Економија
Сметководителите предупредуваат дека без системски решенија ќе следат големи проблеми
Правните лица за кои се вршат сметководствени услуги се веќе погодени од кризата и намалена им е ликвидноста, тоа се одразува со задоцнетото подмирување на обврските, многу од нив најавуваат и затворање на своите бизниси, со што повеќе од извесно е дека приходите брзо опаѓаат, беше истакнато на денешната прес-конференција на Комората на сметководители на Македонија.
Претседателот на Комората, Драган Митковски, истакна дека сметководствената професија е засегната од моменталната состојба, со оглед на тоа што угостителите, продажните центри, агенциите и хотелите две недели не работат, а останатите дејности работат со многу намален интензитет, а со тоа нема финансиски приливи.
Голем број компании за кои се вршат сметководствени услуги најавуваат затворање на своите бизниси, со што и приходите на компаниите од сметководствената дејност повеќе од извесно е дека ќе се намалат.
„Доколку вака продолжи, кога ќе заврши оваа сериозна криза предизвикана од вирусната инфекција Ковид- 19, ќе немаме стопанство. Сметководството и целиот финансиски сектор е од голема важност, со оглед на тоа што ги подготвуваат финансиските извештаи неопходни за работа на банките и институциите. Мерки кои треба да се преземат во моменталната состојба се пролонгирање на роковите за поднесување даночни поднесоци и останати извештаи, 30 дена по престанок на вонредната состојба. За ова веќе се поднесени неколку барања до Влада, МФ, УЈП и ЦРМ, понатаму повратот на повеќе платеното ДДВ од страна на државата да се скрати од 30 на 20 дена. Укинување на обврската за плаќање месечни аконтации на данок на добивка, а добивката, доколку ја има, ќе си ја платат компаниите редовно следната година, истото важи и за данокот на личен доход за засегнатите дејности за 2020, со што се подобрува ликвидноста и се обезбедува на крајот на годината данокот да го платат врз основа на реалниот резултат, кој поради пандемијата ќе биде понизок од оној во 2019, а кој се зема како база за пресметка на аконтациите“, рече Митковски.
Тој кажа дека потребно и е целосно укинување на сите затезни камати, не само нивно намалување, потоа сервисирање на долгот по основ на сите даноци во наредни 12 месеци по завршување на вонредната состојба.
„Дополнително, субвенционирање на плати и придонеси во сите сектори, не само туризам, транспорт и угостителство како први директно погодени, како и да се донесе Закон за кризен данок и фискална контрола во кризни ситуации, со времетраење од 6 до 8 месеци. Со ова ќе се води контрола на профитерство во кризни моменти, како и ќе даде можност за менаџирање на приходната и расходна страна на буџетот“, рече Митковски
Тој додаде и дека во Комора на сметководители во тек е акција на прибирање средства со кои ќе се обезбедат хигиенски препарати, заштитни маски и ракавици, кои ќе се донираат на некои од ранливите категории и членовите на Комората, се на располагање на државните институции за про боно помош, особено за анализа на флуктуациите во економијата и изготвување акциски план.
Александра Андреева, член на УО на Комората на сметководители, истакна дека во мерката за бескаматно кредитирање вчера што ги објави Развојната банка, критериум за директната кредитна линија процесот за аплицирање бара документи како тековна состојба, завршна сметка за фискалната 2019 година, потврда за платени даноци и придонеси од УЈП и уште 5 други образци, документи кои најчесто ги вадат сметководителите и со ова ќе се зголеми фреквенцијата во работа на терен со компании, странки и вработени по шалтери по институции, што дополнително ќе го зголеми степенот на можност за здравствениот ризик.
„Бараме итно, за овие документи да се плати единствено административна такса, а Развојната банка да си ги добави електронски по службена должност што ќе го намали времето за добавување и аплицирање, дополнителните финансиски трошоци и време, а ќе го намали и ризикот по здравјето на вработените во нашата дејност. Дополнително, во услови кога сите светски економии за повеќе месеци ги одложуваат роковите за поднесување на сите даночни поднесоци и останати извештаи, со цел да се намали движењето на луѓе и размена и контакт со документи кои не знаеме од каде доаѓаат, ние се соочуваме со одложувања од само неколку дена, а истото се објавува на ден пред истек на рокот. Со ова постојано сме во неизвесност, и во услови кога заради почитување на препораките и мерките за заштита работиме со намален човечки и временски капацитет, и ние, и целото стопанство, невозможно е да обезбедиме навремено и точно запазување на овие обврски без одложување“, изјави Андреева.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

