Култура
Костадиновска-Стојчевска во работна посета на институциите: Годинава повеќе средства за културата во Охрид
„Годинава за културата во општина Охрид се издвоени повеќе средства за разлика од лани, односно сите институции од областа на културата во 2022 година добија поголем буџет“ – рече министерката за култура Бисера Костадиновска-Стојчевска, која вчера ги посети националните културни установи во Охрид.
Костадиновска-Стојчевска истакна дека Охрид поседува ретко светско природно и културно богатство и имаме обврска да го зачуваме, и во таа смисла, посочи дека Заводот и музеј од Охрид доби четири милиони денари повеќе од минатата година.
Со средства од над 12 милиони денари ќе реализираат 30 проекти од сите сегменти за заштитата на културното наследство.
Министерката за култура нагласи дека најголем буџет од Министерството за култура е издвоен за почнувањето на конзерваторско-реставраторските работи на заштитените градби, какви што се: Куќата на Момирови, која е во сопственост на НУ Завод и музеј – Охрид и е лоцирана веднаш над Античкиот театар, Куќата на Калајџиеви од с. Вевчани, како и зградата на ул. „Партизанска“ б. б. од Струга, за кои се обезбедени вкупно осум милиони денари.
Продолжуваат систематските археолошки ископувања на Самуиловата тврдина, а по долгогодишна пауза, стручните екипи повторно ќе се навратат на локалитетот Плаошник. Ќе започне и реализација на проектот за конзервација и реставрација на архитектурата на базиликата од ранохристијанскиот период кај „Св. Еразмо“.
„ Обезбедивме средства за осовременување и подобрување на условите во изложбениот простор во музејот Куќата на Робевци и во Галеријата на икони, како и за збогатување на етнолошката збирка со виолината на познатиот охридски трубадур Климе Садило – рече Костадиновска-Стојчевска, која додаде дека ќе продолжи постапката за доопремување со техничка опрема на конзерваторските лаборатории од НУ Завод и музеј – Охрид, во кои секоја година се конзервираат и реставрираат голем број движни наоди од музејските збирки.
Повеќе средства од буџетот на Министерството за култура за 2022 година се издвоени и за Центарот за култура „Григор Прличев“ од Охрид, каде што и годинава ќе се реализираат многубројни проекти, меѓу кои се манифестациите со традиционален карактер – „Прличеви беседи“ и „Балкански фестивал“. Министерството за култура издвои средства за набавка на нова светлосна лед-опрема за потребите на Театарот и на сите придружни манифестации што се одржуваат во установата, како и за промена на дел од застарената столарија.
Костадиновска-Стојчевска го изрази задоволството од функционирањето на Библиотеката „Григор Прличев“ од Охрид, која ќе реализира девет проекти, а наскоро во Библиотеката ќе биде отворено Италијанското катче за чие опремување се очекува помош и од Италијанската амбасада во Скопје.
Значително поголем буџет е издвоен и за фестивалот „Охридско лето“, кој за годинaшната фестивалска програма доби 32 милионa денари од Министерството за култура, за разлика од лани кога доби поддршка од 20 милиони денари.
„Ова се само мал дел од проектите со кои потврдуваме дека се грижиме за културата, за уметничките дострели и за креативните модели на Охрид како голем културен центар во Република Северна Македонија и на Балканот“ – рече Костадиновска-Стојчевска.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

