Македонија
Интервју со професорот Рејмонд Акики од Американскиот универзитет на Европа ФОН
(ПР текст)
1. Зошто АУЕ-ФОН?
– Р.А: Зошто АУЕ-ФОН? Затоа што оваа земја заслужува Американски систем. АУЕ има поразличен пристап на предавање, различен од моменталниот систем кој е прифатен од страна на институциите во Македонија. Ние како институција не сакаме да се натпреваруваме со веќе постоечкото високо образование во земјата, но сепак сметаме дека младите и генералната популација во македонија имаат право на различен тип на едукација. Наша цел е Македонија да се гордее со прифаќање на една светска институција која работи со луѓе низ целиот свет.
2. Дали би можеле да ни кажете нешто повеќе околу бордот на доверители?
– Р.А: Нашиот борд на доверители е составен од лауреати и познати научници. „Титаниум Капитал“ ни го претстави бордот при што го замоли да ни помогне да имплементираме еден поширок и подетален образовен систем. Членовите на овој борд се признати експерти во своите полиња. Исто така, бордот ќе помага со грантовите наменети за Македонците, како и нивните потреби и се останато.
3. Каков е Вашиот генерален став за македонското образование?
– Р.А: Нема да критикувам. Но сепак, сметам дека образованието е елемент, право, основно неотуѓиво право, составен дел од човековите права кои ги гарантираат Обединетите Нации. Тоа не е правно прашање, не е фиксно, туку е непрекинат труд и напор, и целта на образованието е да го подобри интелектот. Тоа значи дека образованието мора да оди во линија со потребите на луѓето, наместо со постоечката легислатива.
Поради тоа ние проценивме дека оваа земја мора да стави акцент на некои области кои не се опфатени од сегашниот образовен модел, поради што ги претставуваме овие програми кои придонесуваат кон потребите на земјата во сектори како што е прехрамбената индустрија. Македонија извезува само индустриски прехрамбени производи. Со нашата програма може да се стекнете со знаење како да го продолжите рокот на траење на продуктите. На пример, вчера видовме едно црешово дрво. Црешите се познати по тоа што имаат кус рок на траење, 2-3 дена. Со обработка на црешите нивниот рок се продолжува, а со тоа не само што може да ги извезувате туку и да ја кренете нивната вредност и да го зголемите производството, па наместо да продадете еден продукт вие ќе продавате многу повеќе.
Физиотерапијата е уште една програма на која не се обрнува многу внимание и поради тоа ние сакаме да ја претставиме медицинската перспектива на оваа гранка, наспроти техничкиот курс.
Ние продолжуваме да ја следиме средината во Македонија за да може да воведеме програми кои ќе бидат соодветни на потребите за развојот на оваа земја, како и да создадеме поразновидна работна сила. Ако ја погледнете моменталната состојба во земјата може да заклучите дека има многу повеќе адвокати од земјоделци (производители) и затоа мора да започнеме со производителен процес.
Во никој случај не ги потценувам адвокатите. Но сепак, сметам дека работната сила мора да биде поразновидна и да се стави поголем акцент на производството и извозот.
Во земјата мора да има поголем прилив на странски валути, а тоа значи дека мора да произведува и продава нешто што ќе се купува на меѓународниот пазар. Моменталниот образовен модел е заглавен во една димензија, и ние компензираме и додаваме повеќе од она што е веќе развиено, наместо да критикуваме. Затоа и пробуваме да го воведеме американскиот систем.
4. Која е главната цел на АУЕ?
– Р.А: Главната цел на АУЕ е да понуди флексибилна основа за образование. Во 21ви век оние кои сакаат да се едуцираат најчесто бараат флексибилен систем, поради тоа што многу од родителите на студентите не се во можност да плаќаат за нивните студии па така многу често може да видите студенти кои работат и студираат истовремено. Првата главна цел на овој модел е да создаде можност за студентите да работат и да студираат, како и да си ги покриваат трошоците за студиите. Втората главна цел е да понуди либерален систем во чиј фокус е студентот наспроти старите модели на образование каде фокусот е на професорите. Студентите се главната цел на нашата мисија. Сакаме да им помогнеме да ги гледаат нештата од поинаков агол и да ги продлабочат своите размислувања. Сакаме да имплементираме разновидност и да донесеме студенти од цел свет создавајќи мешавина од луѓе кои ќе придонесат за збогатување на културата при што тие ќе прифатат елементи од македонската култура.
5. Дали би сакале да направите куса споредба меѓу студиите на АУЕ-ФОН и високо-рангираните универзитети во Америка? Кои се придобивките за студентите на АУЕ-ФОН во Македонија?
– Р.А: Кога правевме споредби помеѓу нас и престижните американски институции се обидовме да бидеме целосно синхронизирани со американскиот образовен систем. Сепак, се уште сме во процедура на адаптирање на македонските закони со американската структура за образование. Сметам дека со помошта од македонските власти кои беа навистина отворени и ни дозволија да мигрираме кон американскиот систем, наскоро ќе можеме да бидеме во иста линија со американските правила. Штом ја добиеме акредитацијата од американскиот борд, ќе бидеме целосно компатибилни и еднакви со било кој престижен универзитет во Америка. Доколку дозволи македонската легислатива ние целосно би го имплементирале овој модел, па така нема да заостануваме зад универзитетите во САД. Всушност, ние моментално соработуваме со престижни американски институции со цел да го достигнеме нивното ниво.
Што се однесува до придобивките за студентите, Македонските студенти ќе имаат слобода на избор. Некогаш студенттите се запишуваат на факултет и покрај тоа што не се сигурни во своите одлуки. Со овој систем тие ќе можат да се запишат на некој смер, а подоцна да се префрлат на друг без да изгубат време и пари. Студентите по овој модел ќе може да го инвестираат преостанатото време да работат и учат. На овој начин тие ќе може независно да се грижат за своите лични потреби без да бараат од родителите да ги покриваат трошоците за нивната школарина. Студентите ќе може да се определат и за помал број кредити зависно од можностите на нивните родители и без проблем да го продолжат своето образование.
За студентите кои се на пониско ниво ќе бидат обезбедени курсеви со цел да може да ги следат часовите и да го продолжат своето образование. Американскиот систем не прифаќа студенти кои се откажале. Нема да дозволиме ниту еден студент да нема можности да студира бидејќи тоа е основно право, според ОН. Ќе сториме се во наша моќ да им помогнеме на учениците да земат диплома и да ги достигнат стандардите.
Кога ќе им биде потребно повеќе време ќе им дадеме повеќе време во случај да не се спремни да ги исполнат своите финансиски обврски. Тоа е разликата во двата системи.
Згора на тоа ќе нудиме и дополнителни образовни програми. Ако сте завршиле со студиите и нешто ново е додаено на образовното тело, ние ќе бидеме подготвени да го понудиме тоа за да одите напред и се развивате.
6. Би сакал да се навратиме на темата за вашата соработка со Американските универзитети и да прашам која е вашата дефиниција за образовен систем за пример и зошто го одбравте токму универзитетот во Мајами за соработка?
– Р.А: Се решивме за соработка со американска институција бидејќи се обидуваме да го воведеме тој систем тука. Ќе се обидеме подробно да го истражиме нивното искуство со тој систем бидејќи се работи за институции кои се далеку постари од локалните. Конкретно, Универзитетот во Мајами има двеста годишна традиција, а нивното огромно искуство е вредно за понатамошни истражувања. Тие се вбројуваат во листата на најдобрите 100 универзитети во светот, па така на студентите на АУЕ-ФОН им се овозможува пристап надвор од македонските граници и токму тоа е она што сакаме да го понудиме. Исто така, тука вреди да се спомене и нивното искуство во поглед на различностите. Па така, постојат комбинирани курсеви помеѓу нашиот универзитет и тој во Мајами, кои овозможуваат две гледишта сконцентрирани во една училница. Така студентите добиваат поширока слика за нивните аналитички способности, односно една локална и една интернационална т.е Американска што понатаму би помогнало во проширување на видиците.
7. Како пандемијата со Ковид-19 ја менува иднината на образованието и кои се вашите ставови за тоа како да се продолжи понатаму?
– Р.А: Би сакал да одговорам на ова прашање на нестандарден начин бидејќи, сите тргнуваат од иста гледна точка. Моето мислење е дека технологијата никогаш досега не се уназадила и во тој контекст искуствата со настава од дома, искористувајќи ја технологијата, водат напред, а враќањето на традиционалната училница претставува враќање чекор наназад. Оттаму сметам дека во светски рамки образовниот систем се повеќе ќе ја имплементира наставата од дома (тука не зборувам за учењето на далечина бидејќи станува збор за различен концепт) и ќе опфаќа различни студенти од различни страни на светот, а со тоа ќе имаме мешани и разновидни училници. Можноста да се има повеќе од еден предавач во една училница е вистинско богатство. Сепак, прашањата за практичната настава во овие околности остануваат отворени и секако би барале поголема технолошка подготвеност. Јас се трудам да гледам на иднината по Ковид-19 со позитивни мисли и надежи и знам дека секогаш на крајот светлината преовладува.
8. Дали предвидувате дека различностите би имале клучна улога во обликувањето на начините на предавање на АУЕ-ФОН и кои се негативните аспекти?
– Р.А: Да. Различностите обликуваат на тој начин што студентот е изложен на различни гледишта, односно тој се наоѓа во мешана средина. Со текот на времето тој студент ќе научи да ги цени различностите и ќе усвои различни начини на справување со дадена ситуација, притоа зголемувајќи ги неговите аналитички способности. Државата ќе биде отворена кон прифаќање на културните различности наместо да остане во рамките на националното. Во таа смисла, изложувајќи се на различни начини на размислување и идеи, студентот е подготвен да ги развива своите потенцијали и да ги проширува видиците па така, се отвораат можности за развој на нови бизниси, туристички идеи и маркетинг. Кога студентот го познава другиот, знае како да се обраќа, како да комуницира, а при работењето со различни луѓе веќе го познава и нивниот ментален склоп, начин на размислување, тој станува поспособен да одговори и да ја реши било која ситуација или следен подвиг.
– Што се однесува до негативните аспекти од различностите, лично не ги препознавам, и не очекувам цивилизациски судири, а впрочем тоа е и нашата улога, да се обидеме да ја намалиме постоечката тензија бидејќи на крајот тоа е и целта кон која што се стремат ОН. Нашата мисија е да се придржуваме до агендата 2030 на Обединетите Нации и да го застапуваме интеграцискиот пристап наместо сегрегацискиот. Постојано работиме кон интегрирање на регионално ниво бидејќи свесни сме дека луѓето во Македонија се насочени кон ЕУ, но истовремено наместо да се ограничуваме само на Европа, се трудиме да ги прошириме тие хоризонти.
9. Какви се вашите претходни искуства со образовниот систем?
– Р.А: Моето искуство е глобално. Повеќе од 30 години патував низ светот, предавајќи на различни места, на различни јазици и пред мноштво слушатели што истовремено ми носеше возбуда, но и искуство. Оттаму, кога ќе се искомбинира авантуристичкото гледиште со вашата моментална цел, наместо работа добивате забава, и со текот на времето, изложени на повеќе ситуации станувате посвесни и поспособни за нивно анализирање. Исто така ќе бидете и поотворени за прифаќање на нови предизвици и задачи. Во образовниот процес сум повеќе од 20 години, а исто така имам и 15 годишно искуство во компании во Кипар, Катар, Ирак и Либан, што го збогатува моето искуство.
10. Зошто ја избравте Македонија како дестинација за вашите подвизи?
– Р.А: Македонија е многу слична со Либан во поглед на разновидното население, сензибилитетот, природата како и потребите. Впрочем кога ќе размислам, не гледам никаква разлика помеѓу овие две земји. Кога сум во Македонија се чувствувам како дома.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Пренџов: Опозицијата стравува, никој не се одважи да го постави прашањето за Артан Груби, ниту за фабриките за марихуана
Љупчо Пренџов, пратеник од ВМРО-ДПМНЕ, се обрати денес од собраниската говорница на 86 седница на Собранието за пратенички прашања, каде постави три пратенички прашања, од кои две беа поставени до претседателот на Владата, во врска со актуелните случувања за Артан Груби, за што тој истакна и дека никој од опозицијата не се осмели да го постави тоа прашање, како и за фабриките со марихуана, за кои треба да се утврди дали и колку е правен криминал. Последното прашање, Пренџов го постави до министерката за финансии.
„Клучно прашање денес, кое што требаше да го постави опозицијата, без притоа да се плаши, да стравува, и да докаже тоа на јавна сцена дека е така, е прашањето со Артан Груби. Тоа е прашањето кое што требаше некој тука да се одважи и да го постави, со цел сите ние да знаеме што се случувало“, рече Пренџов и додаде:
„Она кое што се случува овие денови, почитуван премиер, вие сте мета на обвинување од страна на СДС, дека имате договор со ДУИ, прво да се пушти Артан Груби да избега од Република Македонија, дека тоа е договор, уверуваат од прес-конференции, како балерина пред огледало кога е сама, притоа кога треба да има натпревар, и овдека да се соочите, тие не ги поставуваат прашањата. Еве ние ќе ги поставиме. Дали имало договор Артан Груби да биде пуштен? Дали и како реагирате на обвинувањата со цел СДС дека сте се договориле да се врати? Значи прво да го пуштите, и потоа да се врати“.
Второто прашање исто така беше до претседателот на Владата, во врска со како што вели тој, криминал кој бил од институциите, а и со фабриките за марихуана, за што Пренџов напомена дека повторно, за ова прашање, никој од опозицијата не се одважи да праша.
„Почитуван премиер, од ова што можевме да следиме во јавноста, на седница на Влада се разговараше, и вие лично ги задолживте сите институции во рамки на системот да во рок од 45 дена се се провери, се се истражи, со цел да се утврди фактичка состојба: дали и колку е правен криминал поврзан со фабриките со марихуана, коишто каде и да отидете во кој град да отидете, ги гледате или од лево или од десно тие работат, но очигледно не работеле согласно позитивните законски прописи. Почитуван премиер, до каде е и дали може да и откриете нешто на јавноста, до каде се овие истраги, во која насока се движат овие истраги, дали имаме веќе повратно од институциите што ги истражуваат овие криминали?“, праша Пренџов.
Третото прашање беше до министерката за финансии, или како што кажа тој, за криминали во Буџетот, кои за време на ковид пандемијата и после истата, како што вели тој, ги манипулирале фирмите, дека им помагаат и им даваат средства, за подоцна да ги купат поевтино.
„Им воведоа еден солидарен данок со цел максимално, пред одење дома, пред одење во опозиција, да ги исцедат истите тие фирми. Во контекст на ова сакам да ве прашам: до каде е постапката во делот на враќање на солидарниот данок, фирмите тоа го очекуваат, кој е начинот на којшто тоа го правите, и кои се очекувањата на приватниот сектор од страна на овој солидарен данок?“, заклучи Пренџов.
Македонија
Андоновски ја поздрави поддршката од ЕУ: заедно до роаминг по ниски цени и сајбер безбедност
Министерството за дигитална трансформација успешно ја заокружи првата етапа од соработката со Академијата за е-управување (e-Governance Academy – EGA), во рамки на иницијативата „EU Support to Western Balkans Cybersecurity Capacity Building“, финансирана од Европската Унија.
Министерот за дигитална трансформација, Андоновски, во своето обраќање истакна дека проектот претставува силен пример за тоа како партнерството со ЕУ носи конкретни резултати за државата, преку зајакнување на националните капацитети за сајбер-безбедност и унапредување на отпорноста на институциите.
„Како финална фаза од проектот беше донацијата во опрема со вредност од 149.921,20 евра со која се зајакнуваат оперативните капацитети на GOV-CSIRT и се унапредува заштитата на државните институции и критичната дигитална инфраструктура. Ова значи побрза детекција на закани, поефикасен одговор на инциденти и поголема отпорност на сајбер-напади. Оваа донација е комплементарна со инвестициите на Министерството од повеќе од 1,5 милиони евра во целосно опремување на Владиниот ЦИРТ“, изјави министерот Андоновски.
Министерот упати благодарност до Европската Унија за континуираната поддршка, како и до институциите и експертите вклучени во имплементацијата на активностите, при што нагласи дека ваквиот модел на соработка е пример за ефикасен меѓународен проект насочен кон реални и мерливи резултати.
Паралелно со зајакнувањето на сајбер-безбедноста, Министерството активно работи и на иницијативата „Роаминг како дома“, со цел граѓаните и бизнисите од Македонија да користат мобилни услуги во ЕУ без дополнителни трошоци.
„Знаете дека паралелно со зајакнувањето на сајбер-безбедноста, активно работиме и на иницијативата „Роаминг како дома“, со цел граѓаните и бизнисите од Македонија да користат мобилни услуги во ЕУ без дополнителни трошоци. Информацијата од Европската комисија од вчера покажува дека процесот е жив и ние сме вклучени во неговата реализација. Како Влада веќе го утврдивме и текстот на последниот Закон за усогласување со што, како што ветивме, ќе бидеме меѓу првите земји целосно усогласени со барањата за Роаминг како дома“, додаде министерот.
Во рамки на пошироките активности за јакнење на сајбер-отпорноста, тригодишниот проект „Cyber Balkans“, имплементиран од Академијата за е-управување и финансиран од Европската унија, овој месец официјално завршува во Македонија, означувајќи значаен чекор напред во јакнењето на сајбер -отпорноста на земјата.
Проектот беше насочен кон унапредување на сајбер-отпорноста во согласност со европските најдобри практики, со фокус на усогласување на законодавството, градење институционални капацитети, оперативна подготвеност и регионална соработка.
„Европската унија останува посветена на поддршката на Северна Македонија и Западен Балкан во усогласувањето со стандардите на ЕУ за сајбер безбедност“, изјави Михалис Рокас, амбасадор на Европската унија во Северна Македонија.
Како дел од поддршката, проектот придонесе за воспоставување на Владин Центар за безбедносни операции (GSOC) и Тим за одговор на компјутерски инциденти (CIRT), како и за спроведување на високо-ниво вежби на маса (TTX) за тестирање на моделите на управување и механизмите за координација при инциденти. Дополнително, беа подготвени одржлив план за развој на GOV CIRT и мапирање на опремата, со цел насочување на идните инвестиции и обезбедување долгорочен развој на капацитетите.
За зајакнување на техничката инфраструктура и детекцијата на инциденти, проектот ја поддржа и набавката на неопходна опрема за сајбер безбедност и мрежна заштита.
„Сајбер-отпорноста не се гради преку ноќ. Таа бара цврсти правни основи, способни институции и континуирана регионална соработка“, изјави Милан Секулоски, виш експерт во Академијата за е-управување. „Во изминатите три години тесно соработувавме со нашите партнери во Северна Македонија и низ Западен Балкан за да обезбедиме реформите да бидат одржливи, усогласени со стандардите на ЕУ и поддржани со реален оперативен капацитет. Постигнатиот напредок дава силна основа за продолжување на соработката во годините што следат.“
Министерството за дигитална трансформација останува посветено на јакнење на сајбер-безбедноста, на модернизација на дигиталната инфраструктура и на забрзување на дигиталната интеграција со Европската Унија, со јасна цел – сигурна, поврзана и европска дигитална држава.
Македонија
Филков за петицијата за правосуден испит на албански јазик: Уставот и законите мора да важат за сите
Министерот за правда Игор Филков одговарајќи на пратеничко прашање на Дијана Тоска од ДУИ во врска со петицијата на студентите на правните факултети за полагање на правосуден испит на албански јазик рече дека Уставот и законите мора да важат за сите.
„Во моментов, можност за полагање на друг јазик освен на македонскиот јазик, не постои, затоа што правосудниот испит е стручен испит, не е управна постапка, а тоа на вас ви е многу добро познато. Впрочем и Венецијанска комисијата има дадено негативно мислење на Законот за употреба на јазиците а во моментов до Уставниот суд се поднесени 13 иницијативи за оценување на уставноста и законитоста на истиот. Околу употребата на јазикот и она што вие како власт во изминатите 20 години го имате работено должите одговори пред целата јавност. Се надевам дека овие одговори ќе ги дадете Вие а не некој друг во постапка што следи”, истакна Филков.
Министерот од собраниска говорница покажа двојазично уверение кое е потпишано од него и истакна дека тоа го прави за секој оној кој тоа ќе го побара.
„Требаше некое време да сфатам на што се должи оваа хистерија која што во изминатиот период беше продуцирана од страна на одредени политички партии, но после онаа епизода ‘Артан Груби се враќа дома’- нештата се многу појаси. Дали некој е националист или не говори ова уверение кое што е двојазично и потпишано од мене, овде лево доле. Секој еден што побарал во Министерство за правда тоа било дозволено, така ќе остане и во иднина. Но она што вие треба да го одговорите денес е што правеа вашите осум министри во изминатите 20 години. Или повторно, одговорот ќе чекаме да дојде од друга страна, во постапка и затоа е цела оваа нервоза и хистерија. Времето на национал-романтизам заврши, денес ќе се работи по Устав и закон. И уште една работа што е многу битна:Со кривичнaта пријава ама баш никого не плашите, порача министерот за правда Игор Филков.

