишат во евиденцијата на економски оператори и да се здобијат со потврда за исполнетоста на условите за учество во постапките за НАТО набавки.
„Преку Центарот за поддршка на компании, ќе им помагаме на компаниите првенствено да извршат регистрација во НАТО агенциите, а потоа да добијат пристап кон објавените тендери. Центарот ќе помага со пренесување на научените лекции за успешно аплицирање на тендери, како и за поврзување на македонските компании со светските гиганти кои веќе имаат активни договори со НАТО агенциите, а имаат потреба од добавувачи“, рече министерката и додаде дека процесот на регистрација е едноставен, а сите информации можат да се најдат на веб – страницата на Министерството (Центар за поддршка на компании).
Заменик-министерот за финансии Димитар Ковачевски рече дека со влезот во НАТО освен безбедносните и политичките, се зголемија и економските потенцијали за нашата земја и како придонес во таа насока Министерството за финансии ги реализираше своите обврски од Програмата за продолжување на реформите за членството во НАТО со новиот Закон за јавни набавки во областа на одбраната и безбедноста со што се воведоа процедури кои им овозможуваат на нашите компании да учествуваат на НАТО тендерите.
„Отворањето на овој голем пазар е шанса за нашите компании и импулс за раст на економијата. Министерството за финансии ќе продолжи со средби со бизнис заедницата за да им помогнеме да бидат квалификувани за учество во набавките на НАТО“, потенцираше заменик-министерот за финансии Димитар Ковачевски на промоцијата на НАТО Центарот за поддршка на компаниите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

