Култура
Заврши првиот форум за локални практики во филмската дејност
Во рамките на програмата на „Битфест“, деновиве во Битола се одржа Првиот дводневен форум под слоганот „ Дејствувај на локално ниво” во организација на „Балкан синема ситис“, а во партнерска соработка со Општина Битола и КИЦ Битола.
По дводневната размена на искуства и знаења беше заклучено дека, филмскиот сектор има потреба за подобра соработка со единиците на локалната самоуправа, но истиот мора да ги споделува проблемите, но и да се покренуваат иницијативи како овој Форум, со цел изнаоѓање решенија како на локално, така и на централно ниво. Придобивките од секторот можат да бидат големи, но за истите да создадат позитивни влијанија потребна е поддршка и акции од страна на локалните власти, како и акции и унапредување на мерки од страна на централните власти.
На отворањето на форумот, свое обраќање имаше претседателот на „Балкан синема ситис“, Кирил Ѓозев, кој истакна дека: „Првиот интернационален форум под слоганот ‘Дејствувај на локално ниво’ е замислен да биде еден вид на инкубациски центар кој освен знаење и сознанија за темите кои ќе бидат опфатени, преку дијалог помеѓу повеќе засегнати страни од централно, општинско и секторско ниво се очекува да поттикнат идеи за градење на една визија за развој на силен локален филмски, културен и креативен сектор, како и визија за создавање и градење на т.н ‘пријателска филмска и аудиовизуелна околина на локално ниво‚‚ која позитивно може да влијае како на заедницата, така и на локалната економија и економскиот раст на долг период’“.
Првиот форум за иницирање на практики на локално ниво: Одржливо Екофилмско производство и дистрибуција го отвори градоначалникот на општина Битола, Тони Коњановски.
„Кога зборуваме за одржливост во оваа област, мора пред себе да го имаме значењето на филмската индустрија за развојот на туризмот, културната промоција и финансискиот бенефит за речиси сите други сектори кои функционираат во градот. Сепак, во процесот на создавање нови придобивки не смееме да ја заборавиме грижата за објектите и животната средина, зошто само на тој начин секогаш ќе бидеме чекор понапред кон подобрувањето на условите за напредок“, рече Коњановски.
На форумот за првпат се отвори дискусија помеѓу повеќе чинители за можностите и придобивките кои општините можат да ги имаат доколку се вклучат со свои активности во развој на филмскиот сектор во целина.
Форумот иницираше плодна дискусија која се одвиваше во позитивна атмосфера и активна партиципација на сите учесниците од локално, централно и секторско ниво.
Во рамките на Форумот покрај градоначалникот и секретарот на општина Битола, Тони Коњановски и Борче Димитровски од локалната самоуправа свое учество земаа и градоначалникот на општина Прилеп, Борче Јовчевски, претседателот на Совет на општина Велес, Зоран Љутков, и советникот за култура од општина Охрид, Илија Пиперковски.
Градоначалниците на Битола и Прилеп и претставниците од Општините Велес и Охрид ги пренесоа своите видувања за можни идни локални активности со филмскиот сектор и нивното влијание врз локалната заедница и економија. Беа детектирани и одредени проблеми кои заради непостоење на сознанија, внатрешни процедури, инфраструктура и ресурси некогаш негативно влијаат врз соработката со овој сектор и можностите за поддршка на истиот.
Покрај локалната самоуправа во рамките на Форумот учествуваа и претставници од централните институции и тоа: Даниела Станковска-Плачковска, раководител на Секторот за развој на филмската дејност при Агенцијата за филм, Мими Ѓоргоска-Илиевска, советник во Управата за заштита на културното наследство, и Менче Хаџи-Коста Милевски од Н.У. Центар за култура – Битола. Институциите на централно ниво, со акцент на Агенцијата за филм потребно е во континуитет да придонесуваат за развојот на филмскиот сектор. Претставникот на Агенцијата за филм, Даниела Станковска-Плачковска, истакна дека Агенцијата за филм останува да ги следи потребите на филмскиот сектор и е отворена за соработка, иницијативи и сл. кои ќе придонесат за градење пријателска филмска и аудиовизуелна дејност на локално ниво.
На Форумот учествуваа и професионалци од филмскиот сектор меѓу кои Дејан Илиев – продуцент, член на Здружението на филмски професионалци и ТВ-соработници на Македонија и професор за продукција на ФДУ, Кристина Христови-Николова, актерка и сопственик на продуцентската и дистрибутерската компанија, Саша Станишиќ – режисер и сопственик на продуцентска и дистрибутерска компанија, Весна Ристовска – претседател на Центар за филм Битола и др.
Продуцентите Огнен Антов од Македонија и Николај Мутафчиев од Бугарија преку студија на случај говореа за применети екопристапи и акции во процесот на производство на своите филмови, опфаќајќи ги и предизвиците, потребите како од централните, така и од локалните власти.
Од страна на сите присутни беше поздравена иницијативата и материјалите кои дадоа сознанија за темите, како и изборот на учесници кои поттикна разговор, идеи, мислења и пренесоа знаења и искуства.
„Балкан синема ситис“ во соработка со експерти од оваа област и во иднина ќе продолжи да дејствува со иницирање настани на овие теми и во периодот кој следи ќе даде идеи со цел заедничко дејствување и ангажман во овие области во кои ќе ги вклучи институциите на централно и локално ниво, како и филмскиот сектор, а ќе следуваат и нови активности со локалната заедница.
„Балкан синема ситис“ проактивно продолжува да дејствува, да пренесува знаење, да предлага и иницира значајни проекти за развој на овој сектор. Сето ова е продолжување на делото и визиите за овој сектор кој започна да ги создава продуцентот Димитар Николов-Таки.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.
Култура
Македонска премиера на „Приказната за Силјан“ – филм создаден за домашната публика што допре до светот
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
Режисерката Тамара Котевска изјави дека филмот првенствено бил создаден за домашната публика, без амбиција да стигне толку далеку на меѓународната сцена, додавајќи дека токму реакцијата од македонските гледачи за неа има најголема тежина.
Таа посочи дека, иако ѝ е драго што филмот бил прикажан и прифатен од светската публика, најважно ѝ е што ќе го гледаат луѓето низ цела Македонија. Котевска најави дека се планираат премиери и проекции во сите градови, нагласувајќи дека жителите на помалите места заслужуваат да имаат можност да го видат филмот.
„Мило ми е што го виде светот, но повеќе од сè ценам што го видовте денес сите вие и што допрва ќе го гледа цела Македонија“, истакна Котевска.
Таа нагласи дека луѓето како Никола и неговото семејство се суштината на приказната и причината зошто создава вакви филмови, додавајќи дека особено ѝ значи да ги раскажува и приближува приказните од помалите и поскриени средини во Македонија, кои, како што рече, се суштински дел од културата и светот во кој живееме.
„Приказната за Силјан“ имаше светска премиера на Венецискиот фестивал, и доби повеќе значајни меѓународни признанија.
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“
Култура
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
На премиерата присуствуваше претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која оцени дека филмот е моќна приказна за семејството, односот меѓу човекот и природата и борбата за достоинствен живот, додавајќи дека делото добива особена тежина пред домашната публика.
„Честитки за Тамара Котевска и целата филмска екипа за достоинствената промоција на високите македонски филмски вредности. Добивме вредно филмско остварување, коешто верувам дека ќе биде инспирација за идни успеси!“, порача Давкова.
Премиерот Христијан Мицкоски истакна дека филмот уште еднаш потврдува оти македонската кинематографија има глас што одекнува надвор од државните граници, опишувајќи го остварувањето како „светско, а наше“.
„Вечерва имав чест да присуствувам на филмот „Приказната за Силјан“ на Тамара Котевска дело кое уште еднаш потврдува дека македонската кинематографија има глас што одекнува далеку надвор од нашите граници, светско, а наше! Филм што допира од Скопје до Њујорк, од Скопје до Лондон. Искрени честитки за брилијантното остварување и надеж дека ова е само еден од многуте идни успеси со кои ќе се гордееме“, порача Мицкоски.
Министерот за култура Зоран Љутков нагласи дека филмот претставува тивко, но длабоко емотивно филмско патување и потсети дека својата светска фестивалска авантура ја започнал во Венеција, каде освоил престижна награда, по што бил прикажуван на фестивали ширум светот и откупен од „Нешнал географик“.
„Приказната за Силјан“ е филм за издржливоста, грижата и малите дела што менуваат животи. Во фокусот е земјоделецот Никола, кој пронаоѓа ранет бел штрк и решава да му помогне, а нивниот однос прераснува во врска што му ја враќа смислата на животот, ги обновува заедничките врски и го оживува односот кон природата.
Филмот беше македонски кандидат во трката за Оскарите.

