Македонија
Здружението Е.Д.Е.Н. предлага субвенционирање фотоволтаици за борба против загадувањето
Според извештајот на Европската агенција за животна средина објавен во 2018 година во земјава околу 3.000 смртни случаи годишно се припишуваат на загадувањето со ситни честички (ПМ10 и ПМ2.5). Овој поразителен број е просекот за нашата земја во последните години. Истовремено приближно 400.000 наши сограѓани живеат под прагот на сиромаштија. Иако не постои безбедно ниво на загаденост, со намалување на концентрациите на ПМ10 и ПМ2.5 до стандардот на ЕУ би се избегнале повеќе од 800 смртни случаи и илјадници загубени работни денови, а здравствените заштеди се проценуваат на 151 милион евра годишно.
,,Скопје е прв на листите по загаденост на воздухот во Европа, но не се далеку ни високоиндустријализираните зони како на пример Битола, Тетово, Кавадарци, Миладиновци. Неопходни се визионерски и солидарни решенија со кои институциите ќе ги заштитат граѓаните од загадувањето, но ќе бидат и подадена рака за оние кои тонат во сиромаштија и немаат основни услови за живот. Потребни ни се коренити промени во системот и потребни ни се функционери кои умеат и сакаат да ја однесат земјава во иднината – а иднина без одржлив развој – нема, соопшти Здружението за заштита на животните и животната средина Е.Д.Е.Н.
Тие на 18 септември присуствуваа на Отворениот ден за иницијативи на граѓански организации: Консултација за „Програма за намалување на аерозагадување 2020“ на покана од Град Скопје.На владиниот состанок, на кој учествуваше и заменик-министерот за животна средина и просторно планирање Јани Макрадули, како и останати претставници од МЖСПП и Градот Скопје, претставникот од Здружението Е.Д.Е.Н. ги изложи иницијативата за борба против загадувањето, но и против енергетската сиромаштија.
,,Мерките кои ние бараме да се вклучат во Програмата за намалување на аерозагадувањето 2020 е неопходно не само да стојат на хартија, но и доследно да се спроведуваат.
,,Сметаме дека мерката за субвенционирање инвертери како замена за печки e погрешна стратегија зашто така загадувањето само се префрла од сите други места во Битола поради зголеменото производство на струја во РЕК Битола, каде што последиците по човековото здравје се непроценливи со огромен број на заболени и смртни случаи предизвикани од загадувањето“ – истакна во својот воведен говор Марјан Калевски, претставникот на Е.Д.Е.Н.
Наместо инвертери нашиот предлог е да се субвенционираат фотоволтаици за домаќинства кои би добивале вистинска зелена енергија, а тоа би значело тројна добивка – намалени сметки, зелена енергија и помало загадување во Битола.Во прилог иницијативата која нашиот претставник ја изложи и ја застапуваше на владиниот состанок:
Прва фаза
1. Наметнување обврска за поставување фотоволтаични системи на индустриски капацитети
2. Поставување фотоволтаични системи на:
Државни институции и установи со приоритет на здравствени и образовни установи по хиерархиски редослед:
а) градинки, основни, средни, факултети
б) болници, амбуланти
в) културни центри/установи
г) останати објекти на државни/јавни институции
3. Субвенционирање фотоволтаични системи на објекти за индивидуално домување
4. Субвенционирање фотоволтаични системи на објекти за колективно домување
5. Наметнување обврзни високи стандарди за градежните компании – да се условат да градат исклучиво високо енергетски ефикасни објекти со фотоволтаични системи за ел. енергија или т.н. паметни објекти
Втора фаза
1. Наметнување обврска на индустриски капацитети за реконструкција на фасади (како и кровна и подна изолација) со цел обезбедување на енергетска ефикасност
2. Реконструкција на фасади (како и кровна и подна изолација) на државни/јавни институции/установи со цел обезбедување на енергетска ефикасност
3. Субвенционирање на реконструкција на фасади (како и кровна и подна изолација) на објекти за колективно домување со цел обезбедување на енергетска ефикасност
4. Субвенционирање на реконструкција на фасади (како и кровна и подна изолација) на објекти за индивидуално домување со цел обезбедување на енергетска ефикасност”, се вели во соопштението.
Според заклучокот од здружениот ревизорски извештај издаден во јануари 2019 година од страна на Холандскиот ревизорски суд и Врховната ревизорска канцеларија во Полска, а во чијашто изработка учествуваа 15 врховни ревизорски институции од Европа, индустриските капацитети се едни од најголемите загадувачи на воздухот. По нив следуваат домаќинствата и останати комерцијални објекти.
Со иницијативата која на состанокот ја предложи здружението Е.Д.Е.Н. се цели да се отстранат ризиците предизвикани од објекти со несоодветна изолација кои згора на тоа се загреваат на високозагадувачки енергенси. Со спроведувањето на оваа иницијатива, земјава не само што ќе фати чекор со најнапредните технологии во светот, туку и потенцијално ќе застане пред портите на ЕУ како една од земјите со најмал јаглероден отпечаток по глава на жител. Како земја со огромен број на сончеви денови во текот на годината (280), проценката е дека сме меѓу првите земји во светот по киловат часови на сончево зрачење на квадратен метар, но за жал, меѓу последните земји според искористувањето на тој наш потенцијал.
Очекувани резултати доколку нашата иницијатива се спроведе сеопфатно и темелно се:веднаш видливо намалување на стапката на загаденост, особено во текот на зимските месеци кога има критични пикови на загаденост, во перспектива намалување на јаглеродниот отпечаток на земјата по глава на жител, намалување на сметките за електрична енергија на државните и јавни институции што ќе предизвика директно и веднаш видливо намалување на непродуктивни буџетски расходи и пренамена на тие средства за други социјални политики,намалување на сметките за ел. енергија на компаниите и домаќинствата што ќе придонесе за зголемена ликвидност на компаниите и покачен стандард за домаќинствата,намалување на дополнителните средства потребни за здравствени услуги кои сега изнесуваат 300 милиони евра годишно, а се потребни за покривање на лекувањето кај случаи на влошена здравствена состојба предизвикана од аерозагадувањето, соопшти Здружение за заштита на животни и животна средина Е.Д.Е.Н.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
(Видео) Филипче: Законот за високо образование е катастрофално лош, воведува владина контрола врз универзитетите
Сметаме дека предложените измени на Законот за високо образование се катастрофално лоши и наместо унапредување на квалитетот тие воведуваат владина контрола врз универзитетите, образовен тоталитаризам, создаваат дискриминација кај младите, ја рушат автономијата на универзитетите, отвораат врата за партизација и креираат системски и социјални неправди, изјави лидерот на СДСМ, Венко Филипче.
Со една реченица, додаде тој, класична вмровска работа на партизација и контрола на секој еден од секторите во државата.
„Прво во однос на владината контрола на универзитетите и рушење на автономијата. Со овие предложени измени брутално се централизира моќта кај министерот односно кај владата и со тоа се нарушува автономијата на универзитетите. Преку членовите од 198, 199 201 министерот станува најмоќна фигура во високото образование, со можност да укинува одлуки на универзитетски органи. Наместо координатор, министерот станува наредбодавец и една форма на апсолутен владетел. Членот 13 наместо да ја штити институционалната независност отвара механизам за директна контрола од извршната власт. Ова е спротивно на европските стандарди и принципите на институционална автономија. Универзитетите не смеат да бидат продолжена рака на владата“, рече Филипче.
Според него, со законот се врши и дискриминација на младите и партизација на кадарот.
„Тоа што законот го нуди на некој начин е гробница за младите асистенти, додека внимавајте создава привилегии за веќе пензионирани професори. Член 175 практично создава неправичен систем кој ги деградира младите кадри, а им овозможува продолжено влијание на веќе пензионирани професори. Додека младите наставници и асистенти се соочуваат со рестрикции, автоматски исклучување и несигурност, пензионирани професори добиваат право да предаваат и да користат институционални ресурси“, рече Филипче.
Според лидерот на СДСМ, практично се нуди закон во којшто науката станува луксуз само за богатите поради тоа што се наметнуваат строги критериуми за публикации со инпакт фактор, без државата да обезбеди стабилно финансирање на науката, фондови за објавување, истражувачка инфраструктура и институционална поддршка притоа квалитетот се сведува само на бројки.
Филипче, исто така, вели дека со законот скандалозно се воведува сопственичка дискриминација и монопол на јавните универзитети над приватните што е спротивно и на Уставот и на европската практика.
„Член 132 став 10, се забранува приватните универзитети да образуваат кадри во клучни области медицина, право, архитектура иако овие факултети со децении наназад некои нив имаат валидни акредитации добиени од државата. Станува збор за факултети кои што вработуваат професори, друг наставен научен кадар, кои што едуцираат студенти. Во овој момент има на раководни функции во државата луѓе кои што имаат дипломи од тие универзитети. Се поставува прашањето зошто се сака така брутално на тие универзитети односно факултети да им се одземат акредитациите и да се затворот“, рече Филипче.
Според лидерот на СДСМ, законот задава удар врз интердисциплинарноста и доживотното учење.
„Членовите 116-122-123 се ограничува упис на магистерски, докторски студии само на исто или сродно подрачје според статистички кодови, со што се убива можноста за промена на кариерата. И додека светот се спојува се формираат нови струки, тие еволуираат оваа власт ги сече врските помеѓу науките и со тоа се губи можноста луѓето да се доквалификуваат“, рече Филипче.
Тој вели и дека докторските студии стануваат привилегија. „Барањата за докторски студии се поставени без реална проценка на времето и на трошоците. Докторатот практично останува скап премногу и недостапен и тоа ќе доведе до една неминовност младите повторно да заминуваат да ги прават тие научно истражувачки активности и истражување во странство“, рече тој.
Последна точка којашто ја спомена е забраната за вонредни студии, за што смета дека е една форма на дискриминација.
„Вонредните студии да се забранат е практично социјално неправедна и родово дискриминаторска пракса, затоа што се ограничува пристапот со оваа забрана до образование на вработени лица, возрасни студенти, лица со семејни обврски. Сметам дека ова ќе има сериозен ефект во родовиот контекст, бидејќи непропорционално и погодува и жените во образовниот сектор. Член 27 став 6 забрана на вонредни студии за наставнички професии директно се погодуваат жените кои треба да ги усогласат семејните обврски со професионалниот развој“, рече Филипче.
Тој апелира овој закон да не се поднесува со Собрание и смета дека е потребна негова модификација.
Македонија
Протест во Крива Паланка поради неконтролираното движење на говеда и нанесувањето штети врз приватни имоти
На 26 февруари ќе се одржи мирен протест поради неконтролираното движење на говеда и нанесувањето штети врз приватни имоти и земјоделски површини на територијата на Општина Крива Паланка.
Од Општината информираат дека спроведените инспекциски надзори од страна на Агенција за храна и ветеринарство резултирале со констатирани прекршувања на прописите за заштита и благосостојба на животните, како и непочитување на претходно наложените мерки. Од таму велат дека донесените решенија се правосилни и задолжителни за извршување и нивното спроведување не смее да биде доведено во прашање.
„Непочитувањето на институционалните одлуки и продолжувањето на постапки спротивни на закон претставува сериозен преседан што директно ја загрозува безбедноста на граѓаните, имотните права и јавниот ред и стабилноста во локалната заедница. Целосното и неодложно спроведување на донесените решенија не е прашање на избор, туку законска обврска“, велат од Општината.
Од таму додаваат дека до нив и понатаму пристигнуваат бројни поплаки и жалби од жителите на месните заедници од селата Дрење, Добровница, Киселица, Голема Црцорија, Трново, Враовиште, Узем, Кркља, Костур, Дурачка Река, Кошари и други околни населени места. Во нив се укажува на уништување на земјоделски култури, пластеници, насади и приватен имот, како и на перцепирано загрозување на безбедноста и зголемени тензии во локалната заедница.
„Општината ја разбира загриженоста на граѓаните и го почитува нивното уставно право на мирно изразување на ставови. Во таа насока, дел од граѓаните најавија организирање мирен протест на 26.02.2026 година, со цел да се укаже на нивната загриженост и да се побара целосно, доследно и навремено спроведување на донесените институционални одлуки. Истовремено, се нагласува потребата за одговорно и законско однесување, со цел решавање на ситуацијата во интерес на сите страни и обезбедување стабилност, безбедност и правна сигурност во локалната заедница. Општина Крива Паланка, заедно со претставниците на 16 месни заедници на својата територија, активно ги следи настаните и ќе преземе сите мерки во рамки на своите надлежности за заштита на јавниот интерес“, се наведува во соопштението од Општина Крива Паланка и Претставниците на 16 месни заедници на територијата на Општина Крива Паланка.
Македонија
Мобилните царински тимови лани реализирале 271 заплена и спречиле 28 кривични дела
Мобилните царински тимови во текот на минатата година оствариле 271 случај на заплени, при што во 39 случаи запленети се 5.500 штеки цигари и 27,5 килограми тутун за наргиле, во четири случаи запленети се 195,5 килограми дрога, во 14 случаи запленети се 230 илјади евра, а запленети се и над 39 илјади парчиња лекови. Воедно, постигнат е значителен напредок за заштита на правата од интелектуална сопственост, при што во 39 случаи запленети се над 112 илјади парчиња производи со потпис на познати трговски марки.
Извршени се над осум илјади прегледи на возила при што спречени се 28 кривични дела, како и прекршочни дела во кои утврдените избегнати давачки изнесуваат осум милиони денари.
Постапувано е и по 30 барања за асистенција, при што во последен случај со помош на царинско куче од К9 единицата пронајдени се 10 килограми кокаин.
Мобилните царински тимови учествуваа и во три поголеми меѓународни акции – Shield VI, Stop IV, и ARMSTRONG XI. Станува збор за меѓународни акции чија цел е спречување на нелегална трговија со фалсификувани лекови и анаболици и заштита на правата на интелектуална сопственост преку спречување нелегална трговија со фалсификувани стоки, како и спречување на обиди за тероризам.

