Култура
Шукова и Костадиновска-Стојчевска: Ја унапредуваме животната средина и ги негуваме културните вредности во тетовскиот крај
Министерката за животна средина и просторно планирање Каја Шукова и министерката за култура Бисера Костадиновска-Стојчевска беа во работна посета на Општината Тетово, при што направија обиколка на неколку установи кои со поддршка на Владата постигнаа напредок во унапредување на животната средина и во негување на културните вредности во овој регион.
Посетата започна со обиколка на новите простории на ЈУ Национален парк ,,Шар Планина”, при која директорот на ЈУНП Ибрахим Дехари ги запозна со степенот на екипираноста на Јавната установа и ги информираше за тековните и завршените капитални инвестиции и проекти на установата, како и со идните развојни планови.
Министерката Шукова изрази задоволство од исклучителните резултати и огромниот напредок во воспоставувањето и функционирањето на ЈУНП „Шар Планина“ и одржливото управување со ова комплексно заштитено подрачје. Националниот парк се формираше во 2021 година со финансиска поддршка на државата, но и на меѓународните организации, кои помогнаа и кои сѐ уште помагаат да се развива и одржува. Со формирањето на овој нов национален парк се достигнаа 13,9 проценти заштитена територија во државата и според Шукова, тој процес на заштита на природните вредности со кои изобилува државата, продолжува и понатаму.

„Она што сакам да го потенцирам во овој момент е дека во рамките на Паркот веќе имаме екипираност, нови вработувања и вработувања на ренџери, кои ќе помогнат да се намали ловокрадството и дивата сеча во паркот, меѓутоа, Паркот веќе размислува и за развојни компоненти за наредната година, што ќе овозможи да биде одржлив и да може сам да функционира во годините што доаѓаат. Секако, во еден извесен период државата и меѓународните организации ќе продолжат со финансиска поддршка, меѓутоа она што го гледаме тука е дека менаџментот и вработените точно знаат во која насока треба да се движат и како да управуваат со ова заштитено подрачје“, изјави министерката Шукова за медиумите.
На прашања на новинари, министерката Шукова информираше дека од наредната година ќе се обезбедат буџетски средства за поддршка на сите четири национални парка во државата, а информираше и за другите инвестирања со кои се унапредува животната средина и се подобрува квалитетот на животот на граѓаните. Таа го спомена проектот за подобрување на квалитетот на воздухот, што со поддршка на ЕУ се реализира во четири града, вклучително и Тетово, за подобрување на инфраструктурата за водоснабдување и пречистување на отпадните води, како и поддршка на системот за управување со отпад со помош на кредитните линии обезбедени преку Европската инвестициона банка и Европската банка за обнова и развој.
Посетата продолжи во Музејот на тетовски крај – Тетово, каде министерката Костадиновска-Стојчевска придружувана од министерката Шукова и директорот Миќо Стојчески го разгледа објектот и беше информирана за тековните активности и досегашни инвестиции, по што беше остварена средба со претставници на здруженијата, корисници на Конкурсот „Култура во лето“, на која разговараа за идните нивни проекти и планови за збогатување на културната програма на тетовчани.
„Министерството за култура само за поддршка на програма вложи над 14,5 милиони денари во тетовските културни установи, кои имаат долга и богата историја и повеќеслојна културна традиција, во која се сплотуваат различните култури на народите кои живеат во овој крај. Инвестираме во културата и го збогатуваме разновидното културно живеење на граѓаните, особено на младите во Тетово и околината“, изјави министерката Костадиновска-Стојчевска за медиумите.

Таа додаде дека вложувањето во заштитата на културното наследство е еден од најголемите приоритети на Владата и на Министерството за култура и информираше дека продолжуваат активностите за целосна конзервација и реставрација на ѕидното сликарство во црквата Св. Богородица во Лешок. Овие активности го овозможија и реткото откритие на третиот слој живопис кој се наоѓа во олтарот, под слојот од 17 век. Како Проект на Владата, реализацијата на заштитата на живописот ќе продолжи и во 2024 година, како и реставрацијата на конакот на овој наш вреден манастир и споменик на културата.
„Се грижиме тетовчани да имаат богата и разновидна културен репертоар за сите. Затоа основавме и нова национална установа Музички ансамбл во Република Северна Македонија – Тетово чија основна дејност ќе биде изведба, промоција и афирмација на албанската класична, џез, вокална и вокално-инструментална музика, а програмските определби ќе имаат рамноправен пристап кон сите граѓани“, нагласи министерката Костадиновска-Стојчевска.
Во рамките на посетата, министерката Костадиновска-Стојчевска го посети и Центарот за култура „Иљо Антески Смок“-Тетово.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Подгответе се за магијата на Моцарт – легендарната опера „Дон Џовани“ оживува на сцената на Националната опера и балет на 7 февруари
Едно од најзначајните дела во историјата на оперската уметност, операта „Дон Џовани“ од Волфганг Амадеус Моцарт, по подолга пауза ќе се изведе на сцената на Националната опера и балет на 7 февруари 2026 година, со почеток во 19.30 часот. Ова возбудливо и комплексно оперско остварување, инспирирано од вечната легенда за Дон Жуан, плени со својот драмски контраст – спој на комично и трагично – и со незаборавната музичка генијалност на Моцарт.

Изведбата е под диригентската палка на Џанлука Мартиненги (Италија), во режија на Лев Пуљиезе (Италија). Сценографијата е на Марија Ветероска, костимографијата на Марија Пупучевска, кореографијата на Олга Панго, концерт-мајстор е Климент Тодороски, а хор-мајстори се Јасмина Ѓорѓеска и Ѓурѓица Дашиќ.
Во солистичката екипа настапуваат: Кристијан Федеричи (Италија) во насловната улога Дон Џовани, Јанош Носек (Полска) како Лепорело, Игор Дурловски како Комендаторе, Биљана Јосифов како Дона Ана, Нико Франкини (Италија) во улогата на Дон Отавио, Злата Тошевска како Дона Елвира, Николина Јаневска како Церлина и Драган Ампов како Мазето, заедно со хорот, оркестарот и балетскиот ансамбл на Националната опера и балет.

„Дон Џовани“ е опера инспирирана од легендата за Дон Жуан, во која Моцарт и либретистот Лоренцо да Понте создаваат сложен и фасцинантен лик што ја отсликува вечната борба меѓу желбата, моралот и одговорноста. Со својата музичка генијалност и длабока психолошка разработка на ликовите, делото и денес силно комуницира со современата публика и го задржува статусот на едно од највлијателните оперски остварувања во светската музичка литература.
Култура
Американска премиера на „Јон Вардар против галаксијата“ во Мајами
Анимираниот филм „Јон Вардар против галаксијата“ во режија и сценарио на Гоце Цветановски, влезе во официјалната селекција на Miami Science Fiction Film Festival, еден од водечките американски фестивали посветени на научната фантастика.
Фестивалот, кој со години привлекува врвни автори и продуценти од целиот свет, е препознатлив по својот фокус на иновативни, визионерски и авторски филмски дела. Во претходните изданија меѓу специјалните гости се најде и Џорџ Р.Р. Мартин, авторот на романите врз кои е базирана глобалната хит ТВ серија Игра на Тронови.

Со селекцијата во Мајами, филмот го продолжува својот успешен фестивалски пат и дополнително ја зацврстува позицијата на македонската анимација на светската сцена. Светската премиера ја имаше во Ситџес, Шпанија, еден од најголемите жанровски фестивали во светот, а досега беше прикажан на повеќе од 40 меѓународни фестивали, каде што освои шест награди.
„Среќен сум што преку овој филм не само што и‘ дадовме на Македонија прво долгометражно анимирано остварување, туку успеавме и да ја ставиме нашата земја на светската мапа на научната фантастика. Нашата национална кинематографија бележи период на невиден подем на светско ниво, и среќен сум што сум дел од оваа мала културна револуција“, изјави Цветановски.

Главните улоги во филмот ги толкуваат Жарко Димоски, Емилија Мицевска и Дамјан Цветановски, арт директор е Михајло Димитриевски – Тхе Мичо, сценариото и режијата се на Гоце Цветановски, а продуцент е Алан Кастиљо.
Култура
Објавена книгата „Струмички шерифи“, комедија на струмички дијалект од Ацо Ѓоргиев
„Македоника литера“ неодамна објави драмски текст од струмичкиот автор Ацо Ѓоргиев со наслов „Струмички шерифи“, комедија на струмички дијалект.
Дејството во овој драмски текст е сместено во осумдесеттите години на минатиот век во Струмица. Ѓоргиев на сатиричен, хумористичен, ироничен, провокативен, а во исто време и со груба подбивност, презрив и дрзок однос кон моралните и општествените состојби, отсликува една социјална, урбана и малограѓанска атмосфера на која посебна привлечност и дава нарацијата на струмичкиот дијалект.
Во поговорот на книгата, Даниела Пејева Митева пишува дека Ацо Ѓоргиев „нуди своја естетика, која се базира на иронизирање, употреба на сарказам, па дури и гротескни мотиви во раскажувањето на една навидум обична приказна, со силни пораки за моралното и неморалното во секоја смисла… Доста добар впечаток во драмата оставаат: дијалектниот говор, изнијансираноста на ликовите, богатството на идеите е неусилено и сите идеи и теми се достојни за еден длабински херменевтички зафат. Сите случки во оваа драма не се сосема случајни, туку асоцијативни и контекстуални. Во нив дејствуваат ликови од реалноста, со јасно профилирани карактерни линии. Во ’Струмички шерифи‘ има палета различни ликови, со различни и точно утврдени карактери, кои не само што ја дополнуваат сатиричноста во самата ситуација, туку и ја определуваат и психолошката матрица врз која дејствуваат. Изненадувачки е што авторот Ѓоргиев не ја наметнува својата приказна како стожерна во неговиот наратив, туку преку дејствувањето на ликовите и развојот на дејството го апострофира ’моралното‘. Тука асоцијативно може да се насетат и да се видат апсурдностите од реалноста на секојдневниот живот.“
Ацо Ѓоргиев (1970, Муртино, Струмичко) е афористичар, поет, раскажувач и драмски автор. Тој е меѓу најафирмираните современи македонски афористичари. Автор е на неколку афористички книги, застапуван е во антологиски и тематски збори на афоризми во Македонија и во регионот, учесник на повеќе домашни и меѓународни афористички манифестации.
Добитник е на неколку награди за афоризам. Автор е и на книги со хумористични раскази и анегдоти на струмички дијалект. „Струмички шерифи“ е негов прв драмски текст.

