Култура
Агенција за филм: 2020 беше полна со предизвици, но и успеси
Долгометражниот игран филм „Барајќи ја Венера“ во режија на Норика Сефакој е косовско-македонска копродукција, селектиран во програмата Tiger competition на претстојното издание на Меѓународниот филмски фестивал во Ротердам. Филмот кој на Ротердам ќе ја доживее својата светска премиера е финансиски поддржан од страна на Агенцијата за филм на Конкурсот за учество во финансирање на домашни и филмови со македонско малцинско учество на почетокот на 2020 година. Од нашата земја копродуцент е продуцентската куќа „Аудиохаус“.
Краткометражниот игран филм „Налепница“ на Георги М. Унковски премиерата ја имаше на почетокот на оваа година на реномираниот американски фестивал на независни филмови Санденс, учествуваше на повеќе од 170 филмски фестивали и доби десетици награди (меѓу кои најдобар краток филм на Меѓународниот фестивал за краток филм „Ин д палас” – со кој се квалификуваше во трката за номинација за наградата ОСКАР најдобар краток игран филм на Филмски фестивал во Нешвил, САД, најдобар краток филм на Бруклин филм фестивал, САД, три награди на Usak Film Festival, Турција и тоа награда за најдобра режија, најдобар актер во главна улога и најдобар дизајн на звук. Филмот е поддржан од страна на Агенцијата за филм во 2018 година.
Со селекцијата на филмот „Улиште“ (Hive) на косовската режисерка Блерта Башоли, С. Македонија е повторно дел од Санденс, како земја копродуцент со поддршка на Агенцијата за филм во 2018 година. „Улиште“ е дел од селекцијата на Санденс за 2021 година и истиот е копродукција помеѓу Косово, С. Македонија, Швајцарија и Албанија. Македонската продукциска куќа „Скопје филм студио” стои зад овој проект.
Вратите на најголемиот американски фестивал за независен филм Санденс последните години се широко отворени за македонската кинематографија. Во 2018 година краткиот филм „Види ја ти неа“ на Горан Столевски во програмата краток филм ја освои наградата Најдобар интернационален игран филм.„Медена земја“ 2019 година на Санденс освои три награди (Големата награда на жирито, Најдобар документарен филм и Награда за најдобра кинематографија). Kраткиот филм „Налепница“ на Георги Унковски беше дел од официјалната селекција на Санденс 2020.
Ова се само дел од успесите на нашата кинематографија со кои ја заокружуваме 2020 година, но извесно е дека и во 2021 година С. Македонија повторно ќе биде присутна на големите меѓународни фестивали, но и на проекти и активности за промоција на сите сегменти од филмската индустрија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Промоција на „70 години македонски филмски плакат 1952 – 2022“ во Кинотека на Македонија
Кинотеката на Македонија најавува промоција на публикацијата „70 години македонски филмски плакат 1952 – 2022“, која ќе се одржи на 27 февруари 2026 година, со почеток во 19:00 часот во просториите на Кинотеката.
Овој ексклузивен настан претставува значаен културен момент во одбележувањето на седум децении од развојот и историјата на филмскиот плакат во Македонија. Монографијата опфаќа богата збирка од највпечатливите и најистакнатите плакати креирани во периодот од 1952 до 2022 година, како визуелна хроника на македонската филмска уметност, дизајн и естетика.
Промотори на изданието: д-р Александар Прокопиев и Јане Алтипармаков, со присуство на авторите на изданието.
Настанот ќе биде збогатен со пригодна изложба на избор од македонските филмски плакати.
Култура
Крива Паланка ги отвора вратите за „Невестинско поклонение“: Празник на носиите, обичаите и заедништвото на 1 март во Конопница
Во дворот на Црквата „Св. Теодор Тирон“ во село Конопница, во недела на 1 март 2026 година со почеток во 13 часот, ќе се одржи 16-тото издание на културната манифестација „Невестинско поклонение на Свети Теодор Тирон“.
Настанот го организира Општина Крива Паланка во соработка со Здружението за рурален развој РЗР „Патник“. Манифестацијата е посветена на негување на македонските автентични носии, традиционалните обичаи и локалниот културен идентитет.
Програмата ќе биде збогатена со музички настап на Андријана Алачки и бендот на Гоце „Синтезис“.
Градоначалникот на Општина Крива Паланка, Сашко Митовски, по повод манифестацијата изјави:
„Со вистинска радост и како вистински домаќини, ги отвораме вратите за сите добронамерници кои сакаат да го доживеат овој празник. Ветуваме дека ќе го зачуваме духот на традицијата, убавината на обичаите и автентичните носии, и заедно ќе ги пренесеме овие вредности на идните генерации.“
Од Општината ги повикуваат граѓаните и љубителите на културата да присуствуваат и заедно да го одбележат овој културен настан.
Култура
Фотографска изложба на Александра Костадиновска во КИЦ Белград
На 24 Февруари 2026 год. во 19 часот во Македонскиот културно – информативен центар во Белград ќе биде претставена самостојната изложба на фотографката Александра Костадиновска насловена „Осончена тишина“.
Фотографската серија која Костадиновска ја изложува пред белградската публика е приказна за личното искуство со универзалноста на светлината како симбол на нови почетоци, на топлина и на живот, раскажана преку 24 одделни фотографски наративи. Изложбата е реализирана во соработка со Здружението за архитектура, дизајн и култура „Архифакт“ – Скопје, а во рамките на проектот за патувачки изложби „МузеумЛинк“ под кураторство на Јасминка Намичева-кустос советник. Претставувањето пред белградската публика е благодарение на подршката од МКИЦ Белград и Министерството за култура и туризам, а изложбата вечерва ќе ја отвори директорот на КИЦ Белград, Васко Шутаров.
Фотографиите на Костадиновска се креирани во корелација на тенката линија меѓу документарното и поетското. Во нејзините кадри се препознава смелоста да се напушти комфорната зона, но и тивката радост од прифаќањето на непознатото со осет за миговноста на моментот.
Архитектонските структури, крајбрежните перспективи, тишината на скаменетите дини или случајните сенки кои се проектраат на фасадите не се само регистрирани мотиви – тие се прераскажани во вид на лични записи, каде сонцето е водич, но и сведок. Тоа е визуелна приказна која го надминува поимот на класичен патепис. Тоа е серија фотографии што истовремено функционираат како интимен дневник, како документ на едно лично патување низ европските простори, и како универзална медитација за светлината – нејзината материјалност и нејзината нематеријална сила.
„Осончена тишина“ е и студија за времето: за утринската мекост на светлината, за попладневниот интензитет и за нежната златна нијанса на зајдисонцето кое отскокнува од мазната површина на водата. Секоја фотографија ја носи во себе идејата за минливоста но истовремено и постојаноста – моментот исчезнува, но светлината како чувство во нашата меморија останува.
Со својата суптилност и истовремено силна визуелна експресија, „ Осончена тишина“ претставува покана кон сите нас да ги забележуваме сопствените „сончево бакнати“ моменти – оние мали, минливи фрагменти што се претвораат во вечни спомени замрзнати во личната мемориска капсула.
Изложбата ќе биде поставена пред белградската публика до средината на месец март.
Во вториот дел од вечерашнава програма, предвиден е омаж за неодамна починатиот д-р Коста Балабанов (1929-2026), преку прикажување на неколку документарни филмови од некогаш исклучително популарниот телевизиски серијал „Закопана мистрија“
Д-р Коста Балабанов беше една од најистакнатите личности во македонската историја на уметност, конзерватор, научник, дипломат и културен деец, кој остави длабока трага во прочувањето, зачувувањето и меѓународната афирмација на македонската средновековна уметност.

