Економија
Opel и TU Darmstadt остварија соработка за „технологија за осветлување“
• „OpenLabs“: Stellantis управува со глобална истражувачка мрежа со универзитетите
• Стратешко партнерство: TU Darmstadt е првата OpenLab во Германија
• Пет главни области на развој: системи за комуникација и помош, адаптивни предни светла, задни светла, внатрешно осветлување, извори на светлина
• Цел: Научни сознанија за употреба во идните генерации на автомобилско осветлување
Opel и Техничкиот универзитет во Darmstadt (TU Darmstadt) започнаа заедничко истражување на новите технологии за осветлување. Соработката е дел од глобалната истражувачка мрежа на Stellantis заедно со реномирани универзитети.
Моментално, 15 таканаречени „OpenLabs“ стекнуваат научни сознанија за употребата на технолошките системи кај идните генерации на возила. Стратешкото партнерство со TU Darmstadt, првата Stellantis OpenLab во Германија, ќе овозможи нова ера на технологии за осветлување. Покрај тоа, Stellantis финансира тројца докторанти на катедрата за електротехника и информатичка технологија на универзитетот, првично во следните четири години.
„Напредните адаптивни светлосни системи се многу повеќе отколку само да го осветлуваат патот според услови кои се на патот“, изјави извршниот директор на Opel, Uwe Hochgeschurtz.
„Тие се поврзани со бројни системи за помош при возење и го прават возењето побезбедно и поудобно. Заедно со TU Darmstadt сакаме да развиеме целосно нови системи за осветлување и да ги донесеме на пазарот. Задоволни сме што работиме со експертите за наука и истражување од TU Darmstadt“.
Предниот дел кај Opel Manta GSe ElektroMOD Pixel-визирот веќе покажува како безбедноста во патниот сообраќај може да се зголеми преку иновативни системи за осветлување. „Имаме холистички поглед на темата за светлината. Светлината има голема важност во многу области кај автомобилот, што оди многу подалеку од предните светла“, објасни Philipp Röckl, главен инженер за иновации за надворешно осветлување. Затоа, истражувањето во OpenLab во TU Darmstadt се фокусира на понатамошниот развој на системите за комуникација и помош на возачот, адаптивни системи на предните светла, задните светла, внатрешното осветлување и изворите на светлина воопшто.
Финансираното истражување ќе вклучи интелигентен, самоприспособлив систем на предни и задни светла што оптимално се прилагодува на околината и ситуацијата во сообраќајот, како и на други фактори кои влијаат. Првичните тестови со прототип се веќе планирани за крајот на годината. „Сакаме да направиме револуција во автомобилското осветлување со оваа технологија и да го придружуваме развојот низ сите фази, од истражување до прототипови и тестирање до готовиот производ“, изјави професорот Tran Quoc Khanh, раководител на одделот за адаптивни системи за осветлување и визуелна обработка во TU Darmstadt.
Соработката ја забрзува безбедноста на патиштата
За двата партнера, новата отворена лабораторија значи победничка ситуација на патот кон идните генерации на светлина: Stellantis може да ја искористи стручноста на кадарот на реномираниот TU Darmstadt за да ги пренесе наодите од истражувањето во системите на возилата, а докторантите на TU може да ги користат автомобилската техничката инфраструктура на компанијата за да ги тестира нивните случувања на терен.
„Ние работиме со експерти од областа на професорот Кhanh долги години. Оваа соработка на полето на технологијата за осветлување ќе се интензивира и зајакнува долгорочно од OpenLab“, додава Philipp Röckl. Тековниот истражувачки проект првично е планиран за четири години. Сепак, целта е да се воспостави стратешка соработка за следните десет години и понатаму.
„Ако сè оди според планираното, првите возила со технологиите за осветлување развиени со Stellantis ќе бидат видени на патиштата до 2028 година“, рече професорот Khanh. „Тие ќе имаат една од најинтелигентните технологии за осветлување во светот“.

Intelli-Lux LED® Pixel светла веќе во денешните Opel Insignia, Grandland и Astra
Да се направат иновативните технологии за осветлување достапни за широк спектар на купувачи е традиција на Opel, што новата Astra моментално го демонстрира.
Во 2015 година, претходната генерација („Европски автомобил на годината 2016“) ја донесе револуционерната Intelli-Lux LED® Matrix светлина во компактната класа. Сега започна следната фаза на развој: Intelli-Lux LED® Pixel светлата познати кај знаменосците на Opel, Insignia и новиот SUV Grandland, ја слави својата премиера кај Astra. Со вкупно 168 LED елементи – 84 по предно светло – најновиот модел во компактна класа обезбедува прецизна и беспрекорна шема на светлина во секое време, прилагодена на ситуацијата и без заслепување на другите учесници во сообраќајот.
LED диодите се интегрирани во ултра тенки фарови. Главното предно светло „се спушта“ во рок од милисекунда, со цел да не ги заслепи возилата што доаѓаат од спротивната страна. Останатите области продолжуваат да бидат осветлени со целосно долго светло, за оптимална видливост и безбедност во секое време.
(ПР текст)
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
ТАВ Аеродроми: 2025 година се заокружи со 3,5 милиони патници што е 9 отсто зголемување
Во 2025 година, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид опслужија 3,5 милиони патници и 26.500 летови.
Двата македонски аеродроми, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид минатата година опслужија 3,5 (3.475.288) патници што е зголемување од 9% во однос на 2024 година.
Во 2025 година двата аеродроми опслужија 26.500 летови, што е за 4% повеќе во однос на истиот временски период, од јануари до декември, 2024 година.
„Успехот што го постигнавме во 2025 година не е случаен. Тој е резултат на јасна стратешка насока, фокусирани инвестиции и силни партнерства. Зголемувањето од 9% на бројот на патници и 4% пораст на летовите на двата македонски аеродроми е директна потврда дека вложувањата во модернизација на инфраструктурата, унапредување на оперативната ефикасност и проширување на мрежата на авиолинии даваат конкретни и мерливи резултати. Дополнително, новите дестинации, континуираната соработка со авиокомпаниите, зголемената побарувачка за патувања и посветеноста на нашите вработени овозможија стабилен и одржлив раст. Овие резултати ја зацврстуваат позицијата на македонските аеродроми како сигурни и конкурентни регионални воздухопловни центри и ни даваат силна основа за уште поамбициозен развој во наредниот период,“ вели Неџат Курт, Генерален директор на ТАВ Македонија.
Само во декември 2025, статистиката на ТАВ Македонија покажува двоцифрено зголемување на процентите на опслужени патници на двата аеродроми од дури 25% во споредба со декември 2024, една година претходно, или преточено во бројки, 294.781 патници.
Во последниот месец од минатата година пак, реализирани се 2,019 летови што е за 7% повеќе од декември во 2024 година.
Стабилен пораст покажува и дневниот пресек на патници во 2025. Скопскиот аеродром дневно во просек опслужуваше 8.786 патници што е за 9% повеќе од 2024 година, а преку
охридскиот, дневно патувале 767 патници што е за 16,3% повеќе споредено со минатата година.
Одделните анализи за двата аеродроми за периодот од јанури до декември покажуваат дека преку Меѓународниот Аеродром Скопје патувале 3.211.419 што е за 8,7% повеќе споредено со истиот период во 2024 година, а додека Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид бележи двоцифрен пораст од високи 20% со услужени 263.869 патници.
Истанбул, во сите 12 месеци од 2025 беше најфреквентна дестинација од Меѓународниот Аеродром Скопје до двата аеродрома ИГА и Сабиха Гокчен со 16,6% пазарен удел. Потоа следуваат Базел Милуз (6,2%), Франкфурт (5,7%), Цирих (4,5%) и Минхен – Меминген (4,2%).
Топ – пет земји до кои има најмногу директни летови се Германија (25,4% пазарен удел во вкупниот патнички сообраќај), Турција (23,6%), Швајцарија (10,8%), Италија (5,5%) и Шведска (4,3%).
Од Меѓународниот Аеродром Скопје во моментов летаат вкупно 15 авиокомпании кон 49 дестинации, додека од Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид три авиокомпании летаат до 7 дестинации.
Според најавите на авиокомпаниите, од март годинава, мрежата на авиолинии од двата македонски аеродрома ќе се зголеми, со отворањето на нови авиолинии и нови дестинации. Виз ер ќе почне да лета од Скопје до Неапол и ќе ја врати авиолинијата од македонскиот главен град до Будимпешта, додека од Охрид ќе почне да лета до Милано. Во мај, Аустриан ерлајнс ќе почне да лета од Охрид до Виена, а во јуни охридскиот аеродром ќе ги врати полските туристи во Охрид со отворањето на новата авиолинија од Вроцлав и враќањето на летовите од Катовице.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.

Фото: unsplash
Економија
МФ: Пласирани над 224 милиони евра за поддршка на инвестиции кон компаниите, исплатена нова транша од Буџетот кон Развојната банка
Министерството за финансии од Буџетот изврши исплата нова транша во вредност од 424,9 милиони денари или 6,9 милиони евра кон Развојната банка за поддршка на домашните компании.
Со исплатата на оваа транша вкупната поддршка на државата кон домашната економија изнесува 13,8 милјарди денари или 224,3 милиони евра од вкупно планираните 250 милиони евра за поддршка на домашните компании, велат од Министерството за финансии.
„Владата ги обезбеди овие средства преку кредитна линија од Унгарската експорт-импорт банка со цел поддршка на домашната економија. Поддршката се состои од пласман на средства по поволни услови за компаниите во насока на реализација на приватните инвестиции, со што тие ќе обезбедат сопствен развој и поттикнување на економскиот раст. Средствата се пласираат до крајните корисници преку деловните банки, каматната стапка е 1,95% годишно, рокот на отплата е до 15 години и грејс период до 3 години.
Вкупниот буџет за поддршка на домашните компании предвидени во Буџетот изнесува 250 милиони евра, а вредноста на инвестицискиот циклус се проценува на околу 300 милиони евра“, се додава во соопштението на Министерството за финансии.

