По повод јубилејот, 80 години од своето основање, Здружението на новинарите на Македонија, ЗНМ, ги додели годишните новинарски награди, одбележувајќи осум децении континуирана и посветена работа во заштита на новинарската професија, слободата на изразување и јавниот интерес.

Комисијата за награди оваа година работеше во состав од новинарките Милка Смилевска, Семра Мусаи и новинарот Марјан Николовски, кои ги вреднуваа пристигнатите трудови според критериумите за професионалност, јавен интерес, темелност и влијание.

Годинава, наградата за животно дело му беше доделена на новинарот Ристо Тасев, за неговиот долгогодишен придонес во македонското новинарство, како и на фоторепортерот Роберт Атанасовски, за неговиот исклучителен придонес во визуелното документирање на современата историја на земјата.

Наградата за истражувачко новинарство „Јашар Еребара“ годинава беше доделена за три стории поврзани со известувањата за пожарот во Кочани и трагичните последици кои и денес се присутни во нашето секојдневие.

Оваа награда беше доделена на Истражувачка репортерска лабораторија (ИРЛ), КОД – Новинарски истражувачки магазин на Тв Телма и новинарката Ирена Мулачка од Фокус, за серија истражувачки текстови и документарни прилози што отворија прашања за одговорноста на институциите, работата на инспекциските служби, политичките влијанија и процесите што следеа по трагедијата со пожарот во Кочани, вклучително и истрагите и судските постапки.

Годинава, наградата за известување на теми од локално и регионално значење му беше доделена на новинарот Ардит Рамадани, за истражувачки стории објавени на Порталб. Преку документи и институционални реакции, истражувањето придонесе кон јавна дебата за управувањето со јавната сопственост на локално ниво.

Комисијата годинава додели признание на новинарот Владо Апостолов од Балканска истражувачка репортерска мрежа, БИРН, за придонес во промоција на професионалното истражувачко новинарство, за истражувањата „Систем вон систем: државата слепа за парите на МПЦ-ОА и ИВЗ“ и интерактивниот проект „Верски имоти“.

Признание за придонес во промоција на професионалното новинарство на теми од локално и регионално значење беше доделено на Анета Блажевска, за серијата текстови објавени во Независен.мк, поврзани со постапувањето на директорка на ученички дом во Битола.

Добитниците на овогодинешните награди изразија благодарност за признанијата, истакнувајќи дека тие претставуваат мотив за понатамошна работа во интерес на јавноста.

Претседателот на ЗНМ, Младен Чадиковски, во своето обраќање пред присутните се наврати на почетоците на новинарството, на развојот на слободната мисла, на проблемите со кои се соочувале новинарите тогаш, но и на предизвиците со кои се соочуваат и денес.

„Од првите броеви на Нова Македонија и Вечер, преку гласот на Македонско радио, тој најзначаен новинарски сегмент на цела една епоха, до сликата што ја донесе Македонска телевизија, новинарството овде растеше и паѓаше заедно со државата. Со сите нејзини премрежија, со сите нејзини слабости и со сите нејзини надежи. Денешните предизвици се поинакви. Не се секогаш груби и видливи. Понекогаш доаѓаат тивко, преку економска зависност, преку медиуми што едвај опстојуваат, преку СЛАПП тужби, правно насилство што треба да те замолчи со судски трошоци, со непроспиени ноќи, со психички притисок, преку алгоритми што ја наградуваат сензацијата, а не проверената информација, преку сајбер напади и невидливи онлајн квалификации, етикетирања, навреди и закани. Битката денес не е помалку тешка. Само е поинаква, но ЗНМ продолжува да ги брани професионалните стандарди, да стои зад новинарите и да го штити јавниот интерес“, рече Чадиковски.

Во чест на снимателите и фоторепортерите, на свечениот настан беше поставена изложба на фотографии што сведочат за нивниот професионализам, храброст и посветеност, слики што не се само визуелна хроника на секојдневните случувања, туку длабоко сведоштво за времето во кое живееме, оставајќи неизбришлива трага во нашата колективна свест и во историјата на ова општество.

Која е смислата на поставување пратенички прашања, ако министрите од владејачкото мнозинство кои треба да одговараат на прашањата не се присутни на седницата, укажа координаторот на пратеничката група на СДСМ, Оливер Спасовски, пред почетокот на денешната собраниски седница наменета за поставување прашања од страна на опозицијата. Спасовски посочи дека со своето отсутво, министрите од власта повторно ја избегнаа својата законска и политичка обврска и покажуваат непочитување на Собранието.

Спасовски потенцираше дека пратеничките прашања се инструмент за контрола на Владата и отчетност пред јавноста, а не формалност која може да се игнорира кога на министрите не им одговара.

„Според деловникот обврската е да се извести на кого ќе му се поставува прашање и кој ќе поставува прашања до опозиција. Во дописот којшто го доставив до вас како претседател, најавено е дека нашата пратеничка Јована Тренчевска, ќе поставува прашање до Бесар Дурмиши, министерот за економија и труд. Истиот проблем кој што го имавме на минатата седница да го игнорира Собранието да не присутвува и кога ќе дојде тука во Собранието да кажува и да се правда колку бил зафатен со приватни работи итн, денеска повторно не е тука. Мислам дека ваков однос кон Собранието најмалку може да има Бесар Дурмиши, од сите тука кои што се присутни. И мислам дека крајно време е да го почитуваме овој институт на пратенички прашања и да бидат министрите тука“, рече Спасовски.

Тој нагласи дека ваквиот однос претставува потценување на институцијата Собрание и бегање од одговорност.

„Имате министер, ако не може министерот, имаме заменик министер, ако не може со еден заменик министер дај сменете, ставете два, три заменици министри, бидејќи имаат многу обврски натаму наваму, нека дојдат овде да одговараат на пратенички прашања или пак ако не сте спремни нека кажат слушајте не сме спремни ние да дојдеме да одговараме на пратенички прашања ќе седиме во влада, ќе бидеме на пат, или си имаме други многу поважни работи тоа што е Собрание“, рече Спасовски.

Тој укажа дека не може да се дозволи пратеничките прашања да се сведат на формалност без суштина.

„Не може да поставуваме пратенички прашања во ветер. Бесар Дурмиши не е тука, Марјан заменикот не е тука, и сега која е смислата на поставување на пратенички прашања, за да ги одговараат писмено. Па секој ден имаме право да поставуваме писмени прашања, секој ден. И тие кои што ги поставуваме писмени прашања самите на координација реагирате дека не ни се одговараат од страна на министрите. Која е смислата да сето ова го правиме овде, да глумиме дека имаме некаква одговорност или состојба во која што однесувањето на минстрите ќе биде на ниво на одговорноста која што ја носат кон собранието и на овој начин покажуваме сосема поинаков пристап“, рече Спасовски.

Поплавите кои повторно го зафатија Кичевскиот регион, како и области во Скопје и Гостивар, предизвикаа сериозни штети и зголемена загриженост кај населението. По обилните врнежи од дожд и излевањето на водотеците, голем број домаќинства се соочуваат со поплавени домови, оштетен имот и отежнато движење, соопшти Црвениот крст на Македонија.

„Црвен крст на Република Северна Македонија веднаш излезе на терен и активно се вклучи во активностите за помош, во координација со надлежните институции. Вкупно 200 волонтери и вработени на Црвениот крст се ангажирани на терен, обезбедувајќи поддршка и помош за погоденото население.

Во Кичево, вкупно засегнато население со материјална штета се 362 домаќинства, односно околу 1200 лица од кои 250 лица (62 семејства) се евакуирани и привремено грижени во спортската сала „Христо Узунов“, меѓу кои 61 дете, 178 возрасни и постари лица и 11 лица со попреченост“.

Покрај Кичево, како што информираат, погодено е население и во општина Гостивар (село Форино) околу 500 живеалишта, и во општина Сарај (село Буковиќ, Семениште и Горна Арнакија) 30 живеалишта.

„Во рамки на хуманитарната интеверција, Црвениот крст обезбеди и дистрибуираше помош на 400 семејства и тоа 10 палети вода, 820 ќебиња, 400 хигиенски пакети, 250 пакети со храна, 250 душеци, бебешка храна и хигиена, и нова облека. Црвениот крст во соработка со општина Кичево и локални донатори обезбедува по три топли оброци за 250 лица на дневна основа кои се евакуирани и привремено згрижени.

Дополнително во континуиет се обзебедува и психо-социјална поддршка на погоденото население. На телефонските линии 072-239-077, 072-239-051 за психо-социјална поддршка, досега побараа помош 50 лица.

Црвениот крст останува на терен и подготвен да обезбеди дополнителна поддршка согласно развојот на состојбта и потребите на погоденото населението“.