Македонија
Граѓанска акција за мапирање на ѓубрето и дивите депонии во земјава
2018 ја одбележува годината на најголемата граѓанска акција во светот – Светскиот ден на чистење. На тој ден, милиони волонтери од целиот свет ќе се здружат и ќе исчистат милиони тони ѓубре. Чистењето ќе се одржи во септември, а процесот започнува денес со мапирање на ѓубрето и дивите депонии во природата и во градовите.
Светскиот ден на чистење ќе започне на 15 септември, 2018 година, во 10 часот во Нов Зеланд. Светскиот бран чистења го следи сонцето низ 24 временски зони и завршува 36 часа подоцна на Хаваи. Милиони волонтери од 150 земји ќе се приклучат на најголемото позитивно граѓанско движење во светот во борбата против еден од најзагрижувачките проблеми во животната средина – отпадот.
Според Извештајот на UNEP за глобалниот отпад, секоја година милиони тони нелегален отпад достигаат до дивината и океаните. Иако многу организации го следат ѓубрето во различни делови на светот, предизвикот лежи во недоволното мапирање на отпадот.
Слепилото за ѓубрето е најголемата пречка за создавање почисти заедници”, нагласи Антонио Јовановски од граѓанското здружение Гоу Грин”. Луѓето живеат толку многу навикнати на ѓубрето што повеќе не го забележуваат, ниту пак неговите ефекти. Од клучно значење е да се започне со мапирање на ѓубрето што ќе му помогне на светот да ја сфати тежината на проблемот со отпадот и да се бори против ова слепило”.
Мапирањето на отпадот е организирано низ целиот свет, а повеќе од 2.400 луѓе ширум светот работат на прибирање и прилагодување на постоечките податоци, но следниот чекор е да се направат активности за мапирање на национално ниво со цел да се мапираат дивите депонии низ целиот свет. Апликацијата World Cleanup или други слични апликации за мапирање на ѓубре помагаат да се соберат податоците.
„Мапирањето на отпадот е првиот чекор – кога ќе знаеме каде и колку ѓубре има, можеме да почнеме да го чистиме”, додава Антонио. Апликацијата World Cleanup е лесна за користење и им овозможува на сите да учествуваат во мапирањето на ѓубрето за да се лоцираат значителен дел од копнениот отпад во светот во текот на годината сѐ до Светскиот ден на чистење. Податоците собрани со апликацијата ќе помогнат да се планираат активностите за расчистување на нелегалниот отпад на Светскиот ден на чистење.
„Ние сме дел од глобалното движење и нашата задача е да го мапираме и подоцна да го исчистиме ѓубрето во Република Македонија, па оттука и да бидеме дел од најголемата граѓанска акција во светот. Со акцијата за мапирање сега и чистењето подоцна, го правиме првиот но важен чекор кон одржлив свет и почисти заедници, а со тоа и подобра и побезбедна иднина за нашите деца”, заклучува Антонио.
Здружението Гоу Грин од Скопје е дел од Let’s Do It! движењето иницијатор на Светскиот ден на чистење. Иницијативата повикува 150 земји да се приклучат на Светскиот ден на чистење на 15 септември 2018 година, со цел да се мобилизираат милиони луѓе во еден ден за чистење на нелегалниот отпад. Оваа акција ќе послужи на целта за започнување на брзи промени за почиста планета. Движењето е започнато во Естонија и од 2008 година до сега се ангажираа повеќе од 20 милиони луѓе во национални кампањи за чистење и иницијативи за нула отпад, бидејќи справувањето со загадувањето од отпадот, усвојувањето одржливи системи за управување со отпадот, редизајнирањето и иновациите за максимално употребување на материјалите ќе играат значајна улога во постигнувањето на целите за одржлив развој.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Се заканувал со напад со „калашников“, иснпириран бил од настан од САД: дваесетгодишник од Мала Речица под истрага за тероризам
Јавен обвинител од ОЈО ГОКК донесе наредба за спроведување на истражна постапка против дваесет годишен жител на Мала Речица за сторено кривично дело Тероризам.
Осомничениот на крајот на месец јануари годинава преку социјалната апликација „Discord“ испратил сериозна закана дека е подготвен да изврши напад со огнено оружје – автоматска пушка АК-47 позната како Калашников, притоа појаснувајќи дека истиот е со нарушено психичко здравје. Инспирација за ваков напад, му бил настан од 14.12.2012 година во САД кога Adam Lanza – 20 годишно момче, во Училиште во САД со автоматка пушка убило 26 лица од кои 20 деца.
По добиени информации од Амбасадата на САД во Скопје дека од страна на ФБИ е поднесено барање за итно откривање на „Discord“ профил што се наоѓа во нашата земја, а од каде што се упатени сериозните закани, МВР во координација со ОЈО ГОКК презедоа дејствија за откривање на сторителот. По идентификација и лоцирање на корисничката адреса на 17.2.2026 година под раководство на јавен обвинител од ОЈО ГОКК, полициски службеници од Одделот за сузбивање на организиран и сериозен криминал и асистенција на САЕ Тигар извршија претрес на дом и други простории во Мала Речица.
При претресот кај осомничениот се пронајдени и одземени секира, пет ножа со различна должина, телескоп, седум Iphone мобилни телефони и компјутер. Исто така, од таткото на осомничениот е одземен пиштол за кој поседува дозвола и повеќе парчиња муниција. Останатото пронајдено оружје – пиштол и автоматска пушка, дедото на осомничениот ги поседувал без дозвола и за него е поднесена кривична пријава до ОЈО Тетово за кривично дело Недозволено изработување, држење, посредување и тргување со оружје или распрскувачки материи.
Јавниот обвинител до судијата на претходна постапка при Основниот суд Скопје достави предлог за определување на мерка притвор против осомничениот. Предлогот е прифатен и со Решение мерката е определена во траење од 30 дена, соопшти обвинителството.
Македонија
Првиот том на етимолошкиот речник – капитално дело за македонскиот јазик реализирано со буџетска поддршка, ќе растат средствата за наука, најави Јаневска
Првиот том на Македонскиот етимолошки речник е дело од огромно значење за македонскиот јазик, литературата и науката. Целиот проект за прв ваков речник е доказ дека кога државата вложува во наука, а научните работници со посветеност истражуваат и создаваат нови вредности, тогаш имаме значајни и трајни резултати, рече министерката за образование и наука Весна Јаневска на промоцијата на Речникот којшто е еден од научно-истражувачките проекти што беа финансирани во 2025 од буџетски средства. Негов автор е професор д-р Гоце Цветановски, научен советник во Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ – Скопје.
Јаневска нагласи дека Министерството за образование и наука има полна поддршка од Владата да ги зголемува вложувањата во научни истражувања. Лани со 374 милиони денари беа финансирани 40 научно-истражувачки проекти на државните универзитети и факултети, на научните институти и на МАНУ, а во наредниот период ќе се вложуваат уште повеќе пари во науката и истражувањата.
Минатата година буџетот за наука беше речиси двојно поголем од 2024 и изнесуваше 680 милиони денари, а оваа година се обезбедени 773 милиони денари.
„Македонија мора да се сврти кон науката ако сакаме да направиме исчекор од досегашниот тек на работите во сите сфери. Премногу долго сме заробени во инерција, навики и модели што не носат напредок. Светот, па и регионот, одат напред со брзи чекори, а ние не смееме да си дозволиме само да ги гледаме“, укажа министерката Јаневска.
Финансирањето на издржани научни проекти веќе нема да биде проблем. Заедно со новите закони за високо образование, за научно-истражувачка дејност и за квалитет во високото образование ќе се создаде добра основа за развој на науката и истражувањата и важно е само научниците и професорите да сакаат да творат.
Македонија
„Изборот на државен јавен обвинител не е политичка, туку институционална одлука“: Платформата на граѓански организации за борба против корупцијата очекува Владата да постапува одговорно
Платформата на граѓански организации за борба против корупцијата со внимание го следи процесот за избор на нов државен јавен обвинител, нагласуваат од таму.
„Имајќи предвид дека Совет на јавни обвинители јавно соопшти дека дал позитивно мислење за четворица кандидати кои ги исполнуваат законските услови и дека предметот е доставен во понатамошна постапка до Владата на Република Северна Македонија, сметаме дека од овој момент одговорноста за зачувување на кредибилитетот на постапката е кај извршната власт“.
Укажуваат дека јавни изјави на Претседателот на Владата, со кои, као што велат, однапред се исклучуваат одредени кандидати, во фаза кога Владата сè уште нема донесено одлука, создаваат ризик од политичко влијание врз процесот.
Особено, како што појаснуваат, имајќи предвид дека станува збор за кандидати за кои веќе е утврдено дека ги исполнуваат законските критериуми, ваквите изјави можат да ја нарушат довербата во еднаквиот третман и во интегритетот на постапката.
Според нив, изборот на државен јавен обвинител не е политичка, туку институционална одлука со значајни последици врз владеењето на правото и системот на кривична правда.
„Оттука, очекуваме Владата да постапува одговорно, да се раководи исклучиво од законските критериуми и стручните оценки, и да обезбеди транспарентност во носењето на конечната одлука.
Во контекст на тековните предизвици поврзани со борбата против корупцијата и организираниот криминал, изборот на државен јавен обвинител има суштинско значење за обезбедување професионалност, суштинска амбиција за реформи и подобрување, и институционална независност во работењето на обвинителството. Затоа, секоја јавна комуникација поврзана со оваа постапка треба да придонесува кон зајакнување, а не кон релативизирање на довербата во процесот кој е утврден со закон“.
Потсетуваат дека и во последните извештаи на Европската комисија за напредокот на Северна Македонија се нотираат забелешки поврзани со потребата од јакнење на независноста, професионалноста и ефикасноста на јавното обвинителство, како и од доследно почитување на процедурите во клучните именувања.
„Оттука, особено е важно постапката за избор на државен јавен обвинител да се спроведе на начин што ќе покаже институционална зрелост и јасна дистанца од какви било политички влијанија, во согласност со европските стандарди и преземените обврски“.
Платформата, подвлекуваат, нема да навлегува во оценка на поединечни кандидати, но јасно укажува дека одговорноста за интегритетот на овој процес е директно на Владата. Очекуваат одлуката да биде јавно, детално и аргументирано образложена врз основа на однапред утврдени и мерливи критериуми. „Секое отстапување од принципите на професионалност, еднаков третман и транспарентност ќе значи сериозно нарушување на довербата во постапката и дополнително ќе ја поткопа довербата во независноста на обвинителството“.

