Култура
Предавање „Илјада маргини“ на Артан Садику вечерва на КРИК
Годинешниот КРИК – фестивал за критичка култура продолжува вечерва во 20 часот во Чифте амам со предавањето со наслов „Илјада маргини“ на Артан Садику, истражувач, истражувач, теоретичар и активист, кој има докторат по филозофија. Негови примарни научни интереси се теориите на субјектот, феминизмот, радикалните практики во политиката и уметноста. Садику во своето предавање ќе ги истражува можностите за надминување на предизвиците преку идејата на маргините/маргиналноста. Тој предлага да се приближиме кон маргините и наместо револуционерни практики, да развиваме маргинални мисли.
Денеска се одржува и семинарот „Естетичко образование наназад: политички ќор-сокаци на сегашноста“ со Нејтан Браун, професор од Монтреал, Канада. Политичките случувања покажуваат перверзна, но сепак предвидлива врска помеѓу реакцијата и реакцијата на реакцијата. Семинарот во фокусот го има разгледувањето на тоа како општествената структура и историските ќор-сокаци на ваквата релација може да се анализираат и да се адресираат како ефекти од политичко-економските контрадикции.

Синоќа, пред публиката во Чифте амам се обратија Искра Гешоска и Артан Садику, програмски уредници на фестивалот.
„КРИК – фестивалот за критичка култура годинава се одвива како процес и тоа беше нашиот сон уште од почетокот бидејќи веруваме дека критичката култура може да постои и се развива само низ процеси и подолготрајни поврзувања и навики, кои ќе бидат будни цело време за она што се случува во општеството, но и едновремено ќе му опонираат доколку тоа општество предизвикува незадоволство“, рече Гешоска.
За темата на годинешниот фестивал „Човек без својства – политики на маргините“, која потекнува од книгата на Музил, беше речено:
„Во светот во кој денес живееме има две тенденции: прогресивни, кои се трудат да влезат во општеството и да ја променат централизираноста и да ја внесат инклузивноста во општеството. Од друга страна, гледаме тенденција за ретрадиционализација, враќање на национализмот, религиозноста, како прилично доминантни идентитески преференции и пракси во нашето општество, и тоа не само во Македонија туку и во цела Европа и тие две струи се интересни да се разгледаат. Нашата појдовна точка годинава е контра тие струи, сакаме да му додадеме позитивни својства на немањето својства и на каква било форма на стабилизирање на идентитетот, кој станува авторитарен. Од друга страна, сакаме да ги истражиме потенцијалните политики и правци, кои се на маргините на централните идеи на општеството“, рече Садику.
Во рамките на програмата на КРИК 04, Нејтан Браун го одржа предавањето „Празнината, темнината и соголеноста: засновани врз детерминантите во Цвеќињата на злото“ и преку книжевноста го анализира политичкото. Поврзувајќи ја темата на фестивалот со својата студија на Бодлер, тој го постави прашањето за разликата помеѓу тоа да се биде детерминиран или да се детерминира. Преку разни теми, концепти и форми Les Fleurs du Mal (Цвеќињата на злото) постојано се занимава со детерминирањето на проблемот: во фокус е тензијата што се создава помеѓу тоа да се биде едновремено утврден и детерминирањето што произведува субјективна желба и поетска конструкција.
„Денес пропадна квалитативното одредување и на некој начин она што го зборуваше Музил пропадна поради вишокот искуство. Да не се прави ништо, е исто како да се прави сè. Вишокот квантитет го заменува недостигот на квалитет“, рече Браун.
„Театарот на мртвите на Жене“ е насловот на второто предавање што го одржа американскиот писаел и филозоф Арон Шустер. Тој преку анализа на претставата „Балкон“ од Жене поставена во 1956 годна анализира неколку одредувачки тенденции на современиот свет, особено моќта. Театарот на Жан Жене е еден од највеличествените политички театри на дваесеттиот век иако тој самиот ги нарекува своите претстави имплицитно политички и често јасно и прецизно го одредува нивното политичко значење. Така, Шустeр зборуваше за појавата на осамениот и фаталниот политички субјективитет во светло на современата политика.
„Зборувајќи за современиот американски контекст наспроти жалбите на либералите да не се нормализира Трамп, напротив, парадоксланиот театар на Жене веројатно би го отсликал Трамп како темпераментно дете наспроти идејата дека капиталистичката демократија ја водат возрасни луѓе“, рече Шустер.
Утре (22 јуни), на програмата е критичко читање низ филмови и во кафе-киното „Котур“, со почеток во 19.30 часот, ќе биде прикажан филмот Segunda Vez („Втор пат“) од 2018, во режија на Дора Гарсија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.
Култура
Македонска премиера на „Приказната за Силјан“ – филм создаден за домашната публика што допре до светот
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
Режисерката Тамара Котевска изјави дека филмот првенствено бил создаден за домашната публика, без амбиција да стигне толку далеку на меѓународната сцена, додавајќи дека токму реакцијата од македонските гледачи за неа има најголема тежина.
Таа посочи дека, иако ѝ е драго што филмот бил прикажан и прифатен од светската публика, најважно ѝ е што ќе го гледаат луѓето низ цела Македонија. Котевска најави дека се планираат премиери и проекции во сите градови, нагласувајќи дека жителите на помалите места заслужуваат да имаат можност да го видат филмот.
„Мило ми е што го виде светот, но повеќе од сè ценам што го видовте денес сите вие и што допрва ќе го гледа цела Македонија“, истакна Котевска.
Таа нагласи дека луѓето како Никола и неговото семејство се суштината на приказната и причината зошто создава вакви филмови, додавајќи дека особено ѝ значи да ги раскажува и приближува приказните од помалите и поскриени средини во Македонија, кои, како што рече, се суштински дел од културата и светот во кој живееме.
„Приказната за Силјан“ имаше светска премиера на Венецискиот фестивал, и доби повеќе значајни меѓународни признанија.
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“

