Култура
Голем интерес за македонските документарни филмови на „Македокс“
Премиерите на македонските документарни филмови на „Македокс“ направија програмски бум на годинашното фестивалско издание, со што се потврди дека се вистинска магија што привлекува многубројна публика.
Најавувајќи го 10. издание, „Македокс“ објави десет нови македонски документарни филма што се дел од фестивалската програма. По премиерата на „Тетовски самрак“ на Билјана Гарванлиева и Мануел Цимер, чија проекција помина со многу емотивни рекции кај публиката, на платото пред Куршумли ан веќе се одржа и премиерата на документарниот филм „Господата од современа“ на Ана Алексовска.
Филмот беше прикажан на 23 август во селекцијата на кратки филмови и открива дел од животната приказна на протагонистката Сунчица, која во група со 12-ина други истомисленици секојдневно посетува културни настани во градот.

Премиера на документарниот филм „Господата од современа“ на Ана Алексовска
Филмот носи убава порака и направен е со цел да се промени перцепцијата на пошироката јавност кон овие луѓе, кои место да ги фаќа депресија седејќи дома, одат од еден до друг културен настан во градот. По проекцијата, режисерката Алексовска доби бурен и долготраен аплауз од публиката, која во голем број беше присутна на платото пред Куршумли ан.
Во програмата за млади, која се одвива во МКЦ, премиерно се прикажани 3 од четирите филма на докуникулците на „Македокс“. На 23 август премиерно беше прикажан есеистичко-поетскиот филм „Низ објективот на копнежот“ на Розе Симоновска. На 24 август публиката на „Македокс“ го проследи „Скопска ситуација ’18“ во режија на Анастасија Павловска, филм што произлезе од една рап-песна, а зборува за проблемите на младите генерации. Третата премиера се случи на 25 август кога беше прикажан „Палец горе“ на Марија Матеска, филм за страста и возбудата што ги носи патувањето автостоп.
Во комплетниот процес од идеја, снимање, монтажа и продукција на фиомовите се вклучени млади луѓе од првите две генерации докуникулци на „Македокс“, а остана да ја видиме уште премиерата на „Лог аут“ на младата режисерка Рамона (Моња) Кочишка, која ќе се одржи на 27 август, во 18 часот, во МКЦ.

„Лог аут“ – филм на Рамона (Моња) Кочишка
Премиера на филм од македонски автор има и во рамките на Студентската програма на 26 август, во терминот од 22.40 часот. Станува збор за филмот „Спасение“ (Италија, Велика Британија/ 2017/24 мин.) на режисерот Никола Ивановски, кој на Сицилија снимил приказна за миграцијата како печалбарски избор наспроти миграцијата како последен очаен обид за спас.
Студентската програма на „Македокс“ се одржува веќе четири години. Досега се прикажани повеќе од 50 филма, а гостувале 40-ина студенти од разни земји. На јубилејното издание на „Македокс“ првпат, благодарение на Current Time TV, ќе биде доделена парична награда во износ од 2.000 евра за најдобриот студентски филм.
Во програмата со македонски документарни филмови на 26 август, во рамките на форумот MakeCoProDox, ќе има проекција на „Манаки – Приказна во слики“ на Роберт Јанкулоски, а на 27 август публиката ќе може да го види и „По патот на клавето“ на Лидија Мојсовски. Секако, десеттото издание на „Македокс“ ќе биде затворено со премиерата на годинава најуспешниот македонски документарен филм „Медена земја“ на Тамара Котевска и Љубомир Стефанов на 28 август. Филмот ќе има проекции во Куршумли ан и во киното „Фросина“ во МКЦ.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.
Култура
Македонска премиера на „Приказната за Силјан“ – филм создаден за домашната публика што допре до светот
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
Режисерката Тамара Котевска изјави дека филмот првенствено бил создаден за домашната публика, без амбиција да стигне толку далеку на меѓународната сцена, додавајќи дека токму реакцијата од македонските гледачи за неа има најголема тежина.
Таа посочи дека, иако ѝ е драго што филмот бил прикажан и прифатен од светската публика, најважно ѝ е што ќе го гледаат луѓето низ цела Македонија. Котевска најави дека се планираат премиери и проекции во сите градови, нагласувајќи дека жителите на помалите места заслужуваат да имаат можност да го видат филмот.
„Мило ми е што го виде светот, но повеќе од сè ценам што го видовте денес сите вие и што допрва ќе го гледа цела Македонија“, истакна Котевска.
Таа нагласи дека луѓето како Никола и неговото семејство се суштината на приказната и причината зошто создава вакви филмови, додавајќи дека особено ѝ значи да ги раскажува и приближува приказните од помалите и поскриени средини во Македонија, кои, како што рече, се суштински дел од културата и светот во кој живееме.
„Приказната за Силјан“ имаше светска премиера на Венецискиот фестивал, и доби повеќе значајни меѓународни признанија.
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“
Култура
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
На премиерата присуствуваше претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која оцени дека филмот е моќна приказна за семејството, односот меѓу човекот и природата и борбата за достоинствен живот, додавајќи дека делото добива особена тежина пред домашната публика.
„Честитки за Тамара Котевска и целата филмска екипа за достоинствената промоција на високите македонски филмски вредности. Добивме вредно филмско остварување, коешто верувам дека ќе биде инспирација за идни успеси!“, порача Давкова.
Премиерот Христијан Мицкоски истакна дека филмот уште еднаш потврдува оти македонската кинематографија има глас што одекнува надвор од државните граници, опишувајќи го остварувањето како „светско, а наше“.
„Вечерва имав чест да присуствувам на филмот „Приказната за Силјан“ на Тамара Котевска дело кое уште еднаш потврдува дека македонската кинематографија има глас што одекнува далеку надвор од нашите граници, светско, а наше! Филм што допира од Скопје до Њујорк, од Скопје до Лондон. Искрени честитки за брилијантното остварување и надеж дека ова е само еден од многуте идни успеси со кои ќе се гордееме“, порача Мицкоски.
Министерот за култура Зоран Љутков нагласи дека филмот претставува тивко, но длабоко емотивно филмско патување и потсети дека својата светска фестивалска авантура ја започнал во Венеција, каде освоил престижна награда, по што бил прикажуван на фестивали ширум светот и откупен од „Нешнал географик“.
„Приказната за Силјан“ е филм за издржливоста, грижата и малите дела што менуваат животи. Во фокусот е земјоделецот Никола, кој пронаоѓа ранет бел штрк и решава да му помогне, а нивниот однос прераснува во врска што му ја враќа смислата на животот, ги обновува заедничките врски и го оживува односот кон природата.
Филмот беше македонски кандидат во трката за Оскарите.

