Култура
Шукова и Костадиновска-Стојчевска: Ја унапредуваме животната средина и ги негуваме културните вредности во тетовскиот крај
Министерката за животна средина и просторно планирање Каја Шукова и министерката за култура Бисера Костадиновска-Стојчевска беа во работна посета на Општината Тетово, при што направија обиколка на неколку установи кои со поддршка на Владата постигнаа напредок во унапредување на животната средина и во негување на културните вредности во овој регион.
Посетата започна со обиколка на новите простории на ЈУ Национален парк ,,Шар Планина”, при која директорот на ЈУНП Ибрахим Дехари ги запозна со степенот на екипираноста на Јавната установа и ги информираше за тековните и завршените капитални инвестиции и проекти на установата, како и со идните развојни планови.
Министерката Шукова изрази задоволство од исклучителните резултати и огромниот напредок во воспоставувањето и функционирањето на ЈУНП „Шар Планина“ и одржливото управување со ова комплексно заштитено подрачје. Националниот парк се формираше во 2021 година со финансиска поддршка на државата, но и на меѓународните организации, кои помогнаа и кои сѐ уште помагаат да се развива и одржува. Со формирањето на овој нов национален парк се достигнаа 13,9 проценти заштитена територија во државата и според Шукова, тој процес на заштита на природните вредности со кои изобилува државата, продолжува и понатаму.

„Она што сакам да го потенцирам во овој момент е дека во рамките на Паркот веќе имаме екипираност, нови вработувања и вработувања на ренџери, кои ќе помогнат да се намали ловокрадството и дивата сеча во паркот, меѓутоа, Паркот веќе размислува и за развојни компоненти за наредната година, што ќе овозможи да биде одржлив и да може сам да функционира во годините што доаѓаат. Секако, во еден извесен период државата и меѓународните организации ќе продолжат со финансиска поддршка, меѓутоа она што го гледаме тука е дека менаџментот и вработените точно знаат во која насока треба да се движат и како да управуваат со ова заштитено подрачје“, изјави министерката Шукова за медиумите.
На прашања на новинари, министерката Шукова информираше дека од наредната година ќе се обезбедат буџетски средства за поддршка на сите четири национални парка во државата, а информираше и за другите инвестирања со кои се унапредува животната средина и се подобрува квалитетот на животот на граѓаните. Таа го спомена проектот за подобрување на квалитетот на воздухот, што со поддршка на ЕУ се реализира во четири града, вклучително и Тетово, за подобрување на инфраструктурата за водоснабдување и пречистување на отпадните води, како и поддршка на системот за управување со отпад со помош на кредитните линии обезбедени преку Европската инвестициона банка и Европската банка за обнова и развој.
Посетата продолжи во Музејот на тетовски крај – Тетово, каде министерката Костадиновска-Стојчевска придружувана од министерката Шукова и директорот Миќо Стојчески го разгледа објектот и беше информирана за тековните активности и досегашни инвестиции, по што беше остварена средба со претставници на здруженијата, корисници на Конкурсот „Култура во лето“, на која разговараа за идните нивни проекти и планови за збогатување на културната програма на тетовчани.
„Министерството за култура само за поддршка на програма вложи над 14,5 милиони денари во тетовските културни установи, кои имаат долга и богата историја и повеќеслојна културна традиција, во која се сплотуваат различните култури на народите кои живеат во овој крај. Инвестираме во културата и го збогатуваме разновидното културно живеење на граѓаните, особено на младите во Тетово и околината“, изјави министерката Костадиновска-Стојчевска за медиумите.

Таа додаде дека вложувањето во заштитата на културното наследство е еден од најголемите приоритети на Владата и на Министерството за култура и информираше дека продолжуваат активностите за целосна конзервација и реставрација на ѕидното сликарство во црквата Св. Богородица во Лешок. Овие активности го овозможија и реткото откритие на третиот слој живопис кој се наоѓа во олтарот, под слојот од 17 век. Како Проект на Владата, реализацијата на заштитата на живописот ќе продолжи и во 2024 година, како и реставрацијата на конакот на овој наш вреден манастир и споменик на културата.
„Се грижиме тетовчани да имаат богата и разновидна културен репертоар за сите. Затоа основавме и нова национална установа Музички ансамбл во Република Северна Македонија – Тетово чија основна дејност ќе биде изведба, промоција и афирмација на албанската класична, џез, вокална и вокално-инструментална музика, а програмските определби ќе имаат рамноправен пристап кон сите граѓани“, нагласи министерката Костадиновска-Стојчевска.
Во рамките на посетата, министерката Костадиновска-Стојчевска го посети и Центарот за култура „Иљо Антески Смок“-Тетово.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

