Култура
Под мотото „Слеј се со тишината“ започна фестивалот „Македокс“
Фестивалското гнездо Куршумли ан нема да биде ставено во функција за филмските проекции од програмата на 11. издание на Фестивалот на креативен документарен филм „Македокс“.
Отворањето на фестивалот, сепак, се случи во Куршумли ан со вообичаениот поздрав со високо кренат кромид во рацете на екипата на „Македокс“.
„Куршумли ан е објект во кој тишината најгласно зборува. Кога ќе влеземе низ неговата порта ние се среќаваме со безброј приказни. Секое камче, арка или агол на објектот безгласно раскажува векови историја. Зборува за случки, приказни, емоции, доживувања. Раскажува една цела деценија приказни на ‘Македокс’. Но многу зборува и за третманот на културата во државата. Затоа сметавме дека е многу важно отворањето на фестивалот да се случи токму тука – во нашиот дом, кој оваа година ќе го оставиме во тишина“, рече Дарко Набаков, кој раководи со реализацијата на 11. „Македок“.

Бројот 11 означува нов почеток, но и порта која води кон друга метафизичка димензија. Тоа е број што означува и носење суд или одлука.
„Единаесеттото издание на фестивалот е нов и невиден предизвик за сите нас. Покрај сите предизвици, донесовме одлука фестивал да има, фестивал што го посветуваме на публиката и на сите нас, кои веќе долг период живееме без култура во нашето секојдневие. Годинава микроскопски навлегуваме во најситните клетки на кромидот во обид да го видиме она што не може да се види со голо око. Но, и да го чуеме наједноставното и најтешкото. Инспирирани од насловот на стихозбирката на Ацо Шопов, одлучивме со мото ‘Слеј се со тишината’ да го посветиме фестивалот на поезијата во филмот, на дизајнот на звук“, рече Набаков.
Одржувањето на фестивалот немаше да биде можно без поддршката на Младинскиот културен центар и Кинотеката на РСМ. Фестивалот немаше да се случи без упорната лудост на дел од екипата на „Македокс“, кои, покрај сѐ, одлучија да се впуштат во авантурата за реализација на 11. „Македокс“.
На отворањето во Куршумли ан на 18 август присуствуваа поддржувачи, партнери и соработници на фестивалот, како и новинари и пријатели на „Македокс“.
Годинава фестивалот ќе се одржи во хибридно издание. Филмската програма почнува на 19 август со проекции во Парк МКЦ и во Кинотеката на РСМ. Истовремено филмовите ќе може да се гледаат и онлајн, со претходна регистрација на платформата.
На програмата во Парк МКЦ во 21 часот се „Спиењето на Макс Рихтер“ на Натали Џонс и краткиот документарец „Премин“ на Отавио Алмеида, додека во летното кино на Кинотеката во 20:30 часот почнува проекцијата на краткиот „Бинокл“ на Мила Жлутенко и долгометражнот документарец „Зборувај за да те видам“ на Маја Стојниќ.
Фестивалот е поддржан од програмата МЕДИА на Креативна Европа, Институт „Јунус Емре“, Амбасада на Кралството Холандија, Град Скопје, Амбасадата на Република Чешка во Софија.
Медиумски покровители на „Македокс“ 2020 се: МТВ – Прв програмски сервис, Слободен печат, Нова Македонија, Плус Инфо, СДК.мк, МКД.мк, Офф.нет, Окно, Е-магазин, Плагиј.ат, Его, Радио МОФ, Радио Џез ФМ, Музичко радио Канал 103, Радио Антена5, Радио Бубамара, Лајф Радио, Гледај.мк, Лице в лице, Види Вака и Поп ап.
Билети за проекциите во онлајн продажба може да се набават преку мрежата mktickets.mk.
Проекциите и настаните на отворен простор се организираат согласно протоколите за заштита од коронавирусот: задолжително носење заштитна маска за време на целиот настан, мерење температура при влезот во фестивалските простории, одржување растојание од 1,5-2 метри и дезинфекција на рацете пред и по одржувањето на проекциите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

