Култура
Театар „Пи“ со голема кампања за вклучување на лица со посебни потреби како и лица со типичен и атипичен развој во културата, „Ние, луѓето“
Во период од Јануари 2023 до мај 2024 во Скопје Театарот „Пи“ предводен од актерите Златко Митрески и Македонка Илиевска спроведуваат проект кампања за вклучување на лица со интелектуална попреченост во културата со наслов НИЕ, ЛУЃЕТО.
Театар „Пи“, создаден пред 13 години, е единствен театар на Балканот кој континуирано работи со лица со интелектуална попреченост и лица со типичен развој, основан и предводен од актерите Златко Митрески и Македонка Илиевска. Златко и Македонка постепено успеале да создадат екипа од перформери со кои низ различни методи и работилници создаваат авторски театар, изложби и концерти.
„Ние, луѓето“ е мултимедијален концепт со кој низ главно театарски, но и фотографски, сценографски, музички и психолошки работилници кои ги водат едукатори- професионалци во својата област, учесниците со типичен и атипичен развој ќе поминат низ целосен процес на создавање на комплетно театарско дело. На 4 ноември од 19 часот во Центарот за култура во Ѓорче Петров 2023 ќе се реализира концерт и изложба на фотографии, а потоа изложбата од 06.11. до 11.11 2023 се префрла во Национална галерија на Македонија- Мала станица, а во мај 2024 ќе имаат премиера на истоимената театарска престава. Темата е инспирација од писателот Јордан Радичков, а проектот е финансиран со средства од Бугарска развојна помош.
Освен проектот „Ние, луѓето“ паралелно работат и на театарска престава со наслов „Далеку од нас“, која е инспирирана од книгата на Ендрју Соломон „Далеку од дрвото“, кој ги раскажува приказните за лица со типичен и атипичен развој и нивните родители кои не само што учат да се справуваат со своите исклучителни деца, туку и наоѓаат длабока смисла во тоа. Сакаме да поставиме едно основно прашање до околната средина: До кој степен луѓето треба да ги прифатат своите деца такви какви што се и до кој степен треба да им помогнат да станат најдоброто јас.
Работиме авторски театар кој подразбира процес на работа низ кој сите заедно избираме актуелна тема која не засега која ја обработуваме и низ која создаваме уникатни сцени од кои правиме целосна театарска претстава. Претстави за возрасни, а играни од деца. Низ процесот споделуваме лични проблеми и табу теми бидејќи театарот ни овозмозува да бидеме свои, слободни, да се самоосознаваме, преоткриваме, подобро да ги разбираме проблемите, да биеме по емпатични итн. Театарот нè прави подобри луѓе. Алатките кои ги користиме се комбинација од различни методи во зависност од моменталната потреба и индивидуалноста на секој актер, од документарен театар, форум театар, имиџ театар (image theatre) сè до физички театар и др.
Театар Пи гостуваше на Софискиот Фестивал на авторски театар – ФАТ 2022 со претставата „Ништо не е страшно” и освоија две награди во голема конкуренција на професионални театри како „Сатиричниот театар Софија“ , Театар 199, VOX POPULI, Театар Драмеди и други. Правата награда е за најдобра режија за Златко Митрески и Македонка Илиевска за претставата „Ништо не е страшно“, а втората за синергија за актерска игра за истата претстава. ФАТ е еден од најавтентичните фестивали за авторски театар на Балканов кој се одржува во Регионалниот центар за современа уметност „Топлоцентрала“ во Софија и е во организација на здружение „Творци“ и
Театар „Драмеди“. Истата година освоија Гран При за најдобра претстава на ДАФ Кочани. Во претставата учествуваат лица со интелектуална попреченост од ЦПЛИП Порака Скопје и лица со типичен и атипичен развој.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

