Култура
„Летото кога научив да летам“, „Враќање во тие денови“ и „Смена“ – најдобри играни филмови според жирито на „Џифони“
Летото кога научив да летам“, српско-хрватско-бугарска копродукција во режија на Радивоје Андриќ, полскиот „Враќање во тие денови“ од Конрад Аксинович и италијанско/белгискиот „Смена“ од Алесандро Тонда ги освоија срцата на јуниорите, кадетите и сениорите на „Џифони Македонија“ годинава, кои ги прогласија за најдобри играни филмови во секоја од трите категории.
Полскиот режисер Аксинович беше присутен и лично ја прими наградата во киното „Милениум“, каде што беше затворено 10. издание на Филмскиот фестивал за млади „Џифони Македонија“. Салата ја наполнија млади креативци кои изминатите шест дена во Кинотеката и во Младинскиот културен центар создаваа свои дела. Синоќа беше прикажано резиме на најубавите моменти од креативните работилници, а дел од учесниците настапија и во живо.
Во категоријата краток филм јуниорите го избраа канадскиот „Клара ја нема“, кадетите италијанскиот „За Алма“, а сениорите – „Карле“, исто така од Италија. За најдобар анимиран филм беше прогласен канадскиот „Ветриштата веат“, а беа избрани и најдобрите остварувања во категориите за студентски играни и анимирани филмови.
Најсреќни вечерта беа првите двајца претставници на десетчлената група учесници кои ќе ја претставуваат Македонија на следното издание на „Џифони Италија“ во јули 2023 година: Теодор Митиќ, од категоријата јуниори и Летиција Кондратенко, од кадетите.
Секоја година десетина учесници на „Џифони Македонија“ имаат можност да нè претставуваат во Италија, а селекцијата се прави во консултација со поранешните наши претставници на италијанското издание – посочуваат од „Џифони Македонија“.
– Претставниците се избираат меѓу оние кои биле најактивни на фестивалот, на дискусиите и на работилниците, но се земаат предвид и други фактори, како на пример долгогодишно учество, гостопримство на гостин од странство и учество на другите активности што ги организираме преку целата година. Секоја година имаме многу активни учесници и се трудиме сите тие да добијат можност да отпатуваат во Италија или на другите фестивали со кои соработуваме.
10. јубилејно издание на Фестивалот „Џифони Македонија“ беше поддржано од: Агенцијата за филм на Северна Македонија, Министерството за култура на Северна Македонија, Министерството за култура на Италија, Амбасадата на Италија, Град Скопје, Младинскиот културен центар и Кинотеката, Амбасадата на Швајцарија, Институтот за комуникациски студии, како и брендовите Роса, Дивела, Макдиа, Европорц, Ресторан Џино, Спицикото, Холидеј ин, Глеј.мк и многу други.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

