Економија
Усвоени кварталниот извештај и макроекономските проекции за периодот 2018-2021 година
Советот на Народната банка на Република Македонија денеска ја одржа редовната седница на која беа разгледани и усвоени најновиот квартален извештај и макроекономските проекции до 2021 година, соопштија од НБРМ.
„Во текот на третото тримесечје годинава оснзвната каматна стапка беше намалена од 3 на 2,75 отсто одразувајќи ги здравите економски основи и отсуството на нерамнотежи, а видливи преку континуираните поволни движења на девизниот пазар, солидната надворешна позиција и стабилните очекувања на економските субјекти. Во однос на последните макроекономски проекции, во рамките на извештајот се упатува на одредени промени во споредба со априлската проекција“, се наведува во соопштението на НБРМ.
Од Народната банка додаваат дека очекувањата за растот за 2018 година се ревидирани во надолна насока, од 3,2 отсто очекуван раст во април на 2,3 и овие промени, како што посочија од НБРМ, главно произлегуваат од остварувањата во првата половина од 2018 година кога економијата забележала понизок раст од очекуваниот, пред сè, како одраз на падот на инвестициите. Од друга страна, велат од НБРМ, и во рамките на овој циклус проекции задржани се оцените за раст од 3,5 отсто во 2019 година, со понатамошно негово забрзување на 3,8 и 4 отсто во 2020 и 2021 година.
„За овој период на проекции се задржуваат досегашните претпоставки за раст што главно произлегува од извозот и инвестициите и покрај малку понеповолниот надворешен амбиент, кој главно се должи на малку понискиот раст на странската побарувачка и на зголемените ризици за светската економија во споредба со претходните согледувања.
Главни фактори за растот и натаму се активностите на новите индустриски капацитети ориентирани кон извоз, странските инвестиции, како и јавните инвестиции во патната инфраструктура“, се додава во соопштението на Народната банка на Република Македонија.
Во поглед на структурата на растот, од банката велат дека се очекува оти домашната побарувачка ќе продолжи да има најголем придонес кон растот во периодот на проекции со исклучок на 2018 година кога значителен позитивен придонес ќе има нето-извозот. Во поглед на идната патека на движење на цените во домашната економија, пак, од НБРМ посочуваат дека најновите проекции упатуваат на задржување на амбиентот на стабилни цени и отсуство на позначителни инфлациски притисоци.
Кај проекцијата на инфлацијата направена е надолна корекција за 2018 година, односно стапката на инфлација е ревидирана на 1,6 отсто (наспроти 2 отсто во априлските проекции), главно поради тековно пониските остварувања. Се очекува стапката на инфлација во 2019 година да изнесува 2 отсто, исто како во претходниот циклус проекции, а динамиката на раст на домашните цени од речиси 2 отсто се очекува да се задржи до 2021 година, наведуваат од НБРМ.
И во рамките на овој циклус проекции во кварталниот извештај се посочува на задржување на досегашните оценки за поволна и стабилна надворешна позиција, со низок дефицит во тековната сметка и долгорочни извори на финансирање доволни за покривање на дефицитот и дополнителна акумулација на девизни резерви. Оценетиот дефицит на тековната сметка за 2018 година изнесува 0,5 отсто од БДП, а на среден рок тој се очекува во просек да изнесува 1,6 остсо од БДП, велат од Народната банка.
Оттаму информираат и дека показателите за адекватност на девизните резерви покажуваат дека тие ќе се задржат во сигурната зона во текот на целиот период на проекции, а кредитната активност на банкарскиот сектор и натаму се оценува како важен фактор на поддршка на економскиот раст.
„За 2018 година, во согласност со остварувањата од почетокот на годината, направена е нагорна корекција кај кредитите на приватниот сектор, при што кредитниот раст е проектиран на 8,4 отсто наспроти 6,5 отсто со априлските проекции. За 2019 година се очекува слична динамика на раст на кредитната активност од 8,5 отсто (7,7 отсто во априлската проекција), а за наредниот период, заклучно со 2021 година, кредитниот раст во просек се очекува да изнесува 8,4 отсто“, стои во нивното соопштение.
Од НБРМ велат дека оцените за забрзување на кредитниот раст се засноваат на претпоставките за стабилни очекувања, раст на депозитниот потенцијал на банките, како и на засилена економска активност.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Угостителите во Македонија за една година ги поскапеа цените за 3,4 проценти
Цените на угостителските услуги во јануари 2026 година се зголемени за 0,2 проценти во однос на претходниот месец.
Во споредба со истиот месец од минатата година, цените се повисоки за 3,4 проценти, сопшти Државниот завод за статистика.
На годишно ниво, односно во 2025 година во однос на 2024 година, цените на угостителските услуги се зголемени за 4,8 проценти.
Во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, цените по групи се зголемени за: 0,3 проценти кај храна, 0,2 проценти кај алкохолни пијалаци. Кај групите Безалкохолни пијалаци и ноќевања не се забележани промени на цените.
Економија
Македонија добива можност да учи AI од Google, Microsoft, Amazon и IBM
AIatWork од денес овозможува 14-дневен целосно бесплатен пристап до својата платформа, со цел вештачката интелигенција да стане разбирлива, применлива и достапна за поширок круг корисници во Македонија.
Со бесплатниот 14-дневен пристап, корисниците добиваат можност практично да ја испробаат платформата и да користат водечки AI модели како ChatGPT, Gemini и Claude, над 50 практични AI алатки за пишување, анализа, дизајн и автоматизација, како и онлајн курсеви во живо, водени од AI практичари со искуство во глобални технолошки гиганти како Google, Microsoft, IBM и други.

Во Македонија вештачката интелигенција сè уште често се доживува како нешто нејасно и тешко совладливо за луѓето без ИТ позадина. Исто така AI често се поистоветува со една алатка, наместо да се разбере како поширок сет на практични решенија што веќе се користат во секојдневната работа низ светот. Голем дел од популацијата би сакала да знае да користи AI, но не знае кои алатки се навистина релевантни и како AI реално може да им помогне во работата.
Токму тука AIatWork се појавува како практичен одговор, нудејќи јасна насока за практична употреба на AI во секојдневната работа.
Во видеото што е дел од објавата, тимот на AIatWork објаснува дека изминатите месеци биле посветени на унапредување на корисничкото искуство и поддршката на платформата, со јасна цел: секој нов корисник уште од првиот момент да знае точно од каде да започне со изучување на вештините и алатките на иднината.
Само овој месец, на платформата се одржуваат 12 активни AI курсеви, во соработка со експерти и компании како Boeing, Google и Salesforce.
Во време кога AI станува составен дел од работата ширум светот, за земји како Македонија таа претставува можност за побрза дигитална трансформација и зголемена конкурентност. Бесплатниот пристап им овозможува на корисниците самите да проверат како AI може да им помогне во секојдневната работа, без ризик и без обврска.
Прашањето повеќе не е дали AI ќе стане дел од работата, туку дали ќе бидете подготвени кога тоа ќе се случи.
Пробајте AIatWork бесплатно – 14 дена, без обврска.
(ПР)
Економија
Владата предложи покачување на платите за администрацијата до 40 отсто, со почетно зголемување од 8 проценти од април
Премиерот Христијан Мицкоски, изјави дека денешната средба со Синдикатот на УПОЗ била конструктивна и дека на маса е предлог за зголемување на платите на административните службеници за 40 проценти во наредниот период.
Во интервју за Дневникот на МРТ, Мицкоски рече дека Владата ги презентирала условите и правилата под кои е подготвена да го реализира процесот на покачување на платите и дека сега се очекува одговор од синдикатите дали го прифаќаат предлогот.
„Денеска имавме состанок со УПОЗ. Ние дадовме понуда, истата онаа понуда за која јас зборував во јавноста. Ги поставивме условите и правилата под кои сме подготвени да го движиме овој процес напред“, изјави Мицкоски.
Тој посочи дека претставниците на УПОЗ и КСС најавиле дека ќе се консултираат со своите раководства и дека во текот на утрешниот ден ќе ја соопштат нивната одлука. Доколку се постигне согласност, според најавите, договорот би бил финализиран во недела, а од понеделник би започнала изработка на примерок на индивидуален синдикален договор.
Мицкоски појасни дека исплатата на зголемените плати би започнала во април, за мартовската плата, со осумпроцентно зголемување на збирот од постојната плата и минималната плата. Истиот модел би се применувал и во 2027 и во 2028 година.
„Тоа значи дека за околу две години и два до три месеци, административните службеници ќе имаат најмалку 40 проценти повисоки плати во споредба со сегашното ниво“, истакна премиерот.

