Економија
Бектеши: И во време на криза носиме мерки за предвидлива и подобра бизнис-клима за инвеститорите

Владата на Северна Македонија како висок приоритет го има поставено развојот на економијата. Одржлив економски развој, базиран на знаење, иновации, интернационализација е клучен. Фокус на политиките е поддршка на конкурентноста на македонските компании, чиј развој треба да се базира на диверзификација на производството кон производи со повисока додадена вредност, инвестиции во технолошки развој, иновации и интернационализација, рече министерот за економија, Крешник Бектеши, во своето обраќање на бизнис-настанот SUBEX – Suppliers Balkan Expo, кој се одржува во организација на Македонско-германското стопанско здружение.
Министерот истакна дека Северна Македонија и покрај светската криза, се обидува да не се скратат мерките за поддршка на бизнисот, пред сè, оние што се извозно ориентирани, но и мерките за привлекување странски инвестиции.
„Северна Македонија прави големи напори со институциите да овозможи најдобри услови за работа на македонскиот пазар. Најважно од сè е компаниите што ќе решат да инвестираат во Северна Македонија да имаат предвидлива бизнис-клима. Во насока на понатамошна поддршка на развојот на индустријата, диверзификација на производството и зголемување на извозот, Владата нуди поголем сет мерки, како мерките од Законот за финансиска поддршка на инвестициите, мерки преку програмите на Министерство за економија за поддршка на преработувачката индустрија и МСП, мерки од Фондот за иновации и сл. Следни активности во кои е вклучено Министерството, а треба да имаат позитивно влијание врз понатамошна поддршка и поттик на фирмите во нивниот раст и развој, се паметната специјализација, чиј фокус е на соработка, наука и бизнис во поддршка на истражување, развој и иновации во согласност со потребите на бизнисот и извозна стратегија како стратешка рамка за поддршка на фирмите во извозна спремност и извозна промоција“, посочи министерот Бектеши.
Министерот потенцира дека од аспект на индустријата таа се соочува со сериозни предизвици предизвикани од економските, здравствените и енергетските промени и нестабилноста на светскиот пазар. Но, тоа значи и нова можност за привлекување инвеститори во нашата земја и вклучување во нови синџири на доставувачи.
„Нашата преработувачка индустрија учествува со 14 % во БДП, 19 % во вработувањето и 11 % во бројот на активни компании. Преработувачка индустрија учествува со 94 % во вкупниот извоз. Македонската економија во изминатиот период бележи значителен пораст на извозот и покрај, ковид-кризата во 2020 година, како и кризата со воениот конфликт во Украина во 2022 година, кои имаа негативни ефекти врз извозот. Имено, во периодот од 2011 до 2021 година извозот на стоки бележи просечна стапка на раст од 10 %, а извозот на услуги исто така расте со просечна стапка од 10 %. Истовремено, релативното учество на извозот на добра и услуги како процент од домашниот бруто-продукт (БДП) бележи зголемување од 47,1% во 2011 година до повеќе од 61 % во 2021 година, што претставува значителна позитивна тенденција. Околу 50 % од вкупниот извоз доаѓа од фирмите од ТИРЗ, а како за илустрација, доминантни извозни производи на домашните компании се производи од текстилната индустрија, облека, примарно земјоделство и прехранбена индустрија, руди и базични метали“, рече министерот.
Бектеши рече дека благодарение на процесот за дуално образование, кој се спроведува со поддршка на бизнисот, компаниите ги добиваат квалификуваните кадри што им се потребни.
„Во завршна фаза е новата стратегија за паметна специјализација, која ќе биде прва ваква во Северна Македонија. Ги идентификувавме главните сектори, кои ќе бидат вклучени во стратегијата и тие сектори ќе бидат поддржани“, рече министерот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Економија
Димитриеска-Кочоска на Меѓународна контролинг конференција – Ефикасно управување со јавните финансии и одговорни институции главна смерница на фискалната политика

Владата и Министерството за финансии целат кон примена на европските стандарди за модерно и одговорно управување со јавните финансии со цел ефикасно управување со средства и транспареност и одговорност на институциите. Ова го порача министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска на 5-тата Меѓународна контролинг конференција што се одржа во Скопје, а беше посветена на процесот на контролинг во приватниот и во јавниот сектор.
„Темата на конференцијата носи силна симболика за контролингот како Рубикова коцка. Односно алатка која помага да се доведе ред комплексноста – да се направи стратегија од хаосот, да се поврзат различни делови од системот во функционална и ефективна целина.
На овој процес не треба да се гледа како на луксуз, туку како неопходност и тоа и во приватниот и во јавниот сектор. Во приватниот сектор, тој дава можност за навремено следење на резултати, планирање, алоцирање ресурси и подобрување на профитабилноста. Постапки кои[што се особено важни за развој и создавање одржлив бизнис.“, рече министерката.
Таа појасни дека ефикасното управување со јавните финансии и институции, како и развиени претпријатија ќе придонесат за севкупниот национален развој. Затоа покрај посветеноста на реформските процеси од страна на државата, значајни се и воведување вакви процеси во приватниот сектор со цел тој да обезбеди сопствен развој, кој ќе влијае и на развојот на државата. Заедно сме во постигнување на таа цел, преку индивидуален план до колективни резултати.
Таа упати порака дека процесот на контролинг е важен и во приватниот и во јавниот сектор, затоа што преку сопствен развој на компаниите се постигнува повисок економски раст во земјата, што е еден од приоритетите на Владата.
Министерката за финансии е една меѓу првите сертифицирани контролери во Македонија, била дел од едногодишната контролинг академија спроведена од Менаџмент центар Белград, лиценцирана од CA AKADEMIE AG во Минхен, па своето знаење подоцна го применува во својата долгогодишна кариера во приватниот сектор.
Економија
Лабудовиќ: Македонија е подготвена да стане стратешка транзитна точка за гас кон Европа

Македонија е подготвена да стане стратешка транзитна точка за гас кон Европа. Ваква порака упати заменик-министерот за енергетика, рударство и минерални суровини, Мирослав Лабудовиќ, кој ги предводеше македонската делегација на 11. министерска средба на Советодавниот совет за Јужниот гасен коридор (SGC) и на 3. министерска средба на Советодавниот совет за зелена енергија, што се одржаа во Баку, Азербејџан.
„До крајот на годината почнуваме со изградба на нов гасовод кон Грција, што ќе нè поврзе со Трансјадранскиот гасовод и ќе овозможи директен пристап до алтернативни извори на снабдување“, истакна Лабудовиќ во своето обраќање. Тој нагласи дека ова не е само инфраструктурен проект, туку клучен чекор за зацврстување на позицијата на Северна Македонија како сигурен партнер во европските енергетски стратегии.
На маргините на конференцијата заменик-министерот Лабудовиќ и раководителот на секторот нафта и гас во Министерството за енергетика, Горан Николовски, остварија средби со претставници од Азербејџан, ЕУ и со членови на присутните делегации од 24 земји, 7 меѓународни финансиски институции и 42 енергетски компании, со кои во фокусот на разговорите беа унапредување на соработката во областа на природниот гас, обновливите извори и борбата со метанските емисии.
„Гасната соработка со Азербејџан е директен придонес за намалување на зависноста и обезбедување алтернативни извори на снабдување со цел стабилност на европскиот пазар. Северна Македонија е подготвена да биде дел од решението“, заклучи Лабудовиќ.
Од Министерството потсетуваат дека Јужниот гасен коридор беше инициран од Европската комисија во 2008 година како дел од напорите за намалување на зависноста на Европа од рускиот гас и зголемување на диверзификацијата на снабдувањето.
Коридорот од Азербејџан до Европа ги вклучува SCPX, TANAP и TAP, со вкупна инвестиција од речиси 35 милијарди американски долари. Главниот извор на снабдување е гасното поле Шах Дениз во Каспиското Море.
Економија
Годишен раст на зелените кредити од 8,5 отсто заклучно со 2024 година

Податоците за зелените кредити доставени од банките покажуваат раст во четвртиот квартал од 2024 година. На крајот на декември 2024 година, растот на зелените кредити во однос на истиот период лани изнесува 2,3 милијарди денари, или 8,5%. Во споредба со крајот на 2019 година, кога започна прибирањето и објавувањето на овие податоци, зелените кредити се зголемени за 4 пати. Зелените кредити се заеми наменети за проекти коишто поддржуваат одржливи, еколошки цели, или цели коишто придонесуваат за зелената транзиција во општеството, како што се инвестициите во нова еколошка технологија.
Според податоците на Народната банка, на крајот од четвртото тримесечје од 2024 година, состојбата на зелените кредити во билансите на банките изнесува 29.177 милиони денари. За споредба, на крајот на 2019 година тие изнесувале 7.176 милиони денари. Зелените кредити одобрени на компаниите, коишто на крајот на 2024 година изнесуваат 28.032 милиона денари, преовладуваат во вкупното зелено кредитно портфолио на банките.
Уделот на зелените во вкупните кредити на крајот на 2024 година изнесува 6%, што е речиси тројно зголемување во однос на крајот на 2019 година, кога изнесувале 2,2%.
Народната банка, препознавајќи ги ризиците од климатските промени на долг рок, зазеде проактивен став и како една од своите стратегиски цели ја постави зголемената свесност за климатските промени и придонесот кон зелената одржлива економија. Преку низа активности, нашата централна банка придонесува за поттикнување на зеленото финансирање, вклучувајќи ги и монетарните мерки.
За таа цел, Народната банка на својата веб-страница од 2022 година почна да објавува и квартални податоци за кредитите за зелено финансирање одобрени на домаќинствата и нефинансиските друштва, коишто можете да ги најдете на следнава врска: https://www.nbrm.mk/podatotsi_i_pokazatieli_za_bankarskiot_sistiem_na_riepublika_makiedonija.nspx