Македонија
Менструална правда во македонското општество
Во организација на Форумот на жените на ДОМ, денеска се одржа онлајн-трибина на тема „Менструална правда во македонското општество“. На трибината беа претставени релевантни истражувања за менструалните предрасуди и менструалната стигма, со посебен фокус на менструалната правда во македонското општество.
На трибината говореа Маја Морачанин – пратеничка и претседателка на зелената партија ДОМ, Катерина Иванова – претставничка на невладината организација ХЕРА, Јана Коцевска – претставничка на невладината организација „Тиииит! Инк.“, и Наташа Доковска – претставничка на невладината организација „Новинари за човекови права“.
Маја Морачанин истакна дека е потребно намалување на данокот на хигиенски средства за менструација од 18 на 5 проценти и целосно ослободување од данок на еколошките хигиенски средства за менструација, а училиштата да обезбедат бесплатен пакет влошки за ученичките.
За да се разбијат предрасудите и менструалната стигма, потребно е да се воведе сеопфатно сексуално образование во училиштата, нагласи Катерина Иванова.
Потребна е стратегија за репродукривното и сексуалното здравје и платформа за заедничко застапување на оваа проблематика во општеството, нагласи Јана Коцевска.
Наташа Доковска ја истакна важноста за адаптација на тоалетите во институциите, еколошки безбедни хигиенски средства, проблемот со отпадот и месечно платено отсуство за време на менструалниот циклус.
Учесниците на дебата ги поддржаа предлозите и нагласија дека овој проблем е од сензибилен карактер бидејќи се работи за јавно здравје и хигиена и тој не може да се реши за краток период, потребно е планско и стратешко дејствување со вклучување на сите субјекти од политичкиот и општествениот живот и оваа трибина е само почеток на актуализирање на прашањето за менструална правда.
Силвана Кржовска предложи дел од средствата што ги имаат училиштата да се одвојат за менструални производи во училишните тоалети, кои би биле достапни за ученичките.
Пратеничката Маја Морачанин најави дека ќе побара јавна дебата на оваа тема во Собранието.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Пензионерите да бидат спокојни, пензии редовно се исплаќаат и ќе се исплаќаат, велат од ПИОМ
Банките во текот на вчерашниот ден ја започнаа исплатата на пензиите за ноември и до понеделник, први декември, се очекува таа да заврши, соопшти денеска Фондот на пензиското и инвалидското осигурување (ПИОМ).
Фондот ја уверува јавноста дека исплатата на пензиите е стабилна, редовна и загарантирана, отфрлајќи ги шпекулациите за наводни ризици во пензискиот систем. Како што се наведува во соопштението, Фондот во координација со Владата продолжува со редовната исплата секој први во месецот и дека оваа практика ќе продолжи и во 2026 година.
– Пензионерите и осигурениците можат да бидат спокојни, пензии редовно се исплаќаат и ќе се исплаќаат и во иднина секој први во месецот. Исплатата на пензиите не е доведена во прашање, бидејќи Владата ја гарантира истата и не треба да има никаков сомнеж или страв дека пензии нема да има, велат од Фондот.
Во соопштението, ПИОМ ги демантира наводите дека исплатата на сегашните и идните пензии е загрозена. – Шпекулациите кои се пласираат од страна на СДСМ и политичкиот притисок кон Уставниот суд дека е загрозена исплатата на сегашните и идните пензии се неосновани и служат единствено за вознемирување на пензионерите и граѓаните во државата, стои во реакцијата.
Додаваат дека буџетот за 2026 година изнесува речиси 151 милијарда денари и е наменет за исплата на пензии, здравствено осигурување на пензионерите и транзициските трошоци кон пензиските друштва од вториот столб.
Во изминатата година, како што се посочува, пензиите биле зголемени линеарно за 6.000 денари за секој пензионер, со што просечната пензија од 21.000 денари во септември 2024 година се зголемила на 27.000 денари во септември 2025 година.
– Покачувањето и линеарното усогласување на пензиите се во насока на подобрување на животниот стандард на пензионерите и намалувањето на влијанието на инфлацијата, велат од Фондот.
Македонија
Преку 70 пациенти се прегледаа бесплатно во рамки на месецот на машкото здравје
Повеќе од 70 пациенти денеска во ЈЗУ Специјализирана болница за геријатриска и палијативна медицина „13 Ноември“ – Скопје направиле ЕХО и уролошки прегледи во рамки на акцијата посветена на Ноември – месецот на машкото здравје, познат и како Мовембер.
– Не само ноември туку и секој месец да биде како ноември. Мажите да се свесни за своето здравје, поготово постарата популација над 50 години би требало задолжително еднаш годишно да прават уролошки преглед што опфаќа ЕХО на уринарниот трахт и туморски маркери за простата. Тие што имаат фамилијарно оптеретување се препорачува да ги почнат прегледите од 45 години па дури и порано, изјави д-р Дарко Костовски, уролог во ГОБ „8 Септември“.
Директорката на Специјализирана болница за геријатриска и палијативна медицина „13 Ноември“ Ленче Нелоска рече дека акцијата се прави за да се подигне свеста кај мажите кои не сакаат да доаѓаат на прегледи односно кај уролог.
– Тоа е единствен начин каде што ќе може да се прегледаат и да се спречи навреме катастрофална последица кај нивното здравје, рече Нелоска.
На акцијата се придружи и градоначалникот на Општина Карпош Сотир Лукровски кој кажа дека дошол со цел да ја развиеме свеста во овој случај кај мажите за превентивни прегледи.
Аларм за посета на уролог се појава на крв во урина, болки при седење и зголемена потреба за мокрење.
Македонија
Обилните врнежи од дожд во источниот регион предизвикаа поплави
Обилните врнежи од дожд кои деновиве го зафатија источниот регион од земјава, утрово предизвикаа поплавување на простории и дворови во повеќе објекти на различни локации во општина Чешиново – Облешево и околните села, соопшти директорот на Центарот за управување со кризи (ЦУК), Мухамед Али.
Според податоците добиени од градоначалникот на Општината, Далибор Ангелов, директорот на ЦУК информира дека локалната самоуправа е активно ангажирана на терен со сите расположливи ресурси.
– Во интервенциите учествуваат и ТППЕ Кочани, Водостопанство „Брегалница“ и РЦУК – Кочани. Побарана е и дополнителна материјално-техничка поддршка, особено за испумпување вода од поплавените објекти, вели директорот на ЦУК.
Али додава дека реките Брегалница и Кочанска река имаат значително зголемен водостој, додека на одредени локации во општините Штип и Чешиново – Облешево е забележано нивно излевање од коритата.
– Како последица на врнежите, утрово се појавија свлечишта на експресниот пат Радовиш – Штип и на патниот правец Злетово – брана Кнежево. За настаните од страна на ЦУК веднаш беше информирано ЈП Македонија пат, чии екипи излегоа на терен и интервенираа соодветно, наведува Али.
Тој додава дека е забележано лизгање на земјиште во село Липково, кај место викано Кисела Вода. За овој случај, вели, Општина Липково веќе информирала дека располага со ограничени ресурси за интервенции од ваков тип, поради што, побарала да се вклучат државните институции во санирање на свлечиштето.

