„Кога точно, односно кога најдоцна, лицата со хемофилија ќе го добијат лекот Фактор 8 и чија ќе биде одговорноста доколку здрастената состојба на овие лица се влоши затоа што се принудени да лежат во кревет поради тендер шемите на вашите директори?“ беше првото прашање што пратеничката Јована Мојсоска од Левица го упати до министерот за здравство, Азир Алиу на денешната седница за прашања од опозицијата во Собранието.

Мојсоска алармираше за сериозната состојба со пропусти во набавката на овој лек кој е од клучна важност за лицата со хемофилија А.

„Се работи за доцнење на тендерот за набавка на лекот фактор 8 повеќе од шест месеци. Ќе пренесам лично сведоштво на пациент со хемофилија А кој за да може нормално да функционира мора да прима 30000 единици на фактор 8 секој месец. Но, од мај минатата година поради раскинување на тендерот воведени се рестрикции за овој лек, па пациентот наместо потребните 30000 единици прима само 5000 единици месечно“, рече Мојсоска.

Таа додаде дека ваквите рестрикции ги врзуваат пациентите за кревет и сериозно ја загрозуваат нивната здравствена состојба. „И ова не е само еден пациент на кого сериозно му е загрозено здравјето поради неодговорноста и немарноста на одговорните лица во институциите. Верувам дека ќе се согласите со мене дека и да е само еден живот и еден пациент во прашање, државата е должна да обезбеди достоинствен живот, а не живот врзан за кревет поради бирократски процедури или можеби преговори за провизии од тендери“, посочи пратеничката.

Мојсоска се осврна и на институционалната одговорност посочувајќи дека и претходно имало вакви рестрикции но, тоа никогаш не било повеќе од два месеца. Исто така посочи дека со години трае руинирање на здравствениот систем, а сега под водство на ДПМНЕ дополнително се деградира. „Дајте да лоцираме каде е одговорноста. Со институтот за трансфузиона медицина раководи директорот Амир Ељези, поставен од оваа владејачка коалиција. Во интервју вие потврдивте дека сте во комуникација со директорот и дека лекот ќе биде набавен. Информациите кои јас ги имам е дека директорот Ељези вооопшто не бил расположен да ги прими докторите од установата кои барале средба со него токму заради алармантата ситуација за овој лек“, рече Мојсоска.

Пратеничката Мојсоска истакна дека Левица и претходно го спорела изборот на овој директор бидејќи со Законот за безбедност во снабдување со крв предвидува дека за директор може да се постави специјалист трансфузиолог со најмалку две години работно искуство. „Ељези не е транзфузиолог, а очигледно не е ни менаџер кога за прв пат во негово директорување доцни лек половина година“, заврши Мојсоска.

АМСМ информира дека сите државни патишта се проодни и безбедни за сообраќај. Сообраќајот се одвива непречено, но поради врнежите од снег се препорачува внимателно возење.

„Екипите на ЈП Македонија пат се целосно екипирани, ставена е на располагање потребната механизација и работна сила и во континуитет на терен се врши расчистување на снегот. Во соработка со ЈП за државни патишта и Министерство за транспорт се вршат координирани активности со цел да се обезбеди непречено и безбедно одвивање на сообраќајот“, се наведува во соопштението.

Покрај внимателно и совесно управување со возилата, се препорачува задолжително употреба на зимска опрема, почитување на поставената сообраќајна сигнализација и прилагодена брзина согласно условите на патните правци.

Исто така се препорачува навремено информирање од страна на сите информативни центри за условите и сообраќајот на државните патишта.

Кооридинираните активности на надлежните институции продолжуваат и во текот на наредниот перидод, со цел да се обезбеди непречено и безбедно одвивање на сообраќајот.

Забрани за тешки товарни возила има на планинските превои Стража,Маврово – Дебар и Пресека.

Министерството за јавна администрација денес ја започна јавната дискусија по нацрт-верзијата на Законот за високи раководители во органите на државната управа и фондовите – реформски закон со кој првпат се воспоставува единствена, јасна и мерит-базирана рамка за уредување на највисоките раководни функции во администрацијата.

Министерот за јавна администрација, Горан Минчев, истакна дека законот се носи преку отворен, транспарентен и инклузивен процес, со активно учество на институциите, стручната јавност, синдикатите, граѓанскиот сектор и граѓаните. Нацрт-законот е јавно објавен на ЕНЕР од 31 декември 2025 година, што ја потврдува определбата реформите да се креираат преку дијалог.

Во своето обраќање, министерот Минчев истакна дека предложениот закон воведува суштински промени во начинот на избор, именување и отчетност на високите раководни кадри во јавната администрација.

„Воведуваме појасни и унифицирани критериуми за избор на директори, државни секретари и членови на колегијални органи на државната управа, но и за членови на управни одбори, за кои досега речиси и да не постоеја правила. Принципот на мерит станува правило, а не исклучок – оној што раководи ќе мора да знае, да може и да одговара“, нагласи министерот Минчев.

Посебен акцент во законот, како што посочи министерот, е ставен на реформата на управните одбори.

„Со овој закон воведуваме воедначени услови и јасни критериуми за избор и именување на членовите на управните одбори, а нивниот состав го намалуваме на три члена. Наместо бројност, воведуваме квалитет. Наместо формално учество, воведуваме реална одговорност“, истакна Минчев.

Тој додаде дека управните одбори повеќе нема да бидат нефункционални и проширени структури, туку компактни и ефикасни тела составени од лица со соодветни професионални квалификации, знаење и интегритет.

Министерот се осврна и на една од значајните новини – строгото ограничување на институтот „вршител на должност“.

„Со овој закон ставаме крај на злоупотребата на ‘вршител на должност’. Свесни сме дека привремените решенија со години беа правило, а не исклучок, што ја поткопуваше институционалната стабилност и одговорност. В.Д. станува исклучок – строго временски и правно ограничен“ нагласи тој.

Дополнително, законот предвидува воспоставување систем за следење и оценување на резултатите од работата на високите раководители.

„Позицијата повеќе не е титула, туку одговорност за резултати. Нема доживотни функции, нема недопирливи позиции. За првпат, работата на раководителите системски ќе се мери и ќе се врзува со учинок, а не со статус“ истакна министерот Минчев.

На јавната дебата се обрати и генералниот секретар на Владата на Република Македонија, Игор Јанушев, кој ја истакна важноста од јакнење на професионализмот, отчетноста и институционалната стабилност во јавната администрација.

Настанот беше организиран од страна на Министерството за јавна администрација во соработка со Центарот за управување со промени во рамки на Проектот „Преосмислување на управувањето“, кој го имплементира ЦУП, со поддршка од Владата на Обединетото Кралство, а во соработка со Владата на Република Македонија.