Култура
Филозофски филмски фестивал: Специјални проекции на победничките филмови и средба со режисерот Осман Наил Доган
Деветтиот Филозофски филмски фестивал (ФФФ) трета година по ред традиционално ќе заврши со специјалните проекции на филмовите добитници на „Златен був“ од жирито и публиката во селекцијата на долгометражни филмови. Настаните ќе се одржат во вечерва и утре (10-11 јуни), во Кинотеката на С. Македонија, со почеток во 21 часот.
Вечерва ќе биде прикажан добитникот на „Златен був“ од жирито, турскиот филм „Крадци на гулаби“. Жирито во состав: Милчо Манчевски (светски признат македонски режисер), Дејвид Сорфа (професор по филмски студии од Универзитетот во Единбург и истражувач во областа на филм-философијата) и Бошко Караџов (професор по филозофија и научен истражувач), високо вреднувајќи ги сите шест филмови во официјална конкуренција, оцени дека „Крадци на гулаби“ е филм во кој „контактот со животните и луѓето (…) ни покажува дека комуникацијата е секогаш возможна“ и „Како што вели младиот крадец: ‘Претставува уметност и самото тоа да се држи еден гулаб’“. На настанот ќе присуствува и режисерот Осман Наил Доган од Турција, при што ќе му биде врачена наградата, а публиката ќе има можност да стапи во дијалог со лауреатот на Q&A по прикажувањето на филмот модерирано од страна на Слаѓан Пенев.
Животот на 16-годишниот Махмут се состои од хранењето на гулабите и заработување од крадењето туѓи гулаби. Најголемиот сон му е да ги има најдобрите гулаби. Еден ден еден од гулабите ќе избега и не се враќа повеќе. Кога Махмут наоѓа гулаб вгнезден на еден покрив, го запознава Исмаил, 8-годишно детенце кое живее во куќата. Оваа средба станува една од најважните пресвртници којашто ќе влијае на животите на двете деца. „Крадци на гулаби“, кој беше дел од Официјалната селекција на 24. Сараевски филмски фестивал, е филм за растењето, за созревањето и за вивнувањето во животот. Топла приказна за пријателството и младешките страсти, погледната низ специфичната призма на културата на живеење во Анадолија. Зборувајќи за филмот, режисерот Доган вели дилемата е пред нас: „Што е добро, a што лошо? Дали можеш да бидеш добар со лошо однесување?“ Или, пак, како може еден човек да биде добар ако животот е беспоштеден и суров, луѓето се немилосрдни и себични, а светот е студен и туѓ?
Утре ќе се одржи проекција на бугарскиот омнибус-филм „8 минути и 19 секунди“, во кој режијата е потпишана од шест автори: Петaр Валчанов, Љубомир Младенов, Теодор Ушев, Надежда Косева, Владимир Љуцканов и Кристина Грозева. Добитникот на годинашниот „Златен був“ за најдобар долгометражен филм според публиката е базиран на расказите и по сценарио на најпреведуваниот современ бугарски писател, Георги Господинов. Насловот на филмот доаѓа токму од збирката кратки раскази „И сè стана месечина“ на Господинов преведена на македонски јазик од издавачката куќа „Или-Или“.
Во оној момент кога ќе почнете да го гледате овој филм, сонцето можеби веќе згаснало, но вие сè уште нема да го знаете тоа бидејќи 8 минути и 19 секунди е времето за кое ќе пристигне веста за неговата смрт. Тоа е времето што ѝ е потребно на светлината да стигне дотука, а потоа ќе настапи темнината… Темата на апокалипсата не мора да биде прикажана преку глобална катаклизма, коњаници на апокалипсата, ангели на смртта, оган и деструкција. Крајот на светот може да биде многу лична работа, интимно и безмалку нечујно човечко искуство.
Наративниот мозаик на 8 МИНУТИ И 19 СЕКУНДИ ќе ги постави стожерните точки на овој исклучителен омнибус филм: чувството на смртноста, миговите пред самиот крај, нашето неизвесно постоење и стравот што доаѓа од сознанието за сето тоа.
Со овие два настана дефинитивно се затвора деветтото, досега најамбициозно издание на Филозофскиот филмски фестивал организиран од Филозофското друштво на Македонија. Фестивалот понуди мноштво настани и донесе реномирани гости; прикажа богата филмска програма придружена со квалитетни излагања, предавања и дискусии, музички настани; организира специфична ретроспектива на филмови на Вим Вендерс. 9. ФФФ ја продлабочи Едукативната програма, делувајќи на подрачјето на развојот на филмската писменост и критичкото мислење, почнувајќи од основното образование (ученици на возраст од 8-10 години), па преку средношколско образовно ниво (16-18 години) до студентската популација и останатите млади. Преку својот Караван, ФФФ и оваа година пренесе дел од фестивалската магија во четири други градови низ републиката (Штип, Свети Николе, Прилеп и Битола).
Сето ова го потврди реномето на Филозофскиот филмски фестивал како единствен во светот што во ваков организиран и систематски обем делува на просторот на синергијата меѓу филмот и филозофијата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Во МНТ 100-та изведба на „Кец на десетка“
Една од најгледаните претстави на камерната сцена на Македонскиот народен театар, комедијата „Кец на десетка“, на 19 февруари, во 20 часот, ќе одбележи значаен јубилеј — 100-та изведба.
Девет години по премиерната изведба, претставата и понатаму живее со ист интензитет и сценски ритам, освојувајќи ја публиката одново.
Во изминатите години, со безрезервна актерска енергија и посветеност на сцената настапуваат: Александар Микиќ, Тања Кочовска, Нина Деан / Софиа Насевска-Трифуновска и Ивица Димитријевиќ.
Секоја изведба создава прецизна, искрена и непосредна комуникација со публиката, која е активен дел од заедничкото доживување.
Комичните ситуации и спонтаната комуникација со публиката произлегуваат од вешто обликуваниот текст на Митко Бојаџиски и од колективната режија на Драган Спасов-Дац и Јордан Симонов, кои на претставата ѝ даваат препознатлив печат и автентичен сценски шарм.
Овој јубилеј сведочи за тоа дека „Кец на десетка“ е претстава со долготрајна сценска вредност и постојан интерес од публиката.
Култура
Македонското глумиште денес се простува од актерката Ленче Делова
Драмски театар Скопје ја информира јавноста дека погребот на актерката Ленче Делова е денес на Градските гробишта во Бутел. Семејството, роднините, колегите, пријателите и почитувачите ќе се простат од Ленче Делова од 11:00 часот во капелата на гробиштата Бутел по што ќе се изврши погребот.
Македонската театарска, филмска и телевизиска актерка Ленче Делова е родена на 15 јуни 1948 во Скопје, а почина вчера на 77 годишна возраст. Во 1970 година, се вработила во Драмски театар Скопје каде била професионално ангажирана сѐ до нејзиното пензионирање во 2013 година.
Јавноста дополнително ќе биде информира за денот на комеморација што ќе се оддржи во нејзината матична куќа, Драмски театар Скопје
Култура
Изложба „Графички белешки“ од Иво Пецов во Македонскиот културно-информативен центар во Софија
На 17 февруари 2026 година (вторник), со почеток во 18:30 часот, во галеријата на Македонскиот културно-информативен центар во Софија свечено ќе биде отворена изложбата „Графички белешки“ од македонскиот ликовен уметник Иво Пецов. Оваа изложба на Пецов пред софиската публика, претставува заокружен циклус на графички дела што биле создавани во континуитет во изминатите пет години.
Изложбата опфаќа дваесет графики, кои претставуваат внимателно селектиран пресек од неговото најново творештво. Делата веќе биле претставени на бројни групни изложби и меѓународни конкурси во повеќе европски и светски земји, каде што биле високо оценети од стручната јавност, но и препознаени од љубителите на класичната графика како дела со изразена авторска ракописност и концептуална продлабоченост.
Сите графики се реализирани во техниката сува игла (drypoint) – една од најсуптилните и најпредизвикувачки техники во класичната графика. Оваа техника подразбира рачно, механичко врежување на цртежот со игла директно врз метална плоча – матрица. За разлика од други графички постапки, кај сувата игла линијата се создава непосредно, без посредни хемиски процеси, со што се задржува автентичната енергија на ракописот. По врежувањето, авторот внимателно ја распоредува бојата врз матрицата, а потоа, со традиционална рачна преса, своерачно го доведува делото до неговата отпечатена форма.
Овој сложен и физички интензивен процес не дозволува големи тиражи. Со секое печатење матрицата постепено се менува, а линијата ја губи својата првобитна острина. Токму затоа бројот на оригинални отпечатоци од едно дело е мал – во случајов најчесто не повеќе од четири примероци. Оваа ограниченост не е само техничка нужност, туку и суштински дел од поетиката на авторот: секое дело е ретко, единствено и носи трага од непосредниот творечки чин.
„Графички белешки“ може да се чита како визуелен дневник, како интимна мапа на мисли, реакции и духовни состојби. Во овие дела се преплетуваат две сфери – надворешниот свет, исполнет со современи општествени и цивилизациски предизвици, и внатрешниот свет на авторот, каде што тие искуства се преобликуваат во симболи, метафори и знаци. Пецов не нуди директни наративи; напротив, неговите композиции се слоевити, отворени и асоцијативни, оставајќи простор за лична интерпретација.
За сопствениот творечки пристап, авторот истакнува:
„Се стремам да создавам дела чие значење не се открива на прв поглед. Она што се гледа е само предворје на неизразливото. Преку ликовните елементи настојувам да го насочам вниманието кон невидливото – кон просторот зад формата. Целта на моите графики е да ги сопнат и разложат концептите на рационалното. Во моментот кога мисловните структури ќе почнат да се распаѓаат, свеста може да се отвори кон една поширока, сèсодржлива перспектива. Овој пристап тежнее кон тишина и празнина што ја апсорбираат појавната реалност и ја преобразуваат. Делата содржат и текстуални белешки, кои не се објаснување, туку дополнителен слој на значење – тие комуницираат со формите и симболите, создавајќи единствено, заокружено искуство.“
Текстуалните интервенции во графиките не функционираат како наративен водич, туку како ехо на визуелното. Тие ја продлабочуваат комуникацијата со гледачот и ја нагласуваат поетската димензија на делото, каде што зборот и линијата заемно се надополнуваат.
Иво Пецов е роден во 1980 година во Кочани, Република Македонија. Средното уметничко образование го завршува во Скопје, на отсекот „Графика“, по што студиите ги продолжува на Националната ликовна академија во Софија, каде што дипломира и магистрира на насоката „Графика“ во 2005 година. Во 2010 година, на истата академија, на катедрата „Ѕидно сликарство“, го стекнува научно-образовниот степен доктор.
Во текот на својата кариера реализирал дваесет самостојни изложби во Македонија, Бугарија, Романија, Португалија и Германија. Активен е учесник на бројни меѓународни групни изложби во Македонија, Бугарија, Романија, Чешка, Португалија, Шпанија, Италија и Индија. За својата ликовна дејност добитник е на повеќе награди и признанија, а неговото присуство на меѓународни ликовни колонии сведочи за континуирана творечка активност и професионална афирмација.
Со изложбата „Графички белешки“, Иво Пецов ја потврдува својата доследност кон класичната графичка традиција, но и својата отвореност кон современата духовна и концептуална проблематика. Оваа изложба претставува можност публиката да се соочи со дела што не нудат брзи одговори, туку повикуваат на созерцание, тишина и внатрешен дијалог.

