Македонија
Костадиновска-Стојчевска: Само гласни и обединети ќе се спротивставиме на говорот на омраза и родово насилство
Министерката за култура Бисера Костадиновска-Стојчевска, на панел-дискусијата „Предизвиците на говорот на омраза: Еманципација и еднаквост на жените во политиката“ што се одржа во „Мала станица“ рече дека треба да сме гласни и обединети против говорот на омраза со што ќе покажеме дека тоа не е новото нормално.
„Да не бидам гласна, храбра, независна како тие што рекламираат кредити туку да бидам гласна затоа што говорот на омраза ни се случува на сите“, потеницираше Костадиновска-Стојчевска.
Споделувајќи го своето негативно искуство со говорот на омраза на социјалните мрежи, министерката за култура истакна дека не треба да има толеранција кон говорот на омраза кој е многу присутен на социјаните мрежи.
„Не сум меѓу првите кои доживеале говор на омраза на социјалните мрежи, но сакам да сум меѓу последните што ќе бидат мета на овој говор на омраза, од кој се чувствувам непријатно“, рече министерката за култура, истакнувајќи ја потребата од повеќе механизми за поддршка и законски измени во насока на спречување на оваа несакана појава.
„Денес е светски ден на театарот, а дел од денот поминав со младите од ФДУ, со кои се согласивме дека треба да ја вратиме назад културата на одење во театар. Сметам дека ако најголемата моќ доаѓа преку културата, тогаш темата говор на омраза, семејство насилство треба да биде дел од темите кои почесто се обработуваат во културата. Не само преку културата, туку и преку сите облици да ги едуцираме децата со какви појави можат да се соочуваат“, додаде министерката за култура.

Истакнувајќи дека жената во политиката е лесна мета, а предизборието, како што се вели е „сезона на отстрел“, Костадиновска-Стојчевска нагласи дека е прифатлива критиката за она што го работиме, но нашиот приватен живот не смее да биде изложен на говор на омраза.
На дискусијата на која се истражуваше сложената динамика на говорот на омраза кон жените во политиката, поранешната министерка за одбрана, Радмила Шекеринска- потпретседателка на Партијата на европските социјалисти која рече дека секој од нас минал низ некакво вид на онлајн насилство, а ако темата насилство кон жените ја сведиме само кон жените во политиката, ќе напривиме грешка.
„Нема само насилство во политиката, тоа може да и се случи на секоја жена. Сите анализи покажуваат дека ние сме врвот на ледениот брег, а глобален тренд е дека 78 проценти од жените се соочуваат кон ваков вид на вознемирување, а според некои истражувања 27 пати повеќе е поголема веројатноста дека жена ќе се соочи со ваков вид насилство“, рече Шекеринска, која истакна дека дури и најсовремените земји не успеваат да најдат одговор во борбата против родовото насилство што е навистина поразително.
Поранешната министерка за одбрана додаде дека платформите го стимиулираат и го наградуваат насилството, и како што рече „кога ќе го нормализираме насилството, прашање на време кога тоа ќе стане фактор“.
„Мора да покажеме кон некој ќе ја помине црвената граница, дека тоа не е нормално“, рече Шекеринска додавајќи дека потребна е промена на законите со што ќе се направи насилниците да почуствуваат казна.
Претседателката на Форумот на жени на ПЕС и сегашен член на Унгарскиот парламент Зита Гурмаи во видео-обраќањето рече дека родовото насилство, влучувајќи го и говорот на омраза преставуваат една од многуте закани за постигнување на родовата еднаквост.
„Говорот на омраза е една од многуте форми на насилство врз жените, кој што ги спречува во практикувањето на правата за рамноправност и живеење во рамноправно општество. Жените се половина од нашето општество и би требало да бидат рамноправно застапени во политиката и да имаат улога во донесувањето одлуки на секое ниво“, истакна Гурмаи, која дополни дека сепак, застапеноста на жените во политиката не е на потребното ниво.
Билјана Борзан од Хрватска, пратеничка Европскиот парламент рече дека политичкото насилство се користи за да се запрат жените во политичкото делување.
„Во Европската Унија дури 4 од 5 политичарки доживеале некаков облик на насилство, најчесто станува збор за понижување и сексистички напади, но за жал не се ретки ни силувањата, закани со смрт и физички напади“, истакна пратеничката Борзан, која додаде дека дури една четвртина од политичарките, денес во ЕУ, значи во 2024 година, доживеале сексуални напади.
Панел-дискусијата се одржа со бројно присуство, а организирана беше од Институтот за социјална демократија „Прогрес“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Ведро и студено утро, преку денот сончево со умерен ветер
Утрото ќе биде ведро и студено, а во текот на денот претежно сончево. Ќе дува слаб до умерен ветер од југозападен правец.
Минималната температура ќе биде во интервал од -13 до -5, а максималната ќе достигне од -1 до 6 степени.
Денеска времето во Скопје, ќе биде сончево и студено со умерен ветер од јужен правец.
Минималната температура ќе се спушти до -8, а максималната ќе достигне до 3 степени.
Времето во наредните денови
Во петок времето ќе биде променливо облачно и студено со минимални температури насекаде под нулата. Во западните делови ќе има повремени врнежи претежно од снег. Потоа продолжува периодот на променливо облачно и потопло време со повремени локални врнежи од дожд, а на планините од снег. Ќе дува умерен до засилен ветер од јужен правец, а температурите ќе бидат во пораст.
Македонија
Јадете 3 до 4 часа пред спиење, умерено со алкохолот и без петарди – совети за безбеден дочек на Новата година
Новогодишните празници носат промени во секојдневниот ритам, но и зголемени здравствени ризици доколку не се внимава на исхраната, консумацијата на алкохол и употребата на пиротехнички средства, предупредува Институт за јавно здравје.
Во соопштението се наведува дека празничните прослави често се одвиваат во доцните вечерни и ноќни часови, со зголемен внес на калорична и нутритивно неурамнотежена храна. Таквите навики, иако најчесто се сметаат за привремени, при повторување можат да имаат негативно влијание врз здравјето.
Институтот посочува дека во вечерните часови физиолошки се намалуваат метаболичката активност, инсулинската чувствителност и гастроинтестиналната мотилност. Како резултат на тоа, доцното и обилно јадење може да доведе до нарушена регулација на шеќерот во крвта, зголемено складирање на масти, нарушен сон, појава на рефлукс, надуеност и чувство на тежина. Долгорочно, ваквите навики се поврзуваат со зголемен ризик од дебелина, кардиоваскуларни заболувања и дијабетес тип 2.
Препораки за исхрана за време на празниците
Институтот препорачува последниот поголем оброк да се консумира најмалку три до четири часа пред легнување, дури и кога времето на спиење е поместено поради празнични прослави. Доколку вечерата е во доцните часови, се советува избор на полесна храна со пониска енергетска вредност, ограничување на масна, пржена и силно зачинета храна, како и внимавање на големината на порциите.
По доцен оброк не се препорачува веднаш легнување, туку оставање време за иницијална дигестија, а по можност и кратка прошетка. Во деновите меѓу празниците се советува одржување редовен распоред на оброци, а по завршувањето на празничниот период – враќање на здрави навики и избегнување на доцното јадење. Лицата со гастроинтестинални, метаболни и кардиоваскуларни заболувања треба да бидат особено внимателни.
Апел за умереност со алкохолот
Новогодишните празници традиционално се поврзуваат и со зголемена консумација на алкохол. Од Институтот апелираат на умереност и самоконтрола, предупредувајќи дека брзото и прекумерно пиење го зголемува ризикот од повреди, труења и акутни здравствени состојби.
Посебно се нагласува дека никогаш не смее да се управува моторно возило под дејство на алкохол, бидејќи и мали количини го намалуваат вниманието и реакциите. Доколку се консумира алкохол, потребно е однапред да се обезбеди безбеден превоз.
Институтот советува алкохолот да се комбинира со храна, како и редовно да се внесува вода за спречување дехидратација. Се предупредува и на можните опасни интеракции на алкохолот со лекови, поради што лицата кои се на терапија треба да ја избегнуваат или строго да ја ограничат неговата употреба. Бремените жени, малолетниците и лицата со хронични заболувања не треба да консумираат алкохол.
Сериозен ризик од петарди и пиротехника
Во соопштението се укажува и на ризиците од употребата на петарди и пиротехнички средства за време на празниците. Институтот нагласува дека пиротехника не смее да се користи од деца и малолетници, а родителите и старателите имаат клучна улога во превенцијата.
Се потенцира дека никогаш не смее да се ракува со пиротехника под дејство на алкохол или психоактивни супстанции, како и дека не треба повторно да се активира средство кое не експлодирало. Бучавата од пиротехниката, како што се наведува, може да предизвика стрес, анксиозност и оштетување на слухот, особено кај деца, постари лица и домашни миленици, поради што се препорачува размислување за алтернативни, побезбедни начини на прослава.
При повреди или пожари, Институтот апелира веднаш да се побара медицинска помош и да се известат надлежните служби.
Со овие препораки, Институтот за јавно здравје повикува празниците да се поминат одговорно, со цел зачувување на здравјето и безбедноста на граѓаните.
Фото: pexels
Македонија
Од утре струјата поскапува за 2,28 отсто
Од утре, 1 јануари, цената на струјата ќе се зголеми за 2,28 отсто за 85 отсто од домаќинствата во Македонија, што значи повисоки сметки од 57 до 900 денари.
Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) информираше дека наместо предложеното зголемување од 7,66% од ЕВН Хоме, по спроведени анализи и пресметки, одлучила за значително помали корекции.
Па така, наместо предложеното зголемување, РКЕ по спроведените анализи и повторни пресметки, одлучи во првиот блок да има корекција од 2,45 % . Во вториот блок цената ќе се зголеми 2,87 %, а предлог-зголемувањето на „ЕВН хоме“ е 8,54 %. Во третиот блок цената ќе се зголеми 3,32 % иако беше предложено да има зголемување од 9,63 % и во четвртиот блок зголемувањето е 3,84 % наместо предложените 11,86 %.
Во однос на евтината тарифа, „ЕВН хоме“ предложи зголемување за 3,96 %, а РКЕ одлучи таа да се коригира за 2,50 %.
„Водејќи се од начелото на транспарентност и имајќи го во предвид јавниот интерес кога се во прашање цените на енергијата и енергентите што РКЕ ги регулира или контролира, како и досега така и денес, ги споделуваме во детали одлуките, односно во конкретниот случај одлуката за ‘ЕВН хоме’. Регулаторните анализи покажуваат дека сметките на домаќинствата што користат електрична енергија во првиот и во вториот блок ќе се зголемат за 2,59 %, а оние што имаат потрошувачка и во третиот блок – сметката ќе се зголеми 2,79 %“, изјави месецов Марко Бислимоски, претседател на РКЕ.
РКЕ оценува дека „ЕВН хоме“ го има применето тарифниот систем, но во предлог-одлуките за нови цени и распоредот на трошоците по блокови не е применет клучниот регулаторен принцип, а тоа е урамнотежување на интересите на вршителите на енергетски дејности и корисниците, односно потрошувачите.
Од РКЕ велат дека регулаторот има цел да дефинира крајни цени што ќе гарантираат услови за непречено снабдување со електрична енергија, при што внимава да се заштитат потрошувачите од ценовен шок. Податоците покажуваат дека вкупно 64 % од потрошувачите имаат потрошувачка во првиот блок, речиси 21 % им се тарифира и во вториот блок, а третиот блок го користат 1,73 % од потрошувачите.

