Македонија
Апликацијата „Кико“ ќе им чита текст на слепите и лицата со оштетен вид
Претседателот на Владата, Зоран Заев, заедно со првиот заменик-претседател на Владата и министер за политички систем и односи меѓу заедниците, Артан Груби, како и со министерката за труд и социјална политика, Јагода Шахпаска денеска присуствуваа на промоција на дигиталната алатка, аудиочитач симболично наречен „Кико“.
„Оваа апликација, која е лесно применлива за сите возрасти, користејќи го системот претворање ‘слика или текст во глас’, ќе овозможи непречена комуникација, непречено движење и целосно вклучување во општеството и достоинствен живот на нашите сограѓани. Исклучително е значајно што со апликацијата аудиочитач ‘Кико’ лицата со оштетен вид за првпат добиваат функционална, современа и соодветна алатка, која во секојдневниот живот ќе им помага и овозможува поголема самостојност, и тоа во сите сфери“, истакна премиерот Заев и изрази задоволство што софтвер-апликацијата за првпат ќе им овозможи на над 3.000 слепи и лица со оштетен вид пишаниот текст да го слушнат и разберат во аудиоверзија.
Заев подвлече дека Владата целосно ја презеде обврската, како членка на Обединетите нации, да работи постојано на имплементација на Конвенцијата на Обединетите нации за правата на лицата со попреченост.
„Нашата земја во 2011 година ја ратификуваше Конвенцијата на Обединетите нации за правата на лицата со попреченост и оваа Влада целосно ја презеде обврската, како членка на Обединетите нации, да работи постојано на имплементација на Конвенцијата, притоа обезбедувајќи еднакви права и можности за достоинствен и независен живот на лицата со попреченост, како и на останатите граѓани“, истакна премиерот Заев и ја повика и бизнис-заедницата, особено телекомуникациските компании, да изработуваат говорна поддршка за што е можно повеќе услуги.
„Апликацијата ‘Кико’ може да послужи како основа, односно како база, врз која може да се надградуваат други програми со чија помош на лицата со попреченост ќе им се овозможи еднакво да учествуваат во градењето на едно здраво и напредно општество и на социјален и на економски план. Да работиме заедно, уште повеќе за надминување и на најмалите бариери во насока на обезбедување еднаков пристап до образование, вработување, здравствен, социјален и културен живот на еднаква основа, за сите граѓани на нашата земја“, подвлече премиерот Заев.
Министерката за труд и социјална политика, Јагода Шахпаска, објасни дека апликацијата, освен лицата со оштетен вид, може да ја користат и лицата со тешкотии во учењето, лицата со дислексија и сите оние лица кои информациите најдобро или полесно ги разбираат во аудиоформат.
„Грижата за ранливите категории на граѓани за нас како Влада и посебно како Министерство за труд и социјална политика е приоритет. Градиме политики и преземаме активности за да одговориме на нивните потреби. Мотото на лицата со попреченост ‘ништо за нас – без нас’ е основата на која се темелат нашите политики кои ги градиме заедно со лицата со попреченост“, рече министерката Шахпаска и додаде дека за разлика од порано, кога се слушаа роботски гласови, сега аудиочитачот звучи природно, лесно разбирливо,и е достапна во мобилна и десктоп верзија создадена согласно современите технолошки трендови.
Постојаната претставничка на Програмата за развој на Обединетите нации, УНДП, Нарине Сахакјан истакна дека Конвенцијата ја потврдува максимата за уживање и почитување на сите човекови права и фундаментални слободи на сите, но посебно внимание посветува на заштитата на достоинството на лицата со попреченост.
„Со денешното претставување на ‘Кико’ верувам дека сме чекор поблиску кон вистинско остварување на таа заложба. По повеќе од десет години напорна работа и посветеност во поддршката на националните партнери за исполнување на начелата од Конвенцијата на ОН за правата на лицата со попреченост, денеска ‘Кико’ претставува многу значајно достигнување во таа заложба“, рече постојаната претставничка на УНДП, Нарине Сахакјан.
Претседателот на Сојузот на слепи лица, Жарко Селковски, рече дека алатката е од големо значење бидејќи самостојно слепите лица може да работат, читаат, да праќаат мејлови и слично.
„Ова помагало е бесплатно, прво од овој вид, брзо, јасно и чисто. Горд сум што секаде на моите колеги ќе кажуваме дека имаме говорна програма. Голема благодарност до премиерот, министерката, УНДП и заложбите за олеснување на нашиот секојдневен живот“, рече Селковски.
Дигиталната апликација аудиочитач е креирана на иницијатива на Министерството за труд и социјална политика, Програмата за развој на Обединетите нации и во партнерство со Националниот сојуз на слепи лица.
Апликацијата е бесплатна и достапна на македонски јазик, а во тек е изработка и на неговата албанска верзија, која ќе биде достапна за неколку месеци. Пристапот до апликацијата е едноставен. Доволно е да се пристапи на Google Play Store и да се симне апликацијата RHVoice. Откако ќе се инсталира оваа апликација потребно е да се одбере „македонски“ на листата со јазици, веднаш до називот „Кико“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
По 100 дена мандат, Ѓорѓиевски порача: „Скопје повторно почна да дише“
Градоначалникот на Град Скопје, Орце Ѓорѓиевски, објави отчет за првите 100 дена од мандатот, наведувајќи дека ја презел функцијата во услови на, како што рече, „град на раб на финансиски колапс – празна каса, блокирани сметки, јавни претпријатија со неисплатени плати, систем без дисциплина и долг од речиси 300 милиони евра“.
„Тотален колапс! Институции што одамна престанале да работат во служба на граѓаните“, наведува градоначалникот, додавајќи дека добил доверба од граѓаните и дека „таа доверба нема да биде изневерена“.
Според него, за три месеци се намалени обврските за повеќе од 40 милиони евра преку кратење на непродуктивни трошоци и воведување финансиска дисциплина, а стабилизирана е и исплатата на платите во јавните претпријатија.
Ѓоргиевски информира дека биле отстранети над 600 фиктивно вработени кои со години земале плата без да доаѓаат на работа, како и дека е спроведена акција за чистење во која, како што наведува, учествувале над 2.500 луѓе, стотина возила и биле отстранети повеќе од 4.500 тони отпад за 72 часа.
„Скопје повторно почна да дише“, наведува тој.

Градоначалникот посочува дека се деблокирани клучни инфраструктурни проекти, меѓу кои клучката кај „Момин Поток“, булеварот „Македонија“ со подземната сообраќајница, улиците „Љубљанска“ и „Перо Наков“, како и реконструкцијата на „Фрањо Клуз“.
Почнува изградба на нови кружни текови, булевари и монтажни катни гаражи, како и доизградба на булеварот „Борис Трајковски“.
Во делот на јавниот превоз, наведува дека со поддршка од Владата се работи на модернизација со нови еколошки автобуси и проекти за современ транспорт.
Ѓоргиевски информира и за уредување нови зелени површини, расчистување на Вардариште, изградба на Луна парк, како и за набавка на нов мебел, компјутери, интерактивни табли и прочистувачи на воздух за средните училишта. Посочува дека Скопје останува Европска престолнина на културата 2028.
Во обраќањето тој наведува дека буџетот за 2026 година е повисок и развоен, со рекордни капитални инвестиции во образование, култура, инфраструктура и животна средина.
„Наследивме долгови, но градиме стабилна иднина. Наследивме хаос, но воспоставуваме систем и ред. Наследивме разочараност, но ја враќаме надежта и достоинството“, наведува градоначалникот.
Ѓоргиевски упати благодарност до Советот на Град Скопје, до својот тим и до премиерот Христијан Мицкоски, наведувајќи дека „со дела, како никој во минатото покажа што значи вистинска грижа за граѓаните и вистинска поддршка за Скопје“.
Македонија
Промовирани првите акредитирани учебници по психијатрија
Амфитеатарот на Медицинскиот факултет во Скопје денеска беше полн – претставници од Министерството за здравство, деканот и продеканите на Медицинскиот факултет, раководители на катедри, голем број професори, доктори, специјализанти и претставници на студентски организации присуствуваа на свечената промоција на првите акредитирани учебници по психијатрија, со што се испиша историја во македонската психијатрија.
Уредници на првиот акредитиран учебник „Психијатрија“ се проф. д-р Славица Арсова Хаџи-Анѓелковска, проф. д-р Антони Новотни и проф. д-р Димитар Боневски. Тие се и автори на учебникот „Медицинска психологија и социологија“, заедно со Андромахи Наумовска, виш научен соработник.
Промоцијата на двата учебника ја отвори деканот на Медицинскиот факултет, проф. д-р Светозар Антовиќ, кој рече дека учебниците ќе остават траен белег во наставата по психијатрија и ќе претставува значаен чекор напред во развојот на психијатриската наука во Македонија.
„Ова е историски момент, затоа што се темели на основите поставени од нашите професори од почетоците на психијатријата во Македонија. Ова се први учебници што се акредитирани и имаат академско, научно и практично значење“, рече Арсова Хаџи-Анѓелковска, директорка на Клиниката за психијатрија и автор на учебниците.
„Информации има насекаде, често расфрлани, без контекст, без тежина, без проверка. Учебникот е нешто сосема друго – тоа е знаење, со вткаено искуство, структура, логика, клиничко размислување, сомнежи, одговори, приоритети – тоа е учебникот што се обидувавме да го направиме и се надевам така ќе го доживеат нашите колеги“, рече во своето обраќање проф. д-р Антони Новотни.
Во однос на учебникот по „Медицинска психологија и социологија“, авторите кажаа дека станува збор за издание кое треба да го прочита секој доктор, бидејќи станува збор за водич за целосно разбирање на пациентите – како личност со своја историја, ставови, надежи и ресурси и дека тука лежи суштината на медицинската психологија – во спојот меѓу науката и човечноста.
Во знак на благодарност за минатиот труд и придонес во развојот на катедрата и наставата, директорката на Универзитетската клиника за психијатрија, Славица Арсова им додели благодарници на професорите во пензија од Универзитетската клиника за психијатрија и на рецензентите, за значаен придонес во развојот и унапредувањето на психијатријата.
Со издавањето на новите учебници, заокружени со денешниот настан, македонската психијатрија добива институционална зрелост – формализирана, акредитирана и систематизирана во сопствено академско издание.
Македонија
Сиљановска-Давкова прими претставници на „Стоп за Усје“
Претседателката, Гордана Сиљановска-Давкова, прими претставници на граѓанската иницијатива „Стоп за Усје“, кои ги образложија нивните ставови врзани за влијанието на цементарницата Усје врз квалитетот на воздухот и здравјето на луѓето.
Истакнувајќи ги своите барања, тие укажаа на потребата од воспоставување мерни станици со 24/7 мерење на загадувачките супстанци, целосна транспарентност на добиените податоци, како и усогласување со препораките на Светската здравствена организација за граничните вредности на ПМ10 честичките.
Претставниците на граѓанската иницијатива „Стоп за Усје“ споделија компаративни примери од други држави каде што пропишаните параметри се пониски од македонските.
Според нив, наместо да се ангажираат приватни акредитирани лаборатории за независни мерења, треба час поскоро да се забрза процесот на акредитација на државната лабораторија.
За нив, неопходна е поголема институционална поддршка и очекуваат надлежните, доследно, транспарентно и неодложно да ги извршуваат законските обврски во интерес на заштитата на животната средина и здравјето на граѓаните.
Претседателката, пред сè како граѓанка, ја сподели загриженоста за загадувањето на воздухот, почвата и водите, како едно од најгорливите прашања.
Сиљановска-Давкова ги сослуша аргументите и истакна дека со внимание ги следи нивните активности насочени кон поздрава и побезбедна животна средина, како врвен национален приоритет.
Таа потсети дека не случајно го именувала за член на Советот за безбедност, професор и научник од областа на метеорологијата и климатските промени, д-р Спиридонов.
Соговорниците се согласија дека животната средина е заедничка одговорност и стратешка определба, оти е неопходен континуиран дијалог меѓу граѓанските организации, институциите и стопанските субјекти заради креирање одржливи и долгорочни решенија, како и дека Собранието треба, согласно Деловникот, да ги отвори портите за нив во расправата за законите од областа на животната средина и вршењето на надзорната функција.

