Економија
ФАО и Македонија потпишаа тригодишен договор за соработка
Зголемена конкурентност на земјоделскиот сектор, подобрување на животот во руралните средини преку одржлив рурален развој, како и одржливо управување со природните ресурси и справување со климатските промени, се главните приоритетни области на тригодишниот договор за соработка што се потпиша помеѓу ФАО и Република Македонија.
Програмската рамка на ФАО за Македонија за периодот 2018-2020 година ја потпишаа во Скопје министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Љупчо Николовски, и Владимир Рахманин, помошник-генерален директор на ФАО и регионален претставник на ФАО за Европа и централна Азија.
„Приоритетните области на договорот се во согласност со приоритетите на земјата во Националната стратегија за земјоделство и рурален развој 2014-2020, а во насока на поддршка на земјата за напредок и усогласување на земјоделството и руралниот развој во согласност со барањата за пристап кон Европската Унија и исполнување на целите за одржлив развој“, истакна Ракхманин, според кој договорот ги спојува потребите и приоритетите на земјата со експертизата и искуството на ФАО и особено придонесува за одржлив и сеопфатен раст на малите земјоделци и семејните фарми, подобрена безбедност и квалитет на храната, одржливо и поотпорно земјоделство и силен институционален капацитет.
Земјоделството и производството на храна играат витална улога во македонската економија учествувајќи со 16 отсто во домашниот бруто-производ и вработувајќи повеќе од една третина од работната сила. Поради големата расцепканост на земјоделското земјиште – едно земјоделско стопанство во просек е помало од 2 хектара – земјоделските стопанства се одликуваат со ниска продуктивност и конкурентност во споредба со другите земји во регионот.
Програмскиот документ ги адресира предизвиците со кои се соочуваат руралните заедници, вклучително ограничените инвестиции во земјоделската инфраструктура, стареењето на руралното население, отежнатиот пристап на земјоделците до пазарите, недостигот на можности за диверзификација на приходите, ограниченото знаење за одржливи земјоделски практики, деградацијата на земјиштето и изложеноста на климатските промени. Проектот на ФАО за интегриран развој на локалните заедници, кој ќе започне набргу, ќе ги адресира овие области.
Преку тековниот проект финансиран од ЕУ – МАИНЛАНД, ФАО им помага на малите земјоделци и семејните фарми да ги надминат овие тешкотии, истовремено помагајќи му на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство да развие целосно функционална национална програма за консолидација на земјиште.
Плановите од програмата исто така вклучуваат надградба на стандардите за безбедност на храна, квалитет и маркетинг во секторот за месо и млечни производи; подобро интегрирање на фармерите во вредносните синџири на производство на храна, со фокус на домашното бројлерско производство; и поддршка на земјата да ги намали загубите и отпадот од храна.
Поддршка на владините напори да се подобри земјоделското образование и советодавните услуги за земјоделците е исто така дел од програмата, како и креирање и усогласување на политиките за земјоделство и рурален развој со меѓународните и стандардите на Европската Унија.
Друг клучен приоритет на програмата на ФАО е зајакнување на способноста на земјата за одржливо управување со природните ресурси – вклучително водата, шумите и рибните ресурси – како и капацитетот за справување со климатските промени и намалување на ризикот од катастрофи во земјоделството.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Угостителите во Македонија за една година ги поскапеа цените за 3,4 проценти
Цените на угостителските услуги во јануари 2026 година се зголемени за 0,2 проценти во однос на претходниот месец.
Во споредба со истиот месец од минатата година, цените се повисоки за 3,4 проценти, сопшти Државниот завод за статистика.
На годишно ниво, односно во 2025 година во однос на 2024 година, цените на угостителските услуги се зголемени за 4,8 проценти.
Во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, цените по групи се зголемени за: 0,3 проценти кај храна, 0,2 проценти кај алкохолни пијалаци. Кај групите Безалкохолни пијалаци и ноќевања не се забележани промени на цените.
Економија
Македонија добива можност да учи AI од Google, Microsoft, Amazon и IBM
AIatWork од денес овозможува 14-дневен целосно бесплатен пристап до својата платформа, со цел вештачката интелигенција да стане разбирлива, применлива и достапна за поширок круг корисници во Македонија.
Со бесплатниот 14-дневен пристап, корисниците добиваат можност практично да ја испробаат платформата и да користат водечки AI модели како ChatGPT, Gemini и Claude, над 50 практични AI алатки за пишување, анализа, дизајн и автоматизација, како и онлајн курсеви во живо, водени од AI практичари со искуство во глобални технолошки гиганти како Google, Microsoft, IBM и други.

Во Македонија вештачката интелигенција сè уште често се доживува како нешто нејасно и тешко совладливо за луѓето без ИТ позадина. Исто така AI често се поистоветува со една алатка, наместо да се разбере како поширок сет на практични решенија што веќе се користат во секојдневната работа низ светот. Голем дел од популацијата би сакала да знае да користи AI, но не знае кои алатки се навистина релевантни и како AI реално може да им помогне во работата.
Токму тука AIatWork се појавува како практичен одговор, нудејќи јасна насока за практична употреба на AI во секојдневната работа.
Во видеото што е дел од објавата, тимот на AIatWork објаснува дека изминатите месеци биле посветени на унапредување на корисничкото искуство и поддршката на платформата, со јасна цел: секој нов корисник уште од првиот момент да знае точно од каде да започне со изучување на вештините и алатките на иднината.
Само овој месец, на платформата се одржуваат 12 активни AI курсеви, во соработка со експерти и компании како Boeing, Google и Salesforce.
Во време кога AI станува составен дел од работата ширум светот, за земји како Македонија таа претставува можност за побрза дигитална трансформација и зголемена конкурентност. Бесплатниот пристап им овозможува на корисниците самите да проверат како AI може да им помогне во секојдневната работа, без ризик и без обврска.
Прашањето повеќе не е дали AI ќе стане дел од работата, туку дали ќе бидете подготвени кога тоа ќе се случи.
Пробајте AIatWork бесплатно – 14 дена, без обврска.
(ПР)
Економија
Владата предложи покачување на платите за администрацијата до 40 отсто, со почетно зголемување од 8 проценти од април
Премиерот Христијан Мицкоски, изјави дека денешната средба со Синдикатот на УПОЗ била конструктивна и дека на маса е предлог за зголемување на платите на административните службеници за 40 проценти во наредниот период.
Во интервју за Дневникот на МРТ, Мицкоски рече дека Владата ги презентирала условите и правилата под кои е подготвена да го реализира процесот на покачување на платите и дека сега се очекува одговор од синдикатите дали го прифаќаат предлогот.
„Денеска имавме состанок со УПОЗ. Ние дадовме понуда, истата онаа понуда за која јас зборував во јавноста. Ги поставивме условите и правилата под кои сме подготвени да го движиме овој процес напред“, изјави Мицкоски.
Тој посочи дека претставниците на УПОЗ и КСС најавиле дека ќе се консултираат со своите раководства и дека во текот на утрешниот ден ќе ја соопштат нивната одлука. Доколку се постигне согласност, според најавите, договорот би бил финализиран во недела, а од понеделник би започнала изработка на примерок на индивидуален синдикален договор.
Мицкоски појасни дека исплатата на зголемените плати би започнала во април, за мартовската плата, со осумпроцентно зголемување на збирот од постојната плата и минималната плата. Истиот модел би се применувал и во 2027 и во 2028 година.
„Тоа значи дека за околу две години и два до три месеци, административните службеници ќе имаат најмалку 40 проценти повисоки плати во споредба со сегашното ниво“, истакна премиерот.

