Култура
Гарванлиев, кој се прослави со „Марионка“, ќе настапи во операта „Дидо и Енеј“ во Филхармонија
Македонскиот исклучителен баритон Васил Гарванлиев, кој кариерата успешно ја гради на меѓународните сцени (Чикаго, Милано, Торонто, Лондон) во сферата на класичната музика, но и во водите на поп-музиката, ќе настапи во улогата на Енеј на премиерата на барокната опера „Дидо и Енеј“, која ќе се случи во Камерната сала на Филхармонија на 20 септември во 20 часот.
Во најпознатата опера од британскиот композитор Хенри Персл, „Дидо и Енеј“, ќе настапи и канадската оперска дива, сопранот Криста де Силва како Дидо, која моментно пее во престижните оперски куќи на Едмонтон и Монтреал, потоа еден од најбараните барокни ансамбли – „Г.А.П.“ од Германија, како и ансамблот „ИН МЕДИАС РЕС“ на „Полифонија“.
Станува збор за автентична, концертна изведба на љубовната приказна преточена во опера, во организација на Уметничкиот центар „Полифонија“.
Васил Гарванлиев, кој зад себе веќе има реализирано неколку улоги на светските сцени, вели дека настапот во оваа опера и неговото враќање во Македонија за таа цел, го доживува мошне возбудено. „На едно од првите интервјуа што ги дадов кога бев мал водителката ме праша: ‘Што сака да биде Васил кога ќе порасне?’. Без да размислам кажав дека сакам да бидам оперски пејач. Ниту знаев што е тоа опера, но не бадијала велам и сега: ‘Внимавај што ќе посакаш!’ Се чувствувам среќен и благодарен што ќе настапам во Скопје. Среќен сум всушност, поради тоа што станува збор за барокна опера каде што слободно можеш да си ‘играш’ со гласот, со емоциите, со интерпретацијата… И секако, затоа што ова ми е прва оперска улога дома. One night only!
За неговиот порив да учествува токму во ова дело на Персл, Гарванлиев вели: „Навистина голем мотив е пред сè да настапам во опера дома. Пред неколку години, одлучив да се повлечам од операта и да се фокусирам во креирање на оригинална поп-музика. Овој настап е исклучок. Не можев да ги одбијам ‘Полифонија’ и виолинистката Сања Шуплевска, која стои зад организација за ваква соработка. Со Сања се запознавме многу одамна на настапот на Моцартовата ‘Така прават сите’ каде таа свиреше прва виолина, а јас ја пеев главната улога. Интересно е што двајцата сега вратени во родната земја се трудиме да креираме и да придонесеме за нашата музичка сцена. Ништо не е случајно што повторно се споивме и ќе соработуваме на многу проекти заедно во блиска иднина.“
Инаку, еден од последните ангажмани на Гарванлиев врзани за класичната музика беше премиерата на една современа опера во Лондон, каде што, како што вели, тој имал чест да креира улога од почеток. „Бев дел и од престижниот ‘Марлборо фестивал’ во САД две години по ред, каде што настапив со најдобрите музичари од цел свет. Аудиции не се пракса на овој фестивал, и организаторите сами избираат и ги покануваат уметниците да бидат дел од групата“, вели извонредниот вкалист.
За него најголем предизвик во креирање на една улога е да сподели искрена емотивна приказна преку неговиот глас. „Единаесет години музички се образував за да ги научам сите правила. Иако знаев многу одамна дека сакам да бидам универзален пејач, операта ми помогна да ги научам правилата, и сега е време да се ‘скршат’ истите. Моите планови за иднина се врзани со домашната сцена, се вратив со новиот сингл „Ѓердан“, снимивме акустичен збир на песни со Горан Алич (Дом. Патување. Љубов), и бев дел од евровизискиот тим годинава со Тамара. Во моментов сум навлезен во креативна фаза на пишување музика која многу скоро ќе биде објавена.“
Дел од македонската публика го памети Гарванлиев уште како дете, кога ја испеа познатата „Марионка“ на фестивалот „Златно славејче“. Вели дека токму „Марионка“ го одбележала неговото детство и воедно, на некој начин, тој настап му ‘укажал’ што сака да биде во иднина.
„Благословен сум што толку рано го препознаа мојот талент. По заминувањето во САД, имав јасна визија дека музиката ќе биде дел од мене засекогаш. И ете, приказната уште се гради“, вели Гарванлиев.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

