Култура
Вечерва завршува 22. издание на „Скопје филм фестивал“
Со проекции на три филма во киното „Фросина“: „Божја љубов“, британскиот „Реј и Лиз“ и „Хотел Мумбаи“ и уште три во Кинотеката, меѓу кои последниот од ретроспективата на Мето Јовановски, „Куќа покрај пругата“ и „Ел Пепе, еден возвишен живот“, вечерва завршува 22. издание на „Скопје филм фестивал“.
И на ова успешно издание на публиката ѝ донесе богата и разновидна програма: повеќе од 50 нови филма, од кои голем број биле дел од големите светски фестивали или го свртеле вниманието на критиката со иновативниот израз и авторски пристап. Тие беа распоредени во програмите „Фокус на француски филм“, „Гала-проекции“, „Програма на европски филм“, „Панорама на светски филм“, „Денови на квир кино“, „Кратки филмови“, „Документарни филмови“, „Македонска продукција“, како и „Омаж на големиот македонски актер“, „Мето Јовановски“, потоа две работилници, гостувања на нови европски филмски имиња, промоции и дискусии. Селектори на програмите се Татјана Јаневска, Навид Сарем, Владан Петковиќ и Алексеј Дмитров.
Годинава фестивалот свечено се отвори со македонска и светска премиера на „Втора шанса“, долгометражниот првенец на режисерката Марија Џиџева, а се одржаа и две премиери на кратките македнски филмови – „Запирка“ во режија на Сезер Салихи и новиот краток филм на Ана Јакимска, „Неонски срца“
Ретроспективата во чест на големиот Мето Јовановски се одржуваше во Кинотеката на Северна Македонија и во рамките на оваа програма беа прикажани осум филма, меѓу кои култниот „Тетовирање“ (1991) и поновиот „Пресуда“ (2014) на режисерот Стефан Командарев.
Од минатата година „Скопје филм фестивал“ почна со реализација на програмата „Денови на квир-кино“, а продолжи и на ова издание. Во нејзини рамки се прикажуваат филмови што одбиваат да бидат невидливи и што смело прераскажуваат приказни што креираат нов културен простор. Низ политика на репрезентација преку филмската уметност фестивалот прави обид да отвори теми што извираат од квир-културата, да преиспитува контексти, искуства и идеи низ филмскиот кадар и да создаде инклузивно место каде што ќе се артикулираат гласови од маргините. Селектор на оваа програма е Александар Ковачевски.
Во рамките на годинешното издание на Скопскиот филмски фестивал, во организација на „Креативна Европа медија деск Македонија“ и во соработка со Агенцијата за филм се одржа тренинг-програмата „Умешноста на добриот пичинг: подготовка и пракса“ со Брајан Мекгил.
Втората работилница, за основните филмски техники, се одржа во соработка со „Млади артивисти“ и „Женска алијанса“, а обучувачи на оваа четиридневна програма беа Крис Белони, продуцент и режисер, и Нинке Ејсинк од Холандија и Салим Салам и Ханис Багашов.
Во кафе-киното „Котур“, нов фестивалски простор, публиката имаше можност да се сретне со Кахејн Куперман, американска продуцентка и режисерка на документарниот филм „Виолината на Џо“, кој во 2017 беше номиниран за „Оскар“.
По проекцијата на филмот „Фрик и шик“ за Жан Пол Готје се одржа дискусија за модата и родовите, сексуалноста и перформативноста со специјална гостинка Луиз Валенберг, професорка по модни студии во Центарот за модни студии при Универзитетот во Стокхолм. Дискусијата ја водеше Кристина Глигоровска, модна истражувачка.
Гости на фестивалот беа и селекторот Навид Сарем од Франција и актерката од филмот „Киселина“, Анастасија Евграфова.
Автор на плакатите за годинешното издание на фестивалот и омажот на Мето Јовановски е македонскиот дизајнер Зоран Кардула.
„Скопје филм фестивал“ ѝ се заблагодарува на Агенцијата за филм на Република Северна Македонија, на сите помагателии и соработници, на медиумските спонзори, на кината „Милениум“ и „Фросина“, на Кинотеката на Северна Македонија, на кафе-киното „Котур“ и најмногу на својата публика.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

