Премиерот Димитар Ковачевски на отворањето на економскиот форум во организација на Finance Think зборуваше за актуелната состојба во земјата предизвикана од глобалните промени што се случуваат, за состојбата на буџетот, реализацијата на структурните економски реформи и приоритетите на Владата за ублажување на ефектите од ценовниот шок и одржување на ликвидноста на компаниите.

Во разговорот со Благица Петрески, извршна директорка на Finance Think, премиерот Ковачевски истакна дека целта на Владата во услови на најголемата глобална криза по Втората светска војна е да го ублажи ценовниот шок, да се задржи ликвидноста на компаниите, да ги одржи буџетот и јавниот долг стабилни, да се остваруваат обврските на државата во поглед на редовна исплата на плати, пензии, социјални надоместоци, како и да се преземат мерки за економски раст и нови инвестиции и во време на криза.

„Оваа Влада подготвено ги дочека глобалните потреси и навремено реагиравме со ефикасни антикризни мерки, дополнително планираме и на среден и на долг рок. Она што си го зададовме како цел уште во 2021 година, знаејќи дека 2022 година ќе биде година на енергетска криза, беше заштита на животниот стандард на граѓаните од енергетската и економска криза, економски раст и зголемување на капиталните инвестиции“, истакна премиерот Ковачевски.

Тој додаде дека првиот приоритет се однесува на задржување на животниот стандард на оние што се најранливи и задржување на ликвидноста на компаниите, вториот се однесува на продолжување на програмите за раст на производството, на извозот, на раст на стопанската активност во државата и третото на зголемување на бруто-инвестициите, и тоа и на инвестициите што се доминантни од државниот буџет, меѓутоа и на приватните инвестиции како генератор на економскиот раст на државата на среден рок.

Во однос на првата цел, посочи Ковачевски, уште во 2021 година беа донесени мерките за намалување на ДДВ на електричната енергија, а при конципирањето на буџетот за 2022 година беа определени резерви од 132 милиона евра во буџетот, со цел да може да се одржува ликвидноста на електроенергетскиот систем во државата и да не се дозволи ценовен шок за граѓаните.

„Според Стратегија за енергетската транзиција, ние веќе имаме јасна слика каде ќе се движи нашето производство на електрична енергија. Пред 10 дена ја пуштивме првата фотоволтаична централа на старите наоѓалишта на јаглен во ‘Осломеј’, 10 мегавати како државна инвестиција, помогната од ЕБОР. На истиот локалитет веќе се планирани и ќе почнат со градба уште две фотоволтаични централи од 50 мегавати, кои ќе бидат изработени врз основа на концептот на јавно-приватно партнерство со компании од Турција и Бугарија и уште една од 10 мегавати, која ќе биде во сопственост на ЕСМ. Северна Македонија практично ќе замени 120 мегавати работа на јаглен со 120 мегавати моќност на фотоволтаични централи од обновливи извори на енергија и тоа е прв пример во Југоисточна Европа“, нагласи Ковачевски и додаде дека големи се очекувањата и од проектот ХЕЦ „Чебрен“, кој се наоѓа во втората фаза, во која треба да се избере изведувач од деветте понудувачи, кои се квалификуваа во првата фаза.

На прашање на организаторите премиерот Ковачевски се осврна и на актуелниот миг во производството на храна и субвенциите во земјоделството и потенцира дека во изминатите пет години има инвестиции околу 650 милиони евра.

„Оваа криза нѐ научи дека мора да се инвестира стратешки. Затоа веќе е направен нов интервентен план, кој вклучува инвестирање во пченката, пченицата, јачменот и сончогледот, потоа во полјоделството, сточарството и овоштарството како извозни гранки на нашето земјоделство. Исто така, во однос на субвенциите воведуваме неколку новини, а тоа е, прво, воведување авансни износи на субвенции, и тоа ќе почнеме оваа година со овоштарството, што значи дека субвенциите ќе бидат исплатени 30 % пред да почне сезоната, тогаш кога најмногу им треба средства на земјоделците за да може да инвестираат, а 70 % потоа според планот за исплата на субвенциите. Второ, ќе бидат зголемени субвенциите за засадување пченица, пченка, сончоглед и тоа ќе бидат на историски највисоко ниво“, потенцира претседателот на Владата, Ковачевски, на дебатата во организација на Finance Think.

Премиерот Ковачевски на трибината истакна дека и во овие услови на изразена економска криза континуитетот на трендот на раст на просечната и на минималната плата е резултат на економските мерки и политики што ги спроведува Владата. Во јануари 2022 година исплатената нето-плата од вработен изнесува 29.980 денари. Минималната плата е зголемена на 18.000 денари, а пензиите доживеаја историски највисок раст. Со новите методологии што Владата ги утврди и за платите и за пензиите, тие ќе продолжат континуирано да растат, рече Ковачевски и додаде дека во моментот имаме најниска стапка на невработеност во државата од 15,2 %.

„Сите досегашни зголемувања и на пензиите и на минималната плата се остварија преку дијалог, во кој учествуваа сите синдикати, и репрезентативниот, но на мое инсистирање присуствуваа и нерепрезентативните синдикати, и со сите нив разговаравме дека зголемувањето на платите треба да се направи преку процес на реформи. Разговараме за три аспекти – едниот е зголемување, нормално во согласност со растот на животниот стандард, во согласност со растот на минималната плата и во согласност со инфлацијата“, истакна Ковачевски.

Во однос на одржливоста на буџетот, рече претседателот на Владата, тој е креиран во согласност со стапките за раст што беа планирани во 2021 година за 2022 и од кој некаде околу 615 милиони евра се инвестирани за поддршка на мерките за директни издатоци за најранливите категории граѓани, за поддршка на компаниите и за одржување на ликвидноста на енергетскиот сектор.

„Она што е најважно е дека буџетот е ликвиден, дека фискалната политика е координирана на неделно ниво со монетарната политика, со Министерството за финансии, со гувернерката на Народната банка на Северна Македонија – НБРМ, сѐ со цел и финансиската политика да биде одржлива, а монетарната политика да биде прудентна во однос на сите економски движења во државата. Сите исплати во буџетот се одвиваат непречено, без никакви застои, пензиите и другите основни обврски што ги има буџетот се исплаќаат и предвремено“, потенцира премиерот Димитар Ковачевски на отворањето на економски форум во организација на Finance Think.