Економија
(Видео) По 14.500 денари месечно за вработен за април и мај или 50 отсто од трошоците за придонеси
Државата спасува работни места, 14.500 денари месечно за вработен за април и мај за сите фирми погодени од кризата или 50 отсто од трошоците за придонеси за секој вработен, никој нема да биде изоставен, изјави премиерот Оливер Спасовски. Ова е дел од вториот пакет-мерки, кои ги донесе Владата за финансиска поддршка на работодавците од приватниот сектор погодени од здравствено-економската криза предизвикана од вирусот Ковид-19.
„Главната мерка од економскиот пакет e директната помош од 14.500 денари месечно за секој вработен за април и мај од сите фирми погодени од кризата“, рече Спасовски.
Тој рече дека дури 87 отсто од компаниите се подобни да аплицираат за овие мерки и дека ќе бидат опфатени околу 250.000 работни места и речиси 35.000 компании. Сумата што ќе ја добие секој работник за двата месеца, април и мај, изнесува 29.000 денари, речиси 500 евра, односно по 14.500 денари месечно.
Доколку работник бил ангажиран за полно работно време, ќе му биде исплатен целиот предвиден износ во согласност со оваа мерка, односно 14.500 денари, а доколку бил ангажиран со скратено работно време, ќе му биде исплатен сразмерен износ.
Работодавецот барател на финансиска поддршка треба да поднесе барање за финансиска поддршка за исплатата на платите на работниците до Управата за јавни приходи, која е задолжена веднаш да ги утврди формата и содржината на обрасците за барањето за финансиска поддршка.
Барањето се поднесува преку системот е-даноци на Управата за јавни приходи до 5 во месецот за претходниот месец. Комплетноста на барањето го потврдува Управата за јавни приходи во рок од 3 дена од денот на приемот на барањето.
Сите информации за тоа кои компании ќе имаат право на користење на придобивките од оваа мерка, како и оние што не се опфатени со оваа финансиска поддршка, ќе бидат наведени во уредбата што ќе биде објавена во рок од еден ден во „Службен весник“, како и на веб-страницата на Владата.
Износот на финансиска поддршка ќе се исплатува до 13 во месецот за претходниот месец.
Уредбата утврдува дека работодавецот што користел финансиска поддршка за исплата на плати има обврска да ги врати добиените финансиски средства во целост, заедно со каматата за јавните давачки, доколку по извршена контрола од страна на Управата за јавни приходи или од страна на Државниот инспекторат за труд се утврди дека работодавецот не ги исполнил условите за стекнување право за користење оваа мерка.
За времетраење на финансиската поддршка во согласност со оваа уредба и четири месеци по нејзиното престанување (заклучно со септември 2020 година), работодавецот што користел финансиска поддршка за исплата на плати има обврска да го задржи истиот број вработени што го имал за месецот за кој побарал финансиска поддршка за исплата на платите, намален за бројот на вработени поради пензионирање или смрт на работник.
Бројот на вработени што работодавецот корисник на финансиска поддршка треба да го задржи ги вклучува вработените на неопределено време, вработените на определено време и вработените со работно време пократко од полното работно време.
Во согласност со оваа уредба работодавците што ќе го искористат правото на финансиска поддршка за исплата на плати имаат обврска примените финансиски средства да ги вратат во буџетот на Република Северна Македонија.
Како алтернатива на оваа мерка компаниите може за изберат да ја користат мерката за покривање 50 отсто од придонесите на платите на своите вработени.
Тоа значи дека работодавците може да се одлучат да изберат финансиска поддршка за покривање половина од придонесите за своите вработени наместо 14.500 месечно нето-плата за вработен за април и мај.
За таа цел ја донесовме уредбата со законска сила за субвенционирање исплата на придонеси од задолжителното социјално осигурување за време на вонредна состојба.
Уредбата се предлага како економска мерка со која ќе се даде финансиска поддршка за сервисирање на обврските за исплата на придонесите за задолжителното социјално осигурување, а поради намалената ликвидност кај бизнисите поради состојбата со коронавирусот.
Со уредбата се предвидува за секој вработен осигуреник за април и мај 2020 година да се субвенционираат придонесите за задолжителното социјално осигурување во висина од 50 отсто. Притоа пресметаната сума не може да биде повисока од 50 отсто од придонесите за задолжителното социјално осигурување пресметани на просечната бруто-плата за работник во Република Северна Македонија, според податоците на Државниот завод за статистика објавена за јануари 2020 година.
Во уредбата се наведени условите што треба да бидат исполнети за користење оваа мерка.
Со мерката се очекува да бидат опфатени околу 20 отсто од осигурениците, односно околу 53.000 осигуреници за што се потребни 284.345.000 денари месечно, односно 568.690.000 за субвенционирање на придонесите за април и мај 2020 година.
„Сакам да напоменам уште еднаш дека оваа мерка е алтернатива на мерката за финансиска поддршка за исплата на платите во висина од 14.500 денари за април и мај. Не може да се користат двете мерки, туку само една по избор. Значи, за секој работник е обезбедена или плата од 14.500 денари месечно или покривање 50 отсто од придонесите“, рече Спасовски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

