Економија
Полска ќе добие сопствен гасовод на сметка на даночните обврзници на ЕУ
Полска потпиша клучен договор за изградба на гасоводот „Балтичка цевка“. Спонзориран од ЕУ, проектот е поздравен како голем чекор за Варшава, па дури и за Европа, кон намалување на зависноста од увозот на руски гас, пренесува РТ.
Проектот е предвиден да испорачува гас од Норвешка до данскиот и полскиот пазар, како и понатаму во Европа. Во понеделникот полскиот државен оператор, гасната мрежа „Гас-систем“ потпиша договор во вредност од 280 милиони евра со италијанската компанија за нафтен и гасен инженеринг „Саипем“ за да почне со поставување цевки во Балтичко Море.
Полска смета дека идната гасна врска, која треба да стане оперативна во 2022 година, е начин за конечно да се отфрли рускиот увоз на сино гориво. Русија одамна е главен снабдувач за земјата, но договорот со рускиот енергетски гигант „Гаспром“ истекува во 2022 година.
Според веб-страницата на проектот, „Балтичка цевка“ ќе придонесе за подобра диверзификација на изворите за снабдување со гас во Данска и регионот на Балтичко Море, како и во Централна и Источна Европа.

Сепак, амбициозната цел може да се соочи со неколку големи пречки, сметаат аналитичарите.
Прво, ресурсите во Норвешкото Море се намалуваат. Второ, со оглед на тоа дека Европа има единствен енергетски пазар, гасот што тече низ новата рута ќе го има истиот извор – Норвешка – и може да го принуди Осло да ги намали обемот на снабдување за Западна Европа преку други врски.
„Норвешка нема дополнителни резерви на гас, така што се поставува прашањето како ќе се наполни овој гасовод. Покрај тоа, за да се наполни ‘Балтичка цевка’, Норвешка ќе мора да пренасочи дел од гасот наменет за Велика Британија и Западна Европа, што може да биде проблематично “, вели главниот аналитичар во „Премиер БЦС“, Сергеј Суверов.
Ова значи дека на европскиот пазар нема воопшто да се додаде, или тоа ќе биде мала дополнителна достава.
Во меѓувреме, побарувачката расте, вклучително и во Полска, која е една од неколкуте земји во европското семејство сè уште многу зависна од јаглен. Ако Варшава сака да се вклопи, ќе мора да се префрли на други извори на енергија, а изборот на гас е еден од најлесните начини, смета Алексеј Гривач од Националниот фонд за енергетска безбедност.
„Оваа операција нема смисла ако го сметаме европскиот пазар за гас како еден ентитет. Ако норвешкиот гас биде извлечен од западноевропскиот пазар, тоа количество треба да се надомести од некои други извори“, рече тој.
Тука е рускиот извоз на гас, кој Полска е толку подготвена да го отфрли, кој може да помогне во исполнувањето на празнината. Снабдувањето може да биде покриено со проектот „Северен тек 2“, кој е со капацитет петпати поголем од оној на „Балтичка цевка“ и тече по дното на Балтичкото Море. Иако проектот беше одложен поради напорите на САД да го спречат, бродот што треба да го заврши цевководниот пристигна во Балтичкото Море минатата недела.
Според тоа, долгоочекуваниот проект „Балтичка цевка“ повеќе може да им послужи на политичките амбиции на Полска отколку значително да ја промени ситуацијата на европскиот енергетски пазар, сметаат аналитичарите. Сепак, европските даночни обврзници се очигледно подготвени да платат за тие политички игри со оглед на тоа што ЕУ се согласи делумно да го субвенционира проектот.
„Има декларирани и реални цели. Вистинската задача е да се реформира нејзината инфраструктура и да се создадат дополнителни опции и извори, и не на свој трошок, туку на сметка на европските даночни обврзници “, вели Гривач.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.

Фото: unsplash
Економија
МФ: Пласирани над 224 милиони евра за поддршка на инвестиции кон компаниите, исплатена нова транша од Буџетот кон Развојната банка
Министерството за финансии од Буџетот изврши исплата нова транша во вредност од 424,9 милиони денари или 6,9 милиони евра кон Развојната банка за поддршка на домашните компании.
Со исплатата на оваа транша вкупната поддршка на државата кон домашната економија изнесува 13,8 милјарди денари или 224,3 милиони евра од вкупно планираните 250 милиони евра за поддршка на домашните компании, велат од Министерството за финансии.
„Владата ги обезбеди овие средства преку кредитна линија од Унгарската експорт-импорт банка со цел поддршка на домашната економија. Поддршката се состои од пласман на средства по поволни услови за компаниите во насока на реализација на приватните инвестиции, со што тие ќе обезбедат сопствен развој и поттикнување на економскиот раст. Средствата се пласираат до крајните корисници преку деловните банки, каматната стапка е 1,95% годишно, рокот на отплата е до 15 години и грејс период до 3 години.
Вкупниот буџет за поддршка на домашните компании предвидени во Буџетот изнесува 250 милиони евра, а вредноста на инвестицискиот циклус се проценува на околу 300 милиони евра“, се додава во соопштението на Министерството за финансии.
Економија
Мицкоски најави построги казни за супермаркетите што го кршат законот: „Ако така продолжат, ќе мора да стават клуч на врата“
Премиерот Христијан Мицкоски оцени дека годишната инфлација ќе се движи околу четири проценти, најавувајќи засилени инспекциски контроли и законски измени со значително повисоки казни за трговските ланци што ги прекршуваат правилата за нефер трговски практики.
Одговарајќи на новинарско прашање, Мицкоски изјави дека ваквите проекции за инфлацијата се присутни веќе со месеци и дека Владата активно делува преку зачестени контроли на инспекциските служби.
„Ќе предложиме законски измени со многу поголеми казни за сите ланци на супермаркети коишто го изигруваат законот за нефер трговски практики. За некои од ланците веќе имаме докази и мислам дека ако така продолжат, ќе мора клуч да стават на врата“, изјави премиерот.

