Претседателката на Уставниот суд, Добрила Кацарска, денеска учествуваше на Охридската школа на природното право, организирана од Центарот за стратегиски истражувања „Ксенте Богоев“ во МАНУ и поддржана од Амбасадата на САД во Скопје.

Во рамките на годинешната тема „Одржување демократско општество преку зајакнување на неговите институции“, Кацарска зборуваше за потребата од воведување уставна тужба како нов инструмент за заштита на слободите и правата пред Уставниот суд на Република Северна Македонија и порача дека улогата на Уставниот суд како гарант и заштитник на слободите може единствено и целосно да се оствари ако се воведе нов инструмент – уставна тужба со амандманска интервенција во членот 110 алинеја 3 од Уставот, со што ќе биде до крај остварена намерата на уставотворецот.

„Со воведувањето на уставната тужба ќе се овозможи заштита на сите уставни слободи и права од страна на Уставниот суд наместо како што е сега – да се однесува само на неколку изречно наведени. На овој начин би се надминала сегашната парадоксална ситуација кога се отфрлаат барања за заштита на уставни слободи и права што не се опфатени со претходно цитираната одредба од член 110 алинеја 3 од Уставот“.

Претседателката Добрила Кацарска порача дека ваквата уставна интервенција ќе предуслови и интервенција во постојниот акт, кој ги уредува начинот на работа и постапката пред Уставниот суд, каде што детаљно би се уредила целокупната постапка по поднесена уставна тужба.

„Водејќи се од претходно реченото, на неодамнешната средба со државниот врв го актуализирав прашањето за воведување на уставната тужба. Притоа, покрај дел од аргументите наведени погоре, наведов дека со воведувањето на уставната тужба како држава би ги исполниле обврските што ги имаме како потписник на Протоколот бр. 15 на Европската конвенција за заштита на слободите и правата за воспоставување национален механизам на заштита на слободите и правата како последен филтер пред обраќањето до Европскиот суд“, рече Кацарска.

Покрај правното интервенирање, ќе биде потребно Уставниот суд да биде организациски, административно и технички подготвен пред да се почне со постапување по уставните тужби за што ќе биде потребен одреден период на подготовка. Ова ќе бара ангажирање дополнителни буџетски средства за потребите на Уставниот суд (кои во однос на вкупните буџетски расходи во согласност со годинешниот републички буџет изнесуваат околу 0,021 % и се далеку од она што реално му е потребно на судот), но, од друга страна, она што би се добило како нов квалитет во заштитата на уставните слободи и права многукратно го надминува материјалното вложување, порача претседателката Добрила Кацарска во своето денешно излагање.