Култура
„Јадро“ реагира поради најавите дека Беса ќе го добие Министерството за култура
„Јадро“ – асоцијација на независната културна сцена, најостро реагира на информациите што беа споделени од дел од медиумите, а подоцна и потврдени од раководството на Беса дека како резултат на ситни партиски преговори се најавува смена во рамките на министерската позиција во Министерството за култура и доделување раководна позиција во овој ресор на кадар што припаѓа на партијата Беса.
„Ваквото однесување на Владата за нас претставува ништо помалку од јасен показател дека оваа Влада не само што не ја научила лекцијата од 11-годишното авторитарно владеење и девастација на целокупниот општествен и културен систем на вредности и институции во Македонија од страна на ВМРО-ДПМНЕ, туку и дека продолжува да ја третира културата како маргинална и неважна дејност вредна единствено за меѓупартиски преговори, коцкања и лицитирања со гласови.
Зачудени сме како оваа Влада не може да ја увиди клучната позиција што културата и уметноста ја имаат во едно општество, во производството на вредносните вертикали, интерпретативните рамки и симболичките темели на демократската заедница – нешто што претходната Влада не само што го согледа прецизно туку и го злоупотреби за континуирано разорување на целокупното општество и манипулација со етнонационалистичките вредности и афекти. Зачудени сме како оваа Влада не ја увидува сериозноста на осакатенста на сите институции на културата, понижените уметници, некомпетентните кадри што беа поставувани за оддолжување на партиската послушност и фалсификуваното културно наследство. Се прашуваме како оваа Влада мисли да ги реши овие децениски натоложени проблеми доколку културните политики и луѓето што ги водат и креираат ги тертира како повремени играчи во нивните меѓупартиски поткусурувања и поткупи?“, се вели во реакцијата.
Според „Јадро“, имајќи ги предвид основните принципи и темели на кои беше поставена новата стратегија за култура, а во чие изготвување учествуваа сите засегнати културни актери во државата, прашуваат со кое право Владата го „продава“ ова клучно министерство како да станува збор за улична бизнис-зделка.
„Изразуваме ужаснатост и загриженост над целосната нетранспарентност при носењето ваква одлука, при што шпекулациите во медиумите, неорганизираните изјави и Фејсбук-расправи беа платформата за јавна дебата и информирање. Носењето една ваква одлука, што ја сметаме за клучна за иднината на културните политики и конституирањето на општествениот систем на вредности во иднина, мора да биде транспарентна и да ги вклучи во процес на дебата со свој придонес оние што се најдиректно засегнати – културните работници и граѓанските активисти. Патем, тоа се луѓето што беа едни од предводниците на промената по која сите долго копнеевме и за која се боревме заедно на фронтовите на солидарност.
Бараме итно повлекување на оваа одлука на Владата, но, пред сè бараме трајно сериозен и одговорен однос кон Министрството за култура“, се вели во реакцијата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Крива Паланка ги отвора вратите за „Невестинско поклонение“: Празник на носиите, обичаите и заедништвото на 1 март во Конопница
Во дворот на Црквата „Св. Теодор Тирон“ во село Конопница, во недела на 1 март 2026 година со почеток во 13 часот, ќе се одржи 16-тото издание на културната манифестација „Невестинско поклонение на Свети Теодор Тирон“.
Настанот го организира Општина Крива Паланка во соработка со Здружението за рурален развој РЗР „Патник“. Манифестацијата е посветена на негување на македонските автентични носии, традиционалните обичаи и локалниот културен идентитет.
Програмата ќе биде збогатена со музички настап на Андријана Алачки и бендот на Гоце „Синтезис“.
Градоначалникот на Општина Крива Паланка, Сашко Митовски, по повод манифестацијата изјави:
„Со вистинска радост и како вистински домаќини, ги отвораме вратите за сите добронамерници кои сакаат да го доживеат овој празник. Ветуваме дека ќе го зачуваме духот на традицијата, убавината на обичаите и автентичните носии, и заедно ќе ги пренесеме овие вредности на идните генерации.“
Од Општината ги повикуваат граѓаните и љубителите на културата да присуствуваат и заедно да го одбележат овој културен настан.
Култура
Фотографска изложба на Александра Костадиновска во КИЦ Белград
На 24 Февруари 2026 год. во 19 часот во Македонскиот културно – информативен центар во Белград ќе биде претставена самостојната изложба на фотографката Александра Костадиновска насловена „Осончена тишина“.
Фотографската серија која Костадиновска ја изложува пред белградската публика е приказна за личното искуство со универзалноста на светлината како симбол на нови почетоци, на топлина и на живот, раскажана преку 24 одделни фотографски наративи. Изложбата е реализирана во соработка со Здружението за архитектура, дизајн и култура „Архифакт“ – Скопје, а во рамките на проектот за патувачки изложби „МузеумЛинк“ под кураторство на Јасминка Намичева-кустос советник. Претставувањето пред белградската публика е благодарение на подршката од МКИЦ Белград и Министерството за култура и туризам, а изложбата вечерва ќе ја отвори директорот на КИЦ Белград, Васко Шутаров.
Фотографиите на Костадиновска се креирани во корелација на тенката линија меѓу документарното и поетското. Во нејзините кадри се препознава смелоста да се напушти комфорната зона, но и тивката радост од прифаќањето на непознатото со осет за миговноста на моментот.
Архитектонските структури, крајбрежните перспективи, тишината на скаменетите дини или случајните сенки кои се проектраат на фасадите не се само регистрирани мотиви – тие се прераскажани во вид на лични записи, каде сонцето е водич, но и сведок. Тоа е визуелна приказна која го надминува поимот на класичен патепис. Тоа е серија фотографии што истовремено функционираат како интимен дневник, како документ на едно лично патување низ европските простори, и како универзална медитација за светлината – нејзината материјалност и нејзината нематеријална сила.
„Осончена тишина“ е и студија за времето: за утринската мекост на светлината, за попладневниот интензитет и за нежната златна нијанса на зајдисонцето кое отскокнува од мазната површина на водата. Секоја фотографија ја носи во себе идејата за минливоста но истовремено и постојаноста – моментот исчезнува, но светлината како чувство во нашата меморија останува.
Со својата суптилност и истовремено силна визуелна експресија, „ Осончена тишина“ претставува покана кон сите нас да ги забележуваме сопствените „сончево бакнати“ моменти – оние мали, минливи фрагменти што се претвораат во вечни спомени замрзнати во личната мемориска капсула.
Изложбата ќе биде поставена пред белградската публика до средината на месец март.
Во вториот дел од вечерашнава програма, предвиден е омаж за неодамна починатиот д-р Коста Балабанов (1929-2026), преку прикажување на неколку документарни филмови од некогаш исклучително популарниот телевизиски серијал „Закопана мистрија“
Д-р Коста Балабанов беше една од најистакнатите личности во македонската историја на уметност, конзерватор, научник, дипломат и културен деец, кој остави длабока трага во прочувањето, зачувувањето и меѓународната афирмација на македонската средновековна уметност.
Култура
Во Лондон доделени наградите БАФТА: „Една битка по друга“ прогласен за најдобар филм
Седумдесет и деветото доделување на наградите БАФТА се одржа синоќа во Лондон. За најдобар филм беше прогласен „Една битка по друга“ во режија на Пол Томас Андерсон, кој ја освои и наградата за најдобар режисер.
Иако наградите БАФТА за најдобар филм и најдобар режисер обично се делат помеѓу два одлични филма, овој пат обете награди ѝ припаднаа на акционата црна комедија.
Британецот Роберт Арамајо беше прогласен за најдобар актер за неговата улога во филмот „Се колнам“.
Во категоријата за најдобар актер беа номинирани и Тимоти Шаламет за неговата улога во филмот „Грешници“ и Леонардо Дикаприо за „Една битка по друга“.
Како што се очекуваше и заслужено, Џеси Бакли беше прогласена за најдобра актерка за нејзината изведба на сопругата на Шекспир во филмот „Хамнет“ во режија на Клое Жао.
Наградата БАФТА за најдобар спореден глумец му припадна на Шон Пен за неговата улога во „Една битка по друга“, додека наградата за најдобра споредна глумец ѝ припадна на Вунми Мосаку за нејзината улога во „Грешници“.
Најистакнат британски филм е „Хамнет“, додека наградата за најдобро сценарио му припадна на Рајан Куглер за филмот „Грешници“.
Најдобар филм прикажан на друг јазик е „Сентиментална вредност“, најдобар документарец е „Господин Никој против Путин“, додека „Зотрополис 2“ е најдобар анимиран филм.
Водител на 79-тото доделување на наградите БАФТА беше шкотскиот актер, водител и режисер Алан Каминг.

