Култура
„Извидник“ на Алекс Цветков утре го затвора „Браќа Манаки“
Опседнатоста со технологијата на новото време, зависноста од социјалните мрежи и како тие се одразуваат врз животите на луѓето, се темите што ги обработува краткометражниот игран филм „Извидник“ на младиот режисер со македонско потекло Алекс Цветков, кој во моментот живее и работи во Словенија.
Филмот, кој има доминантна македонска продукција, премиерно ќе биде прикажан на утрешното официјално затворање на Интернационалниот фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“ во Битола.
Станува збор за краткометражен научнофантастичен филм работен по сценарио и режија на Алекс Цветков. Цветков е син на популарниот каскадер од Македонија, Рок Цветков, кој стекна светска слава работејќи на холивудски филмови, како „Шиндлеровата листа“, „Патриот“, „Ничија земја“ и др. Младиот Цветков студира режија во Лос Анџелес, а овој дебитантски филм е негова дипломска работа. Освен Цветков, македонската екипа што работеше на филмот ја сочинуваат и продуцентот Сашо Пешев, кој е носител на проектот преку продуцентската куќа „Ново македонско видео“, кинематографот Дејан Димески, а визуелните ефекти на филмот ги работеа студиото за постпродукција „Видеохаус анимејшн“ и македонски артисти. Кастингот на филмот е интернационален, а главните улоги ги толкуваат Мозес Гомез – Сантош, Хоџи Фортуна, Ула Фурлан и др.
Дејството на филмот е дистопија, се случува во дехуманизирано општество во кое апликацијата „Скаут“ е најпопуларната социјална мрежа меѓу луѓето преку која тие може да споделуваат видеа во живо или вести за што добиваат пари. Колку е подобар стримингот што го имаат, толку повеќе пари и популарност ќе заработат. Така, сите постојано снимаат популарни личности и криминални активности, без да се обидат да им помогнат на жртвите. Главниот лик е Гас, професионален мотоциклист, особено популарен на „Скаут“ со огромен број следачи. Гас е апсолутен зависник од адреналин и од социјалната мрежа, тој живее за своите следбеници и можноста да ги воодушеви со неговите способности. На денот на неговата венчавка со Сара, Гас е решен да го има најдобриот ден во животот. На инсистирање на Сара тој го остава телефонот и ветува дека нема да врши пренос во живо. Но, денот нема да биде совршен како што замислил Гас.

Филмот „Извидник“ има голема продукциска вредност и носи силна порака.
– Технологијата ни овозможува да се скриеме во сопствениот балон, без да посветиме внимание на поискрената верзија од себе. Технологијата донесе многу добри работи, но не смееме да заборавиме дека секогаш постои негативната страна на сè. Преку овој филм сакам да ја истражам темната страна на технологијата и како таа може да се одрази дури и врз најбезопасната личност. Главната порака е: „види што имаш и ќе видиш дека не ти треба повеќе“. Најчесто не ни е важно што имаме, туку секогаш сакаме повеќе. Следејќи ја оваа формула, може да се загубиме многу бргу и нашиот живот да се испреврти во секунда – вели Цветков.
За продуцентот Сашо Пешев, работењето на теми што се актуелни за современиот технолошки забрзан свет секогаш е предизвик.
– Драго ми е што можеме да отвориме прашање што е особено актуелно последниве години и со кое секој може лесно да се идентификува, да се препознае во содржината. Задоволен сум што излеговме од некои шаблони на теми што беа карактеристични за Македонија и регионот последниве години и дека го држиме чекорот со светот и во начинот на кој е снимен филмот, изработката на сетот, на сцените, начинот на кој е работена постпродукцијата. Иако е краток филм, сепак станува збор за скап квалитетен филм, кој има посебна продукциска вредност. Жанрот на научна фантастика е особен предизвик за работа – вели Пешев.
Филмот „Извидник“ е поддржан од Агенцијата за филм на Македонија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

