Македонија
Османи: Како претседавачи со А5 ги поставивме основите за нов Стратешки концепт на Повелбата
Во рамки на претседавањето на Северна Македонија со САД – Јадранската Повелба, во Скопје се одржа завршниот состанок на Партнерската комисија на САД-Јадранската повелба (А5), со кој се заокружува нашето овогодишно претседавање со иницијативата.
Во фокус на дискусиите беа достигнувањата и иднината на Повелбата како и актуелните состојби во Западен Балкан.

„Изготвивме и усогласивме документ за ‘Нов политички пристап на Повелбата во третата деценија од нејзиното формирање’, со што ги поставивме основите за креирање на нов Стратешки концепт на А5. Тука главната цел е зајакнување на соработката на земјите од Повелбата кои се НАТО членки, како и овозможување поголем ангажман и доближување до вредностите на Алијансата на земјите од А5 кои сѐ уште не се НАТО членки. Дополнително, покрај традиционалните активности на А5, за време на нашето претседавање одржавме и низа други состаноци на министерско и експертско ниво, посветени на итни и актуелни теми и предизвици со кои се соочува регионот на Западен Балкан. Предложивме и усвоивме и заеднички изјави, со кои беше истакната меѓусебната соработка, релевантноста на А5 и заедничката поддршка на земјите – членки за Украина“, рече министерот Османи.
Министерот ја нагласи и работата за промовирање на регионалната соработка и нашето искуство за градење добрососедски односи како поттик за надминување на преостанатите отворени прашања на Балканот.
„Тука би сакал да се осврнам на неодамнешниот насилен напад во Бањскa, во северот на Косово од страна на српски паравоени, силно да го осудам и да повикам на одговорност за неговите извршители. Ваквиот тежок инцидент има потенцијал за дестабилизација не само на Косово, туку и на целиот регион, и затоа не смее да се повтори“, истакна Османи, и изрази очекување за поскоро членство на Косово во А5, што ќе придонесе за промовирање на инклузивност, соработка и стабилност во регионот.

Во 2024 година, со А5 ќе претседава Албанија, при што министерот Османи на новиот претседавач со иницијативата, министерот за надворешни работи на Албанија, Игли Хасани, му посака успех и целосна поддршка.
Северна Македонија претседаваше со А5 во година кога ја одбележавме 20 – годишнината од основањето на Повелбата, а ова претседавање беше прво како земја – членка на НАТО. Во иницијативата, покрај Северна Македонија, земји- членки се и Албанија, Босна и Херцеговина, Хрватска и Црна Гора, додека Косово, Словенија и Србија имаат статус на земји-набљудувачи. Посебна политичка тежина на иницијатива дава членството на нашиот стратешки партнер, САД.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Сиљановска-Давкова на Светскиот самит на лауреати: Во науката нема мали и големи држави, туку само мали и големи идеи
Промената во светот бара промена во образованието, гледање на реалноста низ очите на новите генерации, рече претседателката Гордана Сиљановска-Давкова во своето обраќање на Светскиот самит на лауреати, што денеска се одржува во Дубаи, во пресрет на Светскиот самит на владите.
На еминентниот собир, на којшто учествуваат околу 150 врвни научници, вклучувајќи Нобеловци и лидери на истражувачки институции од целиот свет, Сиљановска-Давкова посочи дека во време на подем на вештачката интелигенција, образованието повеќе не е еднонасочна улица на пренесување и помнење на факти и посочи на потребата фокусот на образованието да се префрли на критичко и креативно размислување.
„Вештачката интелигенција е дел од новиот модел на образование. Таа не може и не треба да биде забранета. Сепак, тоа треба да се регулира, бидејќи носи бројни ризици, меѓу коишто е зависноста“, рече претседателката.
Според неа, образованието мора да почне да се фокусира на менталната стабилност, емоционалната интелигенција и етичкото и моралното расудување, што ѝ недостасува на вештачката интелигенција.
„Ни треба глобален консензус дека вештачката интелигенција во образованието и во секојдневниот живот мора да биде транспарентна, фер и водена од човекот. Вештачката интелигенција мора да биде алатка, а не господар“, рече Сиљановска-Давкова.
Претседателката смета дека промена на парадигмата е потребна и во македонскиот образовен систем.
„Верувам дека во науката нема мали и големи држави, туку само мали и големи идеи. Имаме луѓе со одлични идеи. Имаме хемичари и физичари кои се меѓу првите 2% од најцитираните научници на глобално ниво. Имаме жени во STEM кои ги надминуваат регионалните и европските нивоа. Имаме талент и потенцијал, но не можеме да го направиме тоа сами. Ни треба вашата поддршка, идеи, а најважно од сè, вашиот совет. Македонската академија на науките и уметностите, нашите универзитети и факултети се отворени за соработка во истражувачки и развојни проекти од коишто сите би можеле да имаме корист“, рече претседателката на самитот.
Македонија
„Сè беше легално и со дозволи“: како Македонија учествувала во проектот со мозоци што беше споменат во документите за Епстин
Македонија била вклучена во меѓународен научен проект кој се споменува во документите поврзани со починатиот американски милијардер Џефри Епстин,пишува Дојче веле.
Станува збор за проект во кој американски научници поврзани со Универзитетот „Колумбија“ создале голема банка од човечки мозоци наменета за истражување на самоубиства, шизофренија и други психијатриски нарушувања. Во документите се споменува и Македонија како една од земјите што придонеле со примероци.
Поранешниот директор на Институтот за судска медицина во Скопје, професорот Алексеј Дума, за ДВ објаснува дека Македонија учествувала со ограничен број примероци и дека сè било спроведено според закон, а секој примерок морал да има одобрение од македонскиот и американскиот Етички комитет.
„Примероците најлегално патуваа со авион, поминуваа царина и за нив имаше целосна документација. Без дозвола — примерок не можеше да влезе во САД“, вели Дума и ја отфрла можоста за профит од целата постапка.
Тој појаснува дека од Македонија биле испраќани околу 10 до 15 примероци годишно, и дека бројката од околу 1.000 мозоци се однесува на целата меѓународна колекција, а не на македонските примероци.
Проектот, според Дума, донел значајни научни резултати, нови сознанија за поврзаноста меѓу шизофренијата и самоубиствата, како и опрема, лаборатории и можности за докторски студии за македонски научници.
Македонија
Средба на Муцунски со Македонци кои живеат и работат во Обединетите Арапски Емирати
Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, заедно со претседателката Гордана Силјановска-Давкова, денеска во Дубаи оствари средба со Македонци кои живеат и работат во Обединетите Арапски Емирати – успешни професионалци кои со своето знаење и искуство даваат значаен придонес за локалната економија.
По средбата, Муцунски истакна дека Македонците во дијаспората претставуваат важен мост меѓу матичната држава и земјите во кои живеат и работат, особено во економската и трговската сфера.
На средбата беше разговарано и за потенцијалот за продлабочување на соработката меѓу Република Северна Македонија и Обединетите Арапски Емирати, со фокус на економијата и трговијата, како и за улогата и придонесот на дијаспората во овој процес.
Министерот ги запозна присутните и со активностите на Владата и Министерството поврзани со дијаспората, вклучително и со Стратегијата за унапредување на соработката со дијаспората, која е во завршна фаза, како и со можностите за нивно поактивно вклучување во развојните и економските иницијативи во државата.

