Култура
Македонија со „Дивата круша“ на Канскиот филмски фестивал
Преку „Сестри и брат Митевски продукција“, Македонија во најновиот филм на Нури Билге Џејлан , „Дивата круша“, ќе учествува во главната програма на Канскиот филмски фестивал. Премиерата е закажана на 18 мај.
„За мене како продуцент нема поголем успех од тоа да соработуваш со автори од овој ранг, да воспоставиш континуирано присуство на најголемите фестивали, да бидеш дел од врвни уметнички проекти. Со филмовите на Теона некако се воспостави традиција и сме постојани учесници на Берлинскиот филмски фестивал, со копродукциите, пак, воспоставуваме редовност на Канскиот фестивал и ова се огромни успеси за нашата кинематографија. Прекрасно е чувството кога настапувате на највисоките, најзначајните, најпрестижните фестивали наместо да се прпелкате по остатокот“, истакна Лабина Митевска.

Директорот на Агенцијата за филм Горјан Тозија го поздрави успехот на македонската продукција истакнувајќи дека филмот како највлијателен и најдиректен во културата се покажува како еден од најголемите адути кога се обидуваме да ја отвориме европската врата.
„Политиките во минатото кои се покажаа поразителни поради фактот на поддршка на филмот врз лични или квазинационални интереси, па неретко големи филмови за кои имале можност да учествуваат и македонски продукциски партнери, за истите се немало слух, се завршени. Безмалку истото ќе се случело и со овој проект, а, за жал, филмот на Далибор Матаниќ, кој беше награден во Кан, бил децидно отфрлен. За првиот кански успех со македонско учество филмот на Пују првично бил елиминиран а по жалбата на продуцентот, сепак, бил прифатен. Дури и филмот ‘Дивата круша’, за кој ни стигнаа одлични вести, бил евалуиран со најниски оценки. Тоа е само мала илустрација на состојбите кои се заканувале да го уништат филмот и да го затворат во рамките на неквалитетен меѓународен успех. Акцентирам дека со оваа уметност не смее да има калкулации и дека нашата логистика во интерес на филмот и државата ќе ја добијат оние кои грижливо ќе нудат квалитет, оригиналност и истовремено ќе го препознаваат современиот светски културолошки миг“, рече Тозија.

Нури Билге Џејлан е еден од најголемите европски и светски автори. Тој својата кариера ја почнува со краткиот филм „Коза“ кој во 1995 година е претставен на Канскиот филмски фестивал. Со својот трет филм „Узак“ добива гранд при и наградата на надобар актер во 2003. Со следниот филм во 2006, „Годишни времиња“, ја добива „Фипресци“ наградата повторно на Канскиот филмски фестивал. Во 2008 година ја добива канската Златната палма за најдобра режија за филмот „Три мајмуни“, за во 2011 со „Било некогаш во Анатолија“ повторно да добие гранд при за во 2014 со „Зимскиот сон“ да добие Златна палма за најдобар филм. Тој е секако еден од најуспешните режисери во историјата на Канскиот филмски фестивал. „Дивата круша“ е негов шести филм на Канскиот филмски фестивал.
„Дивата круша“ е комплексна копродукција помеѓу седум земји, Турција, Франција, Германија, Македонија, Босна и Херцеговина, Бугарија и Шведска копродукција и со поддршка од „Еуримаж“. Македонија беше првата земја која се вклучи во овој голем проект. Ова филмско остварување е поддржано како малцински проект од страна на Агенцијата за филм на Република Македонија со 5.500.000 денари. Целиот буџет на филмот е 2.900.000 евра. Агент за продажба на филмот е француската компанија „Мементо“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

