Култура
Предавање „Илјада маргини“ на Артан Садику вечерва на КРИК
Годинешниот КРИК – фестивал за критичка култура продолжува вечерва во 20 часот во Чифте амам со предавањето со наслов „Илјада маргини“ на Артан Садику, истражувач, истражувач, теоретичар и активист, кој има докторат по филозофија. Негови примарни научни интереси се теориите на субјектот, феминизмот, радикалните практики во политиката и уметноста. Садику во своето предавање ќе ги истражува можностите за надминување на предизвиците преку идејата на маргините/маргиналноста. Тој предлага да се приближиме кон маргините и наместо револуционерни практики, да развиваме маргинални мисли.
Денеска се одржува и семинарот „Естетичко образование наназад: политички ќор-сокаци на сегашноста“ со Нејтан Браун, професор од Монтреал, Канада. Политичките случувања покажуваат перверзна, но сепак предвидлива врска помеѓу реакцијата и реакцијата на реакцијата. Семинарот во фокусот го има разгледувањето на тоа како општествената структура и историските ќор-сокаци на ваквата релација може да се анализираат и да се адресираат како ефекти од политичко-економските контрадикции.

Синоќа, пред публиката во Чифте амам се обратија Искра Гешоска и Артан Садику, програмски уредници на фестивалот.
„КРИК – фестивалот за критичка култура годинава се одвива како процес и тоа беше нашиот сон уште од почетокот бидејќи веруваме дека критичката култура може да постои и се развива само низ процеси и подолготрајни поврзувања и навики, кои ќе бидат будни цело време за она што се случува во општеството, но и едновремено ќе му опонираат доколку тоа општество предизвикува незадоволство“, рече Гешоска.
За темата на годинешниот фестивал „Човек без својства – политики на маргините“, која потекнува од книгата на Музил, беше речено:
„Во светот во кој денес живееме има две тенденции: прогресивни, кои се трудат да влезат во општеството и да ја променат централизираноста и да ја внесат инклузивноста во општеството. Од друга страна, гледаме тенденција за ретрадиционализација, враќање на национализмот, религиозноста, како прилично доминантни идентитески преференции и пракси во нашето општество, и тоа не само во Македонија туку и во цела Европа и тие две струи се интересни да се разгледаат. Нашата појдовна точка годинава е контра тие струи, сакаме да му додадеме позитивни својства на немањето својства и на каква било форма на стабилизирање на идентитетот, кој станува авторитарен. Од друга страна, сакаме да ги истражиме потенцијалните политики и правци, кои се на маргините на централните идеи на општеството“, рече Садику.
Во рамките на програмата на КРИК 04, Нејтан Браун го одржа предавањето „Празнината, темнината и соголеноста: засновани врз детерминантите во Цвеќињата на злото“ и преку книжевноста го анализира политичкото. Поврзувајќи ја темата на фестивалот со својата студија на Бодлер, тој го постави прашањето за разликата помеѓу тоа да се биде детерминиран или да се детерминира. Преку разни теми, концепти и форми Les Fleurs du Mal (Цвеќињата на злото) постојано се занимава со детерминирањето на проблемот: во фокус е тензијата што се создава помеѓу тоа да се биде едновремено утврден и детерминирањето што произведува субјективна желба и поетска конструкција.
„Денес пропадна квалитативното одредување и на некој начин она што го зборуваше Музил пропадна поради вишокот искуство. Да не се прави ништо, е исто како да се прави сè. Вишокот квантитет го заменува недостигот на квалитет“, рече Браун.
„Театарот на мртвите на Жене“ е насловот на второто предавање што го одржа американскиот писаел и филозоф Арон Шустер. Тој преку анализа на претставата „Балкон“ од Жене поставена во 1956 годна анализира неколку одредувачки тенденции на современиот свет, особено моќта. Театарот на Жан Жене е еден од највеличествените политички театри на дваесеттиот век иако тој самиот ги нарекува своите претстави имплицитно политички и често јасно и прецизно го одредува нивното политичко значење. Така, Шустeр зборуваше за појавата на осамениот и фаталниот политички субјективитет во светло на современата политика.
„Зборувајќи за современиот американски контекст наспроти жалбите на либералите да не се нормализира Трамп, напротив, парадоксланиот театар на Жене веројатно би го отсликал Трамп како темпераментно дете наспроти идејата дека капиталистичката демократија ја водат возрасни луѓе“, рече Шустер.
Утре (22 јуни), на програмата е критичко читање низ филмови и во кафе-киното „Котур“, со почеток во 19.30 часот, ќе биде прикажан филмот Segunda Vez („Втор пат“) од 2018, во режија на Дора Гарсија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Крива Паланка ги отвора вратите за „Невестинско поклонение“: Празник на носиите, обичаите и заедништвото на 1 март во Конопница
Во дворот на Црквата „Св. Теодор Тирон“ во село Конопница, во недела на 1 март 2026 година со почеток во 13 часот, ќе се одржи 16-тото издание на културната манифестација „Невестинско поклонение на Свети Теодор Тирон“.
Настанот го организира Општина Крива Паланка во соработка со Здружението за рурален развој РЗР „Патник“. Манифестацијата е посветена на негување на македонските автентични носии, традиционалните обичаи и локалниот културен идентитет.
Програмата ќе биде збогатена со музички настап на Андријана Алачки и бендот на Гоце „Синтезис“.
Градоначалникот на Општина Крива Паланка, Сашко Митовски, по повод манифестацијата изјави:
„Со вистинска радост и како вистински домаќини, ги отвораме вратите за сите добронамерници кои сакаат да го доживеат овој празник. Ветуваме дека ќе го зачуваме духот на традицијата, убавината на обичаите и автентичните носии, и заедно ќе ги пренесеме овие вредности на идните генерации.“
Од Општината ги повикуваат граѓаните и љубителите на културата да присуствуваат и заедно да го одбележат овој културен настан.
Култура
Фотографска изложба на Александра Костадиновска во КИЦ Белград
На 24 Февруари 2026 год. во 19 часот во Македонскиот културно – информативен центар во Белград ќе биде претставена самостојната изложба на фотографката Александра Костадиновска насловена „Осончена тишина“.
Фотографската серија која Костадиновска ја изложува пред белградската публика е приказна за личното искуство со универзалноста на светлината како симбол на нови почетоци, на топлина и на живот, раскажана преку 24 одделни фотографски наративи. Изложбата е реализирана во соработка со Здружението за архитектура, дизајн и култура „Архифакт“ – Скопје, а во рамките на проектот за патувачки изложби „МузеумЛинк“ под кураторство на Јасминка Намичева-кустос советник. Претставувањето пред белградската публика е благодарение на подршката од МКИЦ Белград и Министерството за култура и туризам, а изложбата вечерва ќе ја отвори директорот на КИЦ Белград, Васко Шутаров.
Фотографиите на Костадиновска се креирани во корелација на тенката линија меѓу документарното и поетското. Во нејзините кадри се препознава смелоста да се напушти комфорната зона, но и тивката радост од прифаќањето на непознатото со осет за миговноста на моментот.
Архитектонските структури, крајбрежните перспективи, тишината на скаменетите дини или случајните сенки кои се проектраат на фасадите не се само регистрирани мотиви – тие се прераскажани во вид на лични записи, каде сонцето е водич, но и сведок. Тоа е визуелна приказна која го надминува поимот на класичен патепис. Тоа е серија фотографии што истовремено функционираат како интимен дневник, како документ на едно лично патување низ европските простори, и како универзална медитација за светлината – нејзината материјалност и нејзината нематеријална сила.
„Осончена тишина“ е и студија за времето: за утринската мекост на светлината, за попладневниот интензитет и за нежната златна нијанса на зајдисонцето кое отскокнува од мазната површина на водата. Секоја фотографија ја носи во себе идејата за минливоста но истовремено и постојаноста – моментот исчезнува, но светлината како чувство во нашата меморија останува.
Со својата суптилност и истовремено силна визуелна експресија, „ Осончена тишина“ претставува покана кон сите нас да ги забележуваме сопствените „сончево бакнати“ моменти – оние мали, минливи фрагменти што се претвораат во вечни спомени замрзнати во личната мемориска капсула.
Изложбата ќе биде поставена пред белградската публика до средината на месец март.
Во вториот дел од вечерашнава програма, предвиден е омаж за неодамна починатиот д-р Коста Балабанов (1929-2026), преку прикажување на неколку документарни филмови од некогаш исклучително популарниот телевизиски серијал „Закопана мистрија“
Д-р Коста Балабанов беше една од најистакнатите личности во македонската историја на уметност, конзерватор, научник, дипломат и културен деец, кој остави длабока трага во прочувањето, зачувувањето и меѓународната афирмација на македонската средновековна уметност.
Култура
Во Лондон доделени наградите БАФТА: „Една битка по друга“ прогласен за најдобар филм
Седумдесет и деветото доделување на наградите БАФТА се одржа синоќа во Лондон. За најдобар филм беше прогласен „Една битка по друга“ во режија на Пол Томас Андерсон, кој ја освои и наградата за најдобар режисер.
Иако наградите БАФТА за најдобар филм и најдобар режисер обично се делат помеѓу два одлични филма, овој пат обете награди ѝ припаднаа на акционата црна комедија.
Британецот Роберт Арамајо беше прогласен за најдобар актер за неговата улога во филмот „Се колнам“.
Во категоријата за најдобар актер беа номинирани и Тимоти Шаламет за неговата улога во филмот „Грешници“ и Леонардо Дикаприо за „Една битка по друга“.
Како што се очекуваше и заслужено, Џеси Бакли беше прогласена за најдобра актерка за нејзината изведба на сопругата на Шекспир во филмот „Хамнет“ во режија на Клое Жао.
Наградата БАФТА за најдобар спореден глумец му припадна на Шон Пен за неговата улога во „Една битка по друга“, додека наградата за најдобра споредна глумец ѝ припадна на Вунми Мосаку за нејзината улога во „Грешници“.
Најистакнат британски филм е „Хамнет“, додека наградата за најдобро сценарио му припадна на Рајан Куглер за филмот „Грешници“.
Најдобар филм прикажан на друг јазик е „Сентиментална вредност“, најдобар документарец е „Господин Никој против Путин“, додека „Зотрополис 2“ е најдобар анимиран филм.
Водител на 79-тото доделување на наградите БАФТА беше шкотскиот актер, водител и режисер Алан Каминг.

