Македонија
Заев: Првата заедничка седница со косовската влада е потврда на одличните пријателски односи
Премиерот Зоран Заев ја отвори заедничката седница на владите на Република Северна Македонија и на Република Косово со уште едно добредојде до премиерот Албин Курти, кој денеска ја предводи владата од Приштина во работната посета на Скопје.
Првата заедничка седница на двете влади, истакна премиерот Заев, е уште една потврда на одличните пријателски односи, за тесната соработка, за постојаното надградување на заемните интереси и за споделувањето на заеднички определби за Западен Балкан како регион на траен мир и целосно интегриран во ЕУ и НАТО.
„Убеден сум дека од седницата ќе произлезат повеќе проекти кои ќе овозможат поблиска соработка меѓу владите и надлежните министерства и институции, а сè во интерес на нашите граѓани. Има уште многу можности пред нас. Нè поврзуваат многу заеднички интереси, па така и нашите економии се насочени една кон друга“, истакна премиерот Заев во своите воведни зборови на заедничката седница.
Заев нагласи дека на оваа заедничка седница во прв план се ставени договорите и меморандумите за инфраструктурното поврзување на двете земји со цел да ја олесниме и унапредиме економската соработка и комуникација, како и оние кои опфаќаат меѓугранични проекти со поддршка на ИПА-програмите на ЕУ, соработка на полето на енергетиката, како и на планот на туризмот, културата и други.
„Нашите две држави не се големи по територија и по тоа сме слични. Но, ние сме слични и во нашите големи амбиции и потенцијали. Република Северна Македонија е подготвена да ги сподели со Република Косово искуствата од нашата интеграција во НАТО на вашиот пат до членство во алијансата. Заедно чекориме на патот и кон целосна интеграција во ЕУ. Ние очекуваме наскоро да ги почнеме преговорите со ЕУ по поглавја и во иднина ќе можеме уште потесно да соработуваме и на ова поле“, потенцираше претседателот на Владата на Република Северна Македонија, Зоран Заев.
Претседателот на Владата на Република Косово, Албин Курти, изрази сочувство до жртвите од несреќата во модуларната болница во Тетово и до сите жртви од пандемијата Ковид-19.
„Краток поглед низ страниците на историјата, може да се најде на едно место и Скопје и Приштина, и Призрен и Тетово, и дека нашите земји споделуваат многу работи една со друга, бидејќи нашата историја е полна со настани коишто неразделно ја одредија нашата судбина“, рече премиерот Курти.
За премиерот Курти оваа прва седница е израз на волја да се одбележи поинтензивна фаза на меѓусебна соработка, но и израз на благодарност за нашите добрососедски односи.
„Патот на двете наши држави, но и на другите држави во регионот е тој на соработка, вклученост и меѓусебно почитување, каде што не се пазиме едни од други бидејќи знаеме дека нашите судбини и судбините на нашите граѓани се поврзани и нашата иднина е заедничка“, рече Курти.
Првиот вицепремиер, Артан Груби, ја сподели оценката дека заедничката седница на двете влади е историски настан и се заблагодари за енергијата на сите кои беа вклучени во подготовката на заедничката седница на двете влади.
„Отворена е уште една врата за унапредување на соработката во многу области“, истакна вицепремиерот Груби и додаде дека енергијата во организацијата на оваа заедничка седница ќе се пренесе и во имплементацијата на меморандумите и договорите што денеска се потпишуваат.
Косовскиот прв вицепремиер Бесник Бислими се заблагодари за срдечниот пречек и за можноста на заедничката седница да се споделат искуствата на двете земји во процесот за интегрирање во ЕУ. Тој истакна дека почетокот на преговорите на Северна Македонија за членство во ЕУ ќе биде успех и за Република Косово затоа што до себе ќе има сосед кој може многу да помогне во аспирациите на Република Косово за членство во Европската Унија.
Во натамошниот тек на седницата се вклучија и останатите вицепремиери и министри во двете влади кои разговараа за економската соработка, за соработката во борбата против организираниот криминал и корупцијата, во заедничкото справување со природните катастрофи.
На заедничката седница беа соопштени и заеднички иницијативи во заштитата на животната средина, за соработка на проекти за рурален развој и во земјоделството, за правна помош во граѓанските постапки, меѓуграничната и за соработката на проекти за поддршка на Северна Македонија и Косово на патот кон членството во ЕУ.
Во завршницата на заедничката седница премиерот Заев изрази уверување дека во наредниот период министрите на двете влади ќе бидат посветени на имплементација на задачите кои произлегуваат од документите што денеска се потпишаа и дека тоа ќе даде импулс и за развој на соработката и во многу други полиња во иднина.
„Нашата блиска соработка само може да ги охрабри другите партнери од регионот и од ЕУ да соработуваат со нас уште повеќе и уште подобро. Ние покажуваме дека сме одговорни влади, за кои на прво место е интересот на граѓанинот за подобар живот“, истакна претседателот на Владата на Северна Македонија на заедничката седница со Владата на Република Косово.
Во церемонијалниот дел на седницата денеска премиерите на двете влади и ресорните министри ги потпишаа Меморандумите за разбирање меѓу Владата на Република Северна Македонија и Владата на Република Косово за физибилити студијата за патот Призрен – Тетово и за рехабилитирање на тампон-зоната Блаце помеѓу двете гранични објекти на двете држави, Договор за соработка во областа на дијаспората, Договор за статусот на припадниците на вооружените сили на Република Северна Македонија и Безбедносните сили на Република Косово (СОФА), Протокол за имплементационен договор за спроведување на Спогодбата помеѓу Владата на Северна Република Македонија и Владата на Република Косово за гранично регулирање на железничкиот сообраќај, Меморандум за соработка во Енергетскиот сектор, Договор за соработка во областа на туризмот, Меморандум за соработка во областа на иновациите и технолошкиот развој и претприемништво, Договор за партнерство меѓу Република Косово, претставено од Министерството администрација за локална самоуправа како партнер-лидер и Република Северна Македонија, претставувана од Министерството за локална самоуправа како партнер за управување со грант-договорот за техничка помош 2019/410-322, под програмата ИПА Косово – Северна Македонија 2014/2020, Меморандум за соработка меѓу Министерството за локална самоуправа на Република Северна Македонија и Министерството за регионален развој на Република Косово, и Меморандум за соработка помеѓу Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство на Република Северна Македонија и Министерството за земјоделство, шумарство и рурален развој на Република Косово.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Зајкова: Уште колку жени ќе убие молкот?
„Росица, Кате, Марија. Жени кои претходно барале помош. Жени чии пријави останале без соодветна реакција. Жени кои денес ги нема. Прашањето е едноставно и болно: Колку жени уби молкот?“, прашува претседателката на Либерално-демократската партија (ЛДП) и пратеничка во македонското Собрание, Моника Зајкова.
Ова не се изолирани случаи, вели Зајкова и дополнува дека ова е образец на институционално непостапување и систем што реагира по трагедија, наместо по пријава.
„Кога постојат пријави за насилство, а нема навремена и ефикасна реакција, одговорноста не може да биде апстрактна. Затоа официјално ќе поднесам барање за отворање надзорна расправа во Собранието за институционалното непостапување во случаи на пријавено семејно насилство. Јавноста има право да знае зошто институциите молчеле, кој не постапил и дали биле преземени сите законски мерки за заштита“, вели во својата изјава Зајкова.
Претседателката на ЛДП потенцира дека дополнително, повторно ќе го достави Законот за воведување електронска нараквица за следење на сторителите на семејно и родово базирано насилство.
„Овој механизам не е политичко прашање, туку прашање на безбедност и превенција. Одбивањето без аргументи значи преземање ризик за нови трагедии. Ќе побарам и: воведување задолжителна процена на ризик во сите пријавени случаи, итни и привремени заштитни мерки без бирократски одлагања и утврдување лична одговорност таму каде што имало институционален пропуст“, вели Зајкова.
Животот на жените не смее да зависи од административна проценка или одложена постапка. Институциите постојат за да штитат, не за да молчат.
„Ова прашање нема да остане на едно обраќање. Ќе следуваат конкретни иницијативи, законски предлози и парламентарен притисок сè додека системот не почне да функционира како што му налага законот – навремено, одговорно и во интерес на заштитата на жртвите“, заклучува претседателката Зајкова во својата изјава.
Македонија
Националната мрежа против насилство врз жените: Црвено знаме за целиот систем, целосна истрага, итна одговорност и санкции за институционалното непостапување
Националната мрежа против насилство врз жените и семејно насилство бара, како што нагласуваат, итна, темелна и независна истрага за трагедијата што се случи на 2 март во скопската населба Тафталиџе, каде животот го загубија триесет и едногодишна мајка и нејзината шестгодишна ќерка.
„Според сведоштвата на најблиското семејство, мајката подолг период била жртва на семејно насилство кое било пријавувано во надлежните институции. Доколку се потврди дека институциите имале сознанија, а не презеле соодветни мерки за заштита, бараме со име и презиме да се утврди одговорност кај сите службени лица – од Министерството за внатрешни работи, центрите за социјална работа, јавното обвинителство и сите други надлежни институции. Оваа трагедија не е изолиран случај. Само во 2026 година веќе се изгубени четири животи како последица на родово базирано и семејно насилство. Според податоците на Еуростат за 2023 година, Северна Македонија е меѓу земјите со највисока стапка на фемициди во Европа што е алармантен показател дека системот за заштита не функционира ефикасно“.
Според нив, ова не се изолирани инциденти туку образец.
„Образец на недоволна превенција, задоцнети институционални реакции, слаба проценка на ризик и недоволна заштита на жртвите. Наместо системот да обезбедува навремена заштита, третман и санкционирање на сторителите, сведочиме на пропусти што ја одржуваат и продлабочуваат културата на неказнивост. Законите постојат, но нивната примена е недоследна и недоволна. Поради тоа жртвите остануваат без соодветна поддршка и заштита, додека насилниците продолжуваат неказнето да ги загрозуваат нивните животи“.
Бараат целосна и транспарентна истрага за постапувањето на сите институции во случајот во Тафталиџе, вклучително и проверка дали постоеле пријави/сознанија и какви мерки биле (или не биле) преземени;
„Суспензија на сите службени лица вклучени во постапување, се до завршување на истрагата
Утврдување индивидуална одговорност за секое службено лице кое не постапило согласно законските обврски;
Соодветни санкции, вклучително и кривична одговорност и затворски казни за службени лица од МВР, центрите за социјална работа, јавното обвинителство и сите други надлежни институции каде што ќе се утврди дека морале, а не презеле мерки за заштита и/или дека пропустот придонел за фатален исход;
Најстроги казни за сторителот на насилство;
Итна ревизија на проценките на ризик и механизмите за заштита на жртвите на семејно насилство, како и на практиките за форензичко постапување и истраги во случаи на сомнителна смрт“.
Потенцираат дека животот на жените и децата не смее да зависи од тоа дали системот ќе ја препознае опасноста дури откако трагедијата веќе се случила.
Македонија
Бракоразводна постапка и пријава за насилство – вонреден надзор во Центарот за социјални работи по трагедијата во Карпош
Министерството за социјална политика, демографија и млади изрази длабоко сочувство до семејството и блиските на мајката и детето кои го загубија животот во трагичниот настан.
Од Министерството информираат дека, согласно законските надлежности и принципот на должно внимание, веднаш бил извршен вонреден инспекциски надзор во Центарот за социјални работи – Скопје, со цел целосно и непристрасно утврдување на фактичката состојба и начинот на постапување на институцијата.
Според првичните информации од инспекторите, починатата заедно со сопругот за првпат била евидентирана во Центарот на 7 октомври 2025 година, по барање на Основниот граѓански суд во врска со постапка за развод на брак.
Во однос на пријавено насилство, од Министерството наведуваат дека допис од Министерството за внатрешни работи бил примен и заведен во Центарот на 2 февруари 2026 година, а се однесувал на настан од 19 декември 2025 година, за сторен прекршок против јавниот ред и мир, односно физички напад на сопругот врз сопругата.
„Министерството има јасен и недвосмислен став: секое евентуално пропуштање, ненавремено постапување или непочитување на законските обврски мора да биде целосно утврдено, а одговорност мора да има согласно закон“, се наведува во соопштението.
Од таму додаваат дека заштитата на жртвите на насилство и превенцијата од семејно насилство се врвен приоритет и дека нема да дозволат институционални слабости да останат неадресирани.
Инспекцискиот надзор е во тек, а по неговото завршување Министерството најавува дека транспарентно ќе ја информира јавноста за наодите и за понатамошните мерки, како и дека будно ќе го следи случајот и ќе преземе сè што е во негова надлежност за да се обезбеди целосна одговорност и зајакнување на системот на заштита.

