Култура
Утре и задутре проекции на филмовите со Чарли Чаплин во дворот на Кинотеката
Временските (не)прилики изминативе денови ги одложија проекциите на три филма од циклусот посветен на Чарли Чаплин под отворено небо во дворот на Кинотеката.
Затоа насловите Детето, Светлините на велеградот и Светлините на сцената ќе бидат прикажани во нови термини, на 28 јули (вторник) и 29 јули (среда).
28 јули (вторник), 21:00 ч.
Детето
(The Kid)
Игран филм, САД
1921, 68 мин., црно-бел, ДЦП
Режија: Чарли Чаплин (Charlie Chaplin)
Сценарио: Чарли Чаплин (Charlie Chaplin)
Улоги: Чарли Чаплин, Една Первианс, Џеки Куган (Charlie Chaplin, Edna Purviance, Jackie Coogan)
Една жена (Пурвианс) се породува и бебето го остава во автомобилот пред една богата куќа. Двајца крадци го крадат автомобилот, а потоа, кога го забележуваат бебето, го оставаат на улица. Еден скитник (Чаплин) случајно поминува тука и го наоѓа бебето. Најпрвин, тој се обидува да се ослободи од бебето, но притиснат од полицаецот, на крајот е принуден да го земе бебето дома и да се грижи за него. Во меѓувреме, мајката на бебето станува голема ѕвезда, која одвреме-навреме им помага на сиромашните. Еднаш, таа доаѓа во сиромашниот кварт и таму го среќава својот син, не претпоставувајќи дека се работи за нејзиното дете.
Скитникот му кажува на лекарот како го пронашол детето и му ја покажува хартијата со пораката на мајката на детето во која таа замолува за нега на бебето. Лекарот пријавува во социјалната служба и во домот на скитникот доаѓаат социјалните работници, кои сакаат да го однесат детето во домот за сираци. Скитникот со сета сила се бори со нив и со полицаецот и успева да го земе детето, но не смее да се врати дома. Мајката на детето повторно доаѓа во сиромашниот кварт и таму го среќава лекарот, кој ѝ ја покажува белешката што ја напишала таа. Преспиваат во едно евтино преноќиште, каде што сопственикот дознава од весникот за изгубеното дете. Ноќта, тој го грабнува детето и го носи во полициската станица, а утредента доаѓа мајката за да си го земе. Очајниот скитник доаѓа пред својот дом и заспива на тротоарот, сонувајќи дека е во рајот. Тогаш, него го буди полицаецот и го носи во куќата на мајката на детето…
Возрасна категорија: за сите возрасти
28 ЈУЛИ (вторник), 22:15 ч.
Светлините на велеградот
(City Lights)
Игран филм, САД
1931, 87 мин., црно-бел, ДЦП
Режија: Чарли Чаплин (Charlie Chaplin)
Сценарио: Чарли Чаплин (Charlie Chaplin)
Улоги: Чарли Чаплин, Вирџинија Черил, Флоренс Ли, Хари Мајерс (Charlie Chaplin, Virginia Cherrill, Florence Lee, Harry Myers)
Скитникот (Чаплин), скитајќи низ градот, наидува на слепа девојка (Черил) која продава цвеќиња за да се прехрани себеси и својата баба (Ли). Со последната паричка тој купува еден цвет, а девојката си помислува дека се работи за некој убав и богат господин. Подоцна, скитникот случајно се среќава со пијаниот ексцентричен милионер (Маерс) кој сака да изврши самоубиство затоа што го напуштила сопругата. Скитникот го спречува во намерата и милионерот го прифаќа како свој најдобар пријател. Меѓутоа, проблемот се состои во тоа што откако ќе се отрезни милионерот воопшто не се сеќава на скитникот.
Во меѓувреме, скитникот ја посетува девојката и таму дознава дека таа ќе биде присилно избркана од куќата ако не ја плати киријата. Истовремено, тој дознава дека некој познат лекар во Виена открил лек за слепилото, па затоа, скитникот ѝ ветува на девојката дека ќе обезбеди пари за киријата и за операцијата на очите.
За таа цел, тој најпрвин се вработува како чистач на улиците, а еднаш се пријавува и да боксува за пари, меѓутоа ја губи борбата против посилниот противник. За среќа, тој повторно се среќава со милионерот, кој го кани скитникот во својот дом и таму му ги дава парите потребни за операцијата на девојката. Но, во домот на милионерот упаѓаат криминалци, кои го онесвестуваат милионерот. Скитникот повикува полиција, но слугата го обвинува него за кражба, па завршува в затвор.
По излегувањето на слобода, тој скита низ градот и случајно застанува до излогот на една цвеќарница. Сопственичка на цвеќарницата е девојката, која повеќе не е слепа, но дали ќе го препознае човекот кој цело време ѝ помагал…
Возрасна категорија: за сите возрасти
Влезница: 100 денари
29 јули (среда), 21:00 часот.
Светлините на сцената
(Limelight)
Игран филм, САД
1952, 137 мин., црно-бел, ДЦП
Режија: Чарли Чаплин (Charlie Chaplin)
Сценарио: Чарли Чаплин (Charlie Chaplin)
Улоги: Чарли Чаплин, Клер Блум, Најџел Брус, Бастер Китон (Charlie Chaplin, Claire Bloom, Nigel Bruce, Buster Keaton)
Последниот американски филм на Чаплин ја раскажува приказната за еден комичар во мјузикли, чија слава и кариера полека избледуваат, и за еден балетски танчер со самоубиствени мисли. Обајцата мораат да се потпомогнат меѓусебно за да најдат цел и надеж во нивните животи…
Главен момент во филмот е класичниот дует на Чаплин со неговиот единствен вистински ривал во филмската комедија – Бастер Китон. Светлините на сцената е нивното заедничко простување од ерата на немиот филм, пантомимата и комичните филмови во кои остварија величествени кариери и успеси.
Возрасна категорија: за сите возрасти
Влезница: 100 денари
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Изјавите на oбоистката Петрушевска која беше суспендирана од работа, директорот на МОБ ги оцени како невистинити и паушални
Директорот на Националната опера и балет, Оливер Арсовски, реагира на јавните изјави на првата обоистка Татијана Петрушевска, поврзани со дисциплинската постапка што се води против неа, оценувајќи ги како „невистинити и паушални“ и предупредувајќи дека со таквите тврдења ѝ се нанесува штета на институцијата и се создава искривена слика во јавноста.
„Во оваа фаза нема да изнесувам факти, бидејќи постапката е во тек, но постојат изјави од вработени и од диригентот на претставата, врз основа на кои е донесен предлогот за поведување дисциплинска постапка и решение за суспензија, согласно Законот за култура“, наведува Арсовски.
Тој додава дека не е точно оти досега против Петрушевска не биле водени постапки, бидејќи, како што тврди, во повеќе наврати членови на оркестарот побарале заштита од нејзиното однесување.
Арсовски подвлекува дека Националната опера и балет, како институција со над 500 вработени, мора да функционира врз основа на јасна хиерархија, поделба на одговорности и доследно почитување на работната етика.
„Секое отстапување директно влијае на функционирањето на целата институција. Управата не зазема страни – таа обезбедува ред, дисциплина и зачувување на уметничките стандарди“, вели директорот, посочувајќи дека нема да дозволи нарушување на работниот процес или непочитување на хиерархијата во оркестарот, каде диригентот е водечки авторитет.
Дополнително, Арсовски истакнува дека нема да дозволи лични нетрпеливости на поединци да се пренесат како непочитување кон колегите и странските соработници.
Тој нагласува дека институцијата ќе продолжи да постапува според своите правилници и законските одредби, со цел да го заштити колективот, публиката и уметничкиот интегритет на МОБ.
Во изјавата, Арсовски упати апел до Синдикатот на културата да не подлегнува на влијанија од поединци кои, како што вели, ја злоупотребуваат улогата на синдикатот, туку да продолжи да се залага за правата на колективот и достоинството на институциите.
Синдикатот вчера објави дека по 30 години работа, првата обоистка Петрушевска била незаконски суспендирана од работа и го повика министерот за култура, Зоран Љутков, да даде поддршка за вработената.
Петрушевска во својот допис до СКРМ наведува дека суспензијата ѝ била врачена по настан на проба на 16 јануари 2026 година за балетот „Мадам Бовари“, кога, според нејзиниот исказ, била таргетирана од диригентот-гостин Едуард Амбарцумјан дека не свири во темпо.
„Диригентот-гостин Едуард Амбарцумјан пред оркестарот ме обвини дека не свирам во темпо, во реакција како свесно да сака да влезе во конфликт конкретно со мене, а јас како да бев однапред зацртан таргет. Јас му одговорив дека тоа не е точно и дека „јас свирам онака како што вие диригирате“, по што тој изјави дека можел да биде и многу лош и многу добар, но сега ќе бил многу лош и ме повика да ја напуштам просторијата, по што јас побарав објаснување зошто тоа да го направам и дали го прекршив работниот процес“, раскажува.
По нејзината реакција и по забелешката на концерт-мајсторот Јане Бакевски, како што додава, пробата била прекината, а диригентот ја напуштил салата.
Според Петрушевска, истиот ден таа, заедно со Бакевски и првиот фаготист Марјан Милошевски, поднела пријава до дирекцијата за однесувањето на диригентот. Набргу по поднесувањето на пријавата, како што наведува, добила решение за суспензија со образложение за дисциплински престап од потежок карактер.
Култура
„Парусион“ во МКЦ – фјужн како договор за слобода, не како жанр
По 22 години континуирано присуство на домашната и регионалната сцена, ансамблот „Парусион“ повторно се враќа во Младинскиот културен центар со концерт што го надминува поимот жанр. На 28 јануари, МКЦ ќе биде простор за авторско фјужн доживување, каде што музиката не се репродуцира, туку се создава во моментот – низ ритам, колектив и продукција во живо.
Во актуелниот состав, „Парусион“ функционира како цврст, но отворен музички организам. Михаил Парушев на тапани и тапан го води ритамот како централна тема, додека околу него се испреплетуваат труба на Трајче Велков, кларинет и саксофон на Петар Колевски, гитара на Зоран Костадиновски, пијано на Јован Цветковиќ, бас на Иван Бејков, како и тарабука и перкусии на Горан Трајков. Секој од музичарите има простор за индивидуална интерпретација, но звукот секогаш се гради како заеднички чин.
За „Парусион“, фјужн не е стилска етикета, туку договор за слобода во рамки на однапред дефинирана структура. Композициите се внимателно аранжирани, но секогаш оставаат простор за импровизација, спонтаност и меѓусебен дијалог на сцена. Ритамот не е подлога, туку носител на музичката приказна – патос, завеса и продукција во исто време.
Концертот во МКЦ ќе понуди пресек од целиот творечки опус на ансамблот: од првите композиции што се свират уште од пред 22 години, преку материјалот од албумот „Агол“, кој бендот го смета за своја точка на полнолетство, до нови композиции и свежи интерпретации што публиката ќе ги слушне за првпат. Ова е музика што не е моментална, туку продукциска – создадена за да живее и да се менува во живиот контакт со публиката.
Албумот „Агол“ останува еден од клучните проекти во историјата на „Парусион“ – живо снимен материјал што ја потврди зрелоста на ансамблот и нивната доверба во колективниот звук. Токму тој пристап продолжува и денес: минимализам, јасна форма и силна енергија, без потреба од жанровски компромиси.
Настапот на „Парусион“ во МКЦ не нуди спектакл по шаблон, туку концерт како искуство – простор за заедничко слушање, движење и енергија. Ова е повик до публика што сака музика што се чувствува телесно, што се слуша внимателно и што постои само во моментот кога се изведува.
„Парусион“ настапува во МКЦ на 28 јануари. Влезниците се достапни преку: https://mktickets.mk/event/parussion/
Култура
Зорица Митровиќ и Петре Димовски добитници на наградата „Гоцева мисла“ за 2026 година
Фондацијата за културна и научна афирмација и презентација „Македонија Презент“ ги соопшти добитниците на меѓународната награда „Гоцева мисла“ за 2026 година, која традиционално се доделува во пресрет на 4 февруари, роденденот на Гоце Делчев, и на неговата знаменита мисла: „Јас го разбирам светот како поле за културен натпревар меѓу народите“.
Добитници за 2026 година се Зорица Митровиќ од Белград (Србија) и Петре Димовски од Битола (Македонија).
На Зорица Митровиќ наградата и се доделува за личниот придонес и животното дело во афирмацијата на македонската култура и идентитет во дијаспората.
Поточно, наградата „Гоцева мисла“ ѝ се доделува на Зорица Митровиќ за нејзиниот исклучителен личен придонес и животно дело во афирмацијата, зачувувањето и развојот на македонската култура, јазик и национален идентитет во Република Србија.
Како претседателка на Здружението на Македонците „Македониум“ од Белград, Зорица Митровиќ одигра клучна улога во градењето на Здружението како современа и активна културна платформа, која покрај организацијата на традиционални манифестации, реализација на литературни, музички и уметнички проекти, активно придонесува за креативниот развој и меѓукултурната соработка помеѓу културните чинители и институции во регионален и меѓународен контекст.
Надвор од институционалното раководство, нејзиниот личен ангажман и визија се одликуваат со доследност, организираност и поширок општествен одѕив, а нејзиното дејствување е пример за постојана посветеност на културното јадро на македонската заедница во дијаспората. Нејзиниот ангажман претставува редок пример на долгорочна, систематска и визионерска работа во полза на македонската заедница, но и на поширокото мултикултурно и мултијазично општество.
На Петре Димовски наградата му се доделува за исклучителното книжевно творештво и животното дело во македонската литература.
Поточно, наградата „Гоцева мисла“ му се доделува на Петре Димовски за неговиот исклучителен и долгорочен придонес во развојот на македонската книжевност, како и за богатото и жанровски разновидно творештво кое остава трајна трага во македонската културна историја.
Тој е автор на повеќе од педесет дела – меѓу кои 21 роман, 17 збирки раскази и 7 драмски и монодрамски дела. Димовски со својот книжевен стил, тематска длабочина и континуирана творечка енергија го збогатува македонскиот книжевен канон. Неговата книжевна продукција е предмет на анализи, студии и обработки, а тој е овенчан со бројни награди и признанија, меѓу кои се: „Стале Попов“, „Ванчо Николески“, „4 Ноември“, „Прозни мајстори“, „Живко Чинго“, „Тренд“, „Вермилион“, „Крсте Чачански“ и други. Воедно, значаен е неговиот културен придонес како основач, уредник и организатор на книжевни иницијативи во Битола и поширокиот регион.
Наградата „Гоцева мисла“ е високо признание што се доделува на личности кои со својот творечки, културен и интелектуален ангажман значајно придонесуваат за афирмацијата на македонската култура, литература и духовни вредности во меѓународни рамки, како и за унапредување на културниот дијалог меѓу народите.
Досега, меѓу добитниците на наградата „Гоцева мисла“ се бројни истакнати автори, преведувачи, уметници и културни работници од различни земји, меѓу кои се: Златко Крамариќ (Хрватска), Олга Панкина (Русија), Даниела Костадиновиќ (Србија), Тања Попова (Бугарија), Звонко Танески (Словачка/Македонија), Волф Ошлис (Германија), Горан Калоѓера (Хрватска), Сабахудин Хаџиалиќ (Босна и Херцеговина), Лилјана Јанаќковиќ (Србија), Ресул Шабани (Македонија), Суат Енѓулу (Турција), Елка Наголова (Бугарија), Ристо Василевски (Србија), Кирил Темков (Македонија), Жан-Патрик Конрад (Франција), Зафир Хаџиманов (Србија), Вања Ангелова (Бугарија) и други истакнати културни фигури од Европа и пошироко.

