Култура
Со филмовите „Мизерикордија“ и „И сѐ стана песна“ ќе биде отворен фестивалот „Македокс“
Со проекцијата на документарните филмови „Мизерикордија“ (Шпанија, Бразил/2019/22 мин.) на Ксавиер Марадес и „И сѐ стана песна“ (Ирска, Велика Британија/2019/92 мин.) на режисерот Шејмус Марфи во Куршумли ан ќе биде отворено 10. издание на Фестивалот на креативен документарен филм „Македокс“.
Краткиот документарец „Мизерикордија“ открива портрет на една заедница насликан со сништата на нејзините жители. Режисерот поминува три месеци на островот Итапарика во државата Бахија, Бразил, собирајќи соништа од луѓе чии животи ги снима секојдневно. Спојот на сонот и документарното создава уште една реалност што му припаѓа на магичното: сон на соништата, филм што ги опишува волшепствата и наследството од Бахија, африканското срце на Бразил.
Документарецот „И сѐ стана песна“ (Ирска, Велика Британија/2019/92 мин.) на режисерот Шејмус Марфи се прикажува во селекцијата „Нови автори“. Станува збор за автентично интимно патување низ инспирацијата, пишувањето и снимањето на албумот The Hope Six на познатата музичарка Пи Џеј Харви.
Харви, писателка и музичарка, и наградуваниот фотограф Шејмус Марфи ги сплотуваат/здружуваат своите креативни потенцијали и тргнуваат на пат минувајќи низ Авганистан, Косово и Вашингтон. Харви собира зборови, а Марфи слики. Кога ќе се вратат дома, зборовите стануваат поезија, па песни, па албум кој е снимен како неповторлив уметнички експеримент во Сомерсет Хаус, Лондон.
По проекцијата на филмот, ќе се одржи концерт на Џон Периш и Марта Колика, со Џорџа Поли како специјална гостинка.
Претходница на филмската програма е фотоизложбата „Македокс временска машина“.
„На десеттото патувачко кино на ’Македокс‘, продолжувајќи ја традицијата на првите киноприкажувачи, правевме фотографии со една прастара технологија. Ги ставивме современите лица во една постара рамка и најчесто во рамките се засекогаш овековечени љубезните домаќини и љубопитните гости во еден кадар. Магијата што настана можеби и не е достапна за сите и не е зависна од техничкиот, ами од човечкиот квалитет кој е внесен во секоја фотографија. Секоја прашинка и лоша експозиција на стаклените плочи носат дополнителна информација за речиси неверојатните услови за правење фотографии на ваков начин, како и за неизмерната стрпливост и убава енергија на сите фотографирани. Затоа нивната вредност е непроценлива. Скенирани, овие фотографии имаат многу изгубено од својата убавина, но, секако, ќе можете да ги видите во Куршимли ан, во оригинал“, открива авторот на изложбата, Сашо Н. Алушевски.
Фестивалот „Македокс“ од 21 до 28 август ќе се одвива со мотото „Десет лета Македокс“.
Јубилејното издание на „Македокс“ е поддржано од Агенција за филм на Република Северна Македонија, „Креативна Европа – медија“, Националната фондација за демократија од Вашингтон (НЕД), Институт „Јунус Емре“, Музејот на РСМ, Археолошкиот музеј на РСМ, Националната галерија, МНТ, Гете-институтот, Францускиот институт во Скопје, Амбасадата на Швајцарија во Северна Македонија, италијанска амбасада во Скопје, Амбасадата на Република Чешка во Скопје, Чешкиот центар Софија, Град Скопје, Амбасадата на Република Словенија во Скопје, Current Time TV.
Партнери на „Македокс“ се „Петра Пан“, киното „Култура“, МКЦ и Кинотеката на РСМ.
Медиумски покровители на фестивалот се „Слободен печат“, „Нова Македонија“, „Плус инфо“, „Сакам да кажам.мк“, „МКД.мк“, „Окно“, „Е-магазин“, „Плагиј.ат“, „Его“, радио МОФ, радио „Антена 5“, „Канал 103“, радио „Џез ФМ“, радио „Бубамара“, „Лајф радио“, „Види вака“, „Гледај.мк“ и PopUp.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

