Економија
ММФ: Намалени се изгледите за рецесија
Меѓународниот монетарен фонд малку ги зголеми изгледите за глобален раст во 2023 година поради „изненадувачки отпорната“ побарувачка во Соединетите Американски Држави и Европа, пониските трошоци за енергија и повторното отворање на кинеската економија откога Пекинг ги олесни строгите ограничувања воведени против Ковид-19.
ММФ рече дека глобалниот раст сепак ќе падне на 2,9 отсто во 2023 година од 3,4 отсто во 2022 година, но неговите најнови прогнози на World Economic Outlook покажуваат подобрување на октомвриската прогноза за раст од 2,7 отсто оваа година, со предупредувања дека светот лесно може да западне во рецесија.
За 2024 година, ММФ рече дека глобалниот раст малку ќе се забрза до 3,1 отсто, но тоа е десетина од процентниот поен под неговата октомвриска прогноза бидејќи целосниот ефект од поострите зголемувања на каматните стапки на централната банка ја забавува побарувачката.
Главниот економист на ММФ, Пјер-Оливие Гуриншас, рече дека ризиците од рецесија се намалени и дека централните банки напредуваат во контролирањето на инфлацијата, но дека е потребна повеќе работа за да се задржат цените и дека може да дојде до нови нарушувања поради понатамошната ескалација на војната во Украина и борбата на Кина против Ковид-19.
„Мораме да бидеме подготвени да го очекуваме неочекуваното, но тоа може да претставува пресвртница, со достигнување раст и пад на инфлацијата“, им рече Гуринчас на новинарите за изгледите за 2023 година.
Во своите прогнози за БДП за 2023 година, ММФ рече дека сега очекува БДП на САД да порасне 1,4 отсто, што е повеќе од прогнозата од 1 отсто во октомври и по растот од 2,0 отсто во 2022 година, силен пазар на труд и силни биланси на потрошувачи.
Тој рече дека еврозоната остварила слични добивки, при што растот за Европа во 2023 година сега се предвидува на 0,7 %, што е зголемување од 0,5 % во октомвриската перспектива по растот од 3,5 % во 2022 година. ММФ рече дека Европа се приспособила побргу на повисоките трошоци за енергија отколку очекувано, а пониските цени на енергијата му помогнаа на регионот.
Велика Британија беше единствената голема напредна економија за која ММФ предвиде дека ќе биде во рецесија оваа година, со пад на БДП од 0,6 отсто, бидејќи домаќинствата се борат со зголемените животни трошоци, вклучувајќи енергија и хипотеки.
ММФ значително ја зголеми својата перспектива за растот на Кина во 2023 година, на 5,2 % од 4,4 % во октомвриската прогноза, откога политиката на нулта борба против Ковид во 2022 година ја намали стапката на раст на Кина на 3 проценти – темпо под глобалниот просек првпат по повеќе од 40 години. Но, поттикот за обновена мобилност за Кинезите ќе биде краткотраен, тврди ММФ, пренесе „Индекс.хр“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
По 13 години пауза, продуктоводот Солун – Скопје подготвен за работа: завршени сите технички контроли
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, присуствуваше на завршната техничка контрола и верификација на мерниот систем на продуктоводот преку кој ќе се транспортира дизел гориво од Рафинеријата во Солун до Рафинеријата ОКТА во Скопје. Со успешно реализираната проверка се потврдени исправноста, прецизноста и целосната функционалност на системот, со што се исполнети сите технички и контролни предуслови за негово ставање во употреба. Со ова, продуктоводот повторно започнува со работа по 13 години прекин, претставувајќи значаен чекор кон зајакнување на сигурноста во снабдувањето со нафтени деривати и модернизација на енергетската инфраструктура.
Проверката беше спроведена од страна на Бирото за метрологија, со учество на претставници од Чешкиот метролошки институт (CMI) и лабораторијата „Метрон“ од Солун, а во присуство и на преставници од царинската служба. Заедно со овластените и стручни лица од Бирото, тие ја проверуваа исправноста и метролошките карактеристики на системот, со цел да се потврди дека мерната опрема функционира прецизно, сигурно и согласно највисоките стандарди.
Божиновска истакна дека техничката исправност и точноста на мерењето се клучни предуслови за безбедно и транспарентно функционирање на енергетската инфраструктура.
„Ова е значаен чекор кон воспоставување сигурен и модерен систем за снабдување со деривати. Прецизното мерење, контролата и меѓународната верификација значат доверба, стабилност и долгорочна енергетска сигурност за државата“, нагласи Божиновска.
Продуктоводот, пуштен во функција во 2002 година за пренос на сурова нафта, по 2013 година беше предмет на инвестиции за негова пренамена во инфраструктура за транспорт на дизел гориво. Станува збор за систем во должина од 213,5 километри.
Инфраструктурата располага со 15 блок-вентил станици за подобрено управување и високо ниво на безбедност, складишни капацитети од 80.000 м³ во Грција и 30.000 м³ во Северна Македонија, како и современ SCADA систем за следење на притисок, температура и проток во реално време, што гарантира долгорочна сигурност и ефикасност.
Економија
Од полноќ нови цени на горивата
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 1,24% во однос на одлуката од 16.2.2026 година.
Од 24.2.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 73,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 75,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 69,00 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 68,00 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 34,520 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се зголемуваат за 0,50 ден/лит.
Малопродажните цени на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 1,00 ден/лит.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се зголемува за 0,637 ден/кг и сега ќе изнесува 34,520 ден/кг.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 1,380%, кај дизелот за 2,624%, кај екстра лесното масло за 2,351% и кај мазутот зголемувањето е за 2,274%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,4252%.
Економија
Работилница на македонската и грчката регулаторна комисија за енергетика: во фокусот поврзувањето на пазарите за електрична енергија
Регулаторното искуство во поврзување на пазарите за електрична енергија беше фокусот на третата заедничка работилница помеѓу Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад (РКЕ) и Грчката регулаторна комисија за енергија, вода и управување со отпад (RAAEY).
“Откако се донесе Законот за енергетика, во РКЕ се формирани тимови од инженери, економисти и правници кои работат интензивно на подзаконската регулатива што ќе обезбеди усогласување на домашната легислативата со европската. Ова е само еден од предусловите за да започне практичната интеграција на домашниот пазар со регионалните пазари, а потоа и со Европскиот пазар за електрична енергија. Регулаторната работилница за нас е можност да размениме искуства и знаење, затоа што грчкиот регулатор веќе го има затворено овој процес.“ посочи Лирим Сулејмани, заменик претседател на РКЕ.
Од Грчката регулаторна комисија за енергија, вода и управување со отпад (RAAEY) ги презентираа регулаторните чекори кои што ги презеле при спојување со европскиот енергетски пазар, нагласувајќи дека ова е интензивен процес што бара блиска и ефикасна соработка на засегнатите страни за да се постигне јасна и транспарентна транзиција.
РКЕ и РАЕ минатата година во февруари склучија Меморандум за соработка во областите: енергија, вода и отпад со цел размена на регулаторна експертиза.

