Култура
Доделени наградите на „Киненова“: „Љубовен автомобил“ – најдобар филм
Во Кинотека синоќа беа доделени наградите на годинашното издание на филмскиот фестивал „Киненова“.
Тричленото жири во состав Витали Мански, претседател, Јесин Устаоглу и Ана Хофман, кои одлучуваа за наградите во главната конкуренција, ги соопштија добитниците на наградата за најдобар филм, најдобра режија, најдобро сценарио и специјална награда за најдобра актерка.
За најдобар филм беше прогласен „Љубовен автомобил“, Германија/2019/106’. Сценарио и режија: Елкe Маргарете Леренкраус (Elke Margarete Lehrenkrauss), кинематографер: Криштоф Роршајд (Christoph Rohrscheidt).
Додека се враќала со автомобил кон дома некаде на северот на рурална Германија, авторката на филмов крај патот ги гледала старите каравани украсени со кичести светла во кои се практикува најстариот занает на светот тука, крај автопатот. Гротескната слика авторката не можела никако да ја извади од главата и решила да им даде глас на жените кои усреќиле многумина во ноќите исполнети со блуд и разврат. Проститутки од Источна Европа и Африка се обидуваат да преживеат во суровиот свет во кој секоја од нив има своја причина и приказна, сè додека една од нив не биде брутално убиена. Ова е филм за микрокосмосот кој го опишува општеството пред самиот завршеток на глобализираниот капитализам.
Елкe Маргарете Леренкраус (1979) е филмаџика и визуелен уметник од Берлин. Во 2002 година дипломирала на Академијата за уметности во Келн, а веќе следната година добива и диплома за видеоарт на Универзитетот за уметност и дизајн во Луцерн. Нејзините филмови и уметнички дела се прикажувани на многу фестивали и изложувани во музеи ширум светот и неретко се наградувани. „Љубовен автомобил“ е нејзино дебитантско целовечерно остварување.
Наградата за најдобра режија му припадна на Бабис Макридис за филмот „Сожалување“. Сценарио: Ефтимис Филипу (Efthymis Filippou), Бабис Макридис (Babis Makridis).
Ова е симпатична приказна за еден човек кој е среќен единствено кога не е среќен, човек зависен од тагата и страдањето, кој има болна потреба од сожалување, па затоа е подготвен истото да го добие од луѓето на секаков можен начин. Секако, истата ќе почне да ви се одмотува во главата дури по гледањето на филмот.
„Ова е приказна за човек во свет кој не е доволно суров кон него“ со право гласи слоганот на филмот кој е уште еден бисер во надоаѓачкиот „чуден бран“ на грчката кинематографија, сценаристички потпишан од Ефтимис Филипу, авторот на „лудите“ филмови на Јоргос Лантимос, кои постигнаа завиден интернационален успех во изминатиот период.
Бабис Макридис (Babis Makridis, 1970) својот филмски занает го печеше како асистент-режисер во многу грчки кратки и целовечерни остварувања, за последниве години да сними два значајни филма со кои ја збогати домашната кинематографија. Со „Л“ од 2012 го навести својот талент и склоност кон црниот хумор, учествувајќи на многу угледни светски фестивали како Санденс, Ротердам, Бомбај… за со неколкуте награди за „Сожалување“ веќе да се етаблира како филмски автор.
Рускиот филм „Човекот кој ги изненади сите“ /2018/105’ ја доби наградата за најдобро сценарио. Сценарио и режија: Алексеј Чупов (Aleksey Chupov), Наталија Меркулова (Natalya Merkulova)
Егор е бестрашен човек на сибирската тајга. Тој е семеен човек почитуван од заедницата, кој очекува второ дете со саканата сопруга. Откако ќе му биде дијагностициран рак, тој ќе се обиде да ја измами смртта земајќи сосема нов идентитет. Околината со тешкотии го прифаќа новиот Егор. Ова е уште едно моќно дело од новото руско кино, кое на суптилен начин си поигрува со темата „идентитет“, подарувајќи ѝ на публиката неверојатни изненадувања, поради што досега собра дури 19 фестивалски награди низ светот.
Наталија Меркулова (1979) и Алексеј Чупов (1973) се сопружници кои со години работат заедно и претставуваат неверојатен креативен филмски двоец. Нивните кратки и документарни остварувања со широки раце се пречекувани од фестиваслките селектори, а нивниот прв целовечерен филм „Интимни делови“ (Inimate parts, 2013) доби триесетина награди на фестивалите во Русија и низ светот. На истиот пат се тргнати и со новиот филм, премиерно прикажан на Венециската Мостра.
Жирито донесе одлука специјална награда за најдобра улога да ѝ додели на актерката Снежана Богдановиќ, за улогата во филмот „Шевови“.
Уште во поранешна Југославија, но и во денешна Србија, јавна тајна е дека одредена бројка новороденчиња добива нови адреси на живеење, а на родителите им се соопштува дека бебето, за жал, само што се родило, веќе заминало на оној свет. Ана и по 20 години не може да се помири со приказната која и’ била сервирана и на секаков начин се обидува да ја дознае вистината. Комбинирајќи ги жанровите „трилер“ и „драма“, овој српски филм влегува длабоко во сензибилната тема чија емотивна нишка нема да ве остави рамнодушни.
Во конкуренција на кратки филмови, наградата за најдобар меѓународен краток филм ја доби „Капетанот“, за најдобар македонски краток филм „Готлиб“, а специјална награда добија „Мојата сестра“ и „Змијулче“.
Фестивалската програма продолжува со „Фокус кон современата унгарска кинематографија“ во која од денеска до 13 октомври ќе бидат прикажани филмовите „За тело и душа“ и „Мојот 20 век“, сценарио и режија: Илдико Ењеди и „Нежен син: Проектот Франкештајн“ и „Јупитеровата месечина“, сценарио и режија: Корнел Мундручо.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Герасимовски со ансамблот „Орце Николов“: Македонската традицијата е дел од нашата програма
По повод 80 години постоење на Ансамблот за народни игри и песни „Орце Николов“, градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, се сретна со раководството на културно-уметничкото друштво.
На средбата се разговараше за тековните културни активности во општината и можностите за понатамошна соработка меѓу Општина Центар и ансамблот.
„Со Ансамблот имаме одлична соработка. Во рамки на програмата за култура, ансамблот доби и финансиска поддршка за проектот „80 години волшебен свет на фолклорот“, со што продолжуваме да вложуваме во негувањето на народната уметност“, порача градоначалникот Герасимовски.
Тој нагласи дека локалната самоуправа е силен поддржувач на културата и народното творештво.
„Во изминатиот период значително ги зголемивме вложувањата во културата, а за 2026 година буџетот за култура изнесува 26 милиони денари. Преку бројни манифестации овозможуваме културни содржини што ги обединуваат граѓаните од сите возрасти. Културата е и ќе остане наш приоритет“, рече Герасимовски.
Култура
Софија Стојанова – автор на најдобрата беседа на конкурсот во чест на Прличев
Годинашен добитник на наградата за најдобра беседа за 2026 од конкурсот што го распиша НУ Библиотека „Григор Прличев“ на тема: „По песната птиците се разликуваат“е Софија Стојанова. Таа е ученичка во втора година во гимназијата „Јане Сандански“во Струмица.
Нејзината беседа беше под шифра „Тивериопол“, таа го докажа авторството, а Библиотеката доби потврда и од нејзината професорка по македонски јазик и литература Боркица Филева.
„Добивањето на наградата на конкурсот распишан од Библиотеката во Охрид за мене претставува исклучително значајно признание и длабока лична радост. Овој успех не го доживувам само како потврда за мојот труд, туку и како охрабрување да продолжам уште посветено да се надградувам и да го следам патот на знаењето. Ова признание претставува поттик да бидам уште поодговорна кон сопствените цели и уште похрабра во остварувањето на своите соништа“, изјави Стојанова за веб страницата на Библиотеката.
Дека Софија е млад веќе изграден автор сведочат и наградите кои само во изминатите две години ги освоила на полето на литературата:
2025 – Диплома за прво место на литературниот конкурс ,,Со својот живот Ацо Шопов опеал дело, а во своите дела, го опеал животот”- Оштина Штип
2025 -Прва награда на литературниот конкурс ,,Топли гнезда”- Општина Струмица
2025 – Диплома за прво место на конкурсот ,,Дигитални човекови права и приватност во ерата на технологијата”- Општина Струмица
2025 – Прва награда на литературниот конкурс ,,Моето посебно другарче”- Општина Струмица
2024- Диплома за прво место на конкурсот ,,Тишината понекогаш зборува најгласно и најдобро за делата и поетот Ацо Шопов”- Општина Штип
На младата Софија Стојанова автор на најдобрата беседа на шести февруари во рамките на манифестацијата „Прличеви беседи“ во Охрид ќе и биде доделена парична награда од 9.000 денари и признание со ликот на Прличев.
Култура
Кинотеката ја објави програмата за февруари: тивки гласови, силни приказни и филмот како чин на сеќавање
Програмата на Кинотека на Македонија за февруари 2026 година претставува внимателно изграден мозаик од современи авторски визии и значајни европски остварувања, кој уште еднаш ја потврдува Кинотеката како простор на мисла, чувствителност и отпор кон заборавот. Ова не е програма што нуди лесна забава, туку покана за длабинско гледање и активно учество во филмот како уметнички и етички чин, велат од Кинотеката.
Во центарот на вниманието е актуелниот филм на Тамара Котевска, авторка чиј сензибилитет се движи меѓу документарното и поетското, помеѓу човекот и пејзажот, помеѓу исчезнувањето и траењето. Нејзиното дело продолжува да ја истражува кревката рамнотежа помеѓу личното сведоштво и универзалната грижа за светот што го населуваме. Во истата линија на тивка, но моќна авторска исповед се вклучува и документарецот „Приказната за Сиљан“, филм што преку интимна нарација отвора пошироки прашања за идентитетот, наследството и човечката потреба да се раскаже сопствената приказна.
Февруарската програма го вклучува и новиот филм на култниот независен автор Џим Џармуш. Неговата минималистичка естетика, тивки паузи и егзистенцијален хумор повторно нè потсетуваат дека филмот може да биде простор на созерцание, а не само на наративна ефикасност. Џармуш останува еден од ретките автори што доследно ја брани слободата на независниот филм.
Европската селекција ја проширува програмата со филмовите „Љубовта што останува“, „Луда љубов“, „Двајца обвинители“, „Приватен живот“ и „Ромериа“ — остварувања што низ различни поетики и жанровски регистри се занимаваат со интимноста, вината, правдата и кревките човечки односи во современиот свет. Овие филмови не нудат конечни одговори, туку отвораат простор за сомнеж, емпатија и морална дилема, токму онаму каде европскиот авторски филм е најсилен.
Посебно значајна е и програмата за најмладата публика, со избор на квалитетни анимирани филмови за деца, кои не ја потценуваат својата публика. Преку јасна визуелна имагинација и внимателно обликувани приказни, тие носат сериозни пораки за емпатијата, различностите, пријателството и одговорноста — градејќи темели за идни гледачи што ќе умеат да гледаат, а не само да консумираат.
„Февруари 2026 во Кинотеката на Македонија не е само месечна програма, туку јасна изјава за филмот како уметност што мисли, чувствува и памети. Простор каде тишината зборува, а сликите остануваат долго по завршувањето на проекцијата“, велат од таму.

