Македонија
Секој поединец заедно со институциите е важен во справувањето со климатските промени
Успешни практики од сите региони во земјата преку проекти во земјоделството, екологијата, шумарството, а кои се директно поврзани со климатските промени, беа споделени со јавноста денеска на првиот ден од одржувањето на Националната конференција за клима.
Конференцијата е дел до тригодишниот голем проект „Да зборуваме за климатските промени“, што го организираат „Екосвест“, CNVP и Движењето на екологистите на Македонија. На првиот ден беа споделени и искуствата на неколку здруженија како дел од потгрантовата шема на проектот и што тие сработиле и со што се соочиле во изминатите три години. Работа со деца и развој на свеста за климатските промени се забележува во речиси сите проекти затоа што науката докажува дека мора да се работи на развивање на свеста кај децата уште од мали.
На присутните им се обрати Штефен Худолин, раководител на секторот за операции на Делегацијата на ЕУ. Тој ги поздрави одлично сработениот проект и влогот особено во периодот на пандемијата и нагласи дека Европската Унија и во иднина ќе ја поддржува Северна Македонија во заедничката европска борба со климатските промени.
„Ги поздравуваме заложбата и работењето на закон за климатските промени и посакуваме да почне да се применува што е можно побргу“, истакна Худолин.
Ана Чоловиќ-Лешоска истакна дека од огромна важност е потребата граѓаните ефективно да се вклучат во процесите на донесување одлуки кога станува збор за климатските промени, но и решавање на локалните проблеми.
„Ќе продолжиме да го анимираме граѓанското општество. Оваа година е многу клучна за многу закани што ќе го постават патот на нашата држава кон позелено општество“, рече Чоловиќ-Лешоска.
Таа ги истакна целите на самиот проект и го сподели задоволството од реализацијата и од соработката со сите здруженија и учесници во проектот. Позитивните искуства на неколкуте партнери како дел од потгрантовата шема докажа дека проектот ги реализирал своите цели.
„Идејата беше да се зголемат капацитетот, транспарентноста и одржливоста на граѓанските организации од разни сектори во земјата преку формирање коалиција за климатски промени на национално ниво, со цел поголема вклученост во креирање на јавното мислење, како и зголемено влијание и учество во развојот на политиките на локално и национално ниво. Целта на проектот беше да се подигне свеста кај македонските граѓани за важноста на справување со климатските промени во сите сектори и на сите нивоа на одлучување како клучен придонес за постигнување успешен процес на пристапување кон ЕУ“, рече Чоловиќ-Лешоска.
Конференцијата ја поздрави и министерот за животна средина и просторно планирање, Насер Нуредини, кој го изрази задоволството што во наредните две недели ќе се зборува за напредокот и амбицијата што ги има постигнато нашата држава во рамките на климатските процеси и меѓународната акција, како и можностите за зајакната соработка и остварување на постигнатите цели и таргети.
„Зелената транзиција и климатската акција бараат интерсекторски ангажман и посветеност, високо ниво на соработка и креирање синергии во процесите од сите фактори во општеството. Ние како Министерство сме отворени и секогаш ги поддржуваме активностите на граѓанскиот сектор. Преку него ги слушаме барањата и очекувањата на граѓаните и ги вклучуваме во процесите на донесување одлуки, а од друга страна, како Министерство ги споделуваме нашите податоци, знаење и експертиза при спроведувањето на нивните проекти“, рече Нуредини.
Нехад Рамадани, претставникот на CNVP, ја истакна одличната соработка со „Екосвест“ и ДЕМ.
„Aктивностите на CNVP се тесно поврзани со користењето обновлива енергија, одржливо управување со шумите (каде што сме особено посветени бидејќи шумите се битен елемент за животна средина и особено за чиста клима). Во светот преовладува заеднички научен консензус, кој нагласува дека хуманите активности се главна причина за влошувањето на климата во светот. Овa покажува дека треба да се промени однесувањето на секој од нас, да се промениме како општество преку нашите активности во корист на ублажување на заканите од климатски промени“, истакна Рамадани.
Лиле Симеоновска, претставничка на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, се осврна на приоритете на ова министерство. Факторот дека имаме голем процент деградирани шуми, неразвиената шумска инфраструктура, немањето систем за мониторинг на моментната состојба на шумските ресурси на национално ниво влијае врз потенцијалот за развој на шумарството, истакна таа.
„Шумите се најзначајниот понор што придонесувва за апсорпција на стакленичките гасови во нашата земја. Во таа насока, зајакнувањето на капацитетите со државно управување на шумските ресурси ќе биде прироритет на нашето министерство“, истакна Симоновска.
Климата е обврска на човештото – и оттука да размислвуаме глобално, да дејствуваме локално – се согласија учесниците.
„Справувањето со климатските промени треба да почне од секој од нас како граѓанин. Ние сме тие што треба да ги иницираме сите промени и да ја подигнеме свеста на локално ниво“, истакна Лилјана Јоноски, претставник на Североисточниот Плански Регион.
За тоа колку е важно да се јаде локалната храна, зборуваше Катерина Јордановска од „Слоу фуд Водно“.
„Ако секој од нас направи мала промена во личниот избор на храна што ја каде и избира да купи храна од локалните производители, ќе има огромно влијание врз климатските промени“, сподели Јордановска.
Проектот „Да зборуваме за климатските промени“ е финансиран од Европската Унија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Испитувањата завршија, водата за пиење во Берово е безбедна
Водата за пиење е повторно целосно безбедна за употреба, откако трите последователни анализи спроведени во акредитирана лабораторија потврдиле дека примероците ги исполнуваат сите законски пропишани стандарди за квалитет.
Од Јавното претпријатие за комунални работи „Услуга” појаснуваат дека анализите биле спроведени согласно барањата од Правилникот за безбедност и квалитет на вода за пиење (Сл. весник бр. 183/18), кој ги утврдува критериумите за бактериолошка и физичко-хемиска исправност на водата.
Резултатите покажале дека ниту еден од параметрите не отстапува од дозволените граници, што укажува на стабилизација на состојбата и квалитет кој е во согласност со строгите стандарди за здравствена безбедност.
Дополнително, инспектор од Агенцијата за храна и ветеринарство извршил увид во добиените резултати и официјално дал одобрение дека водата е целосно исправна за пиење и може без ограничувања да се користи од страна на домаќинствата и институциите.
Од Општина Берово посочуваат дека во изминатиот период биле преземени низа мерки за континуирано мониторирање на состојбата, со цел да се обезбеди максимална заштита на јавното здравје. Воедно упатуваат благодарност до граѓаните за нивната трпеливост, разбирање и соработка додека траеле дополнителните испитувања и контроли.
Како што истакнуваат од општината, мониторингот на квалитетот на водата ќе продолжи и во наредниот период, со цел навремена реакција и зачувување на високото ниво на безбедност во водоснабдувањето.
Македонија
Пензионерите да бидат спокојни, пензии редовно се исплаќаат и ќе се исплаќаат, велат од ПИОМ
Банките во текот на вчерашниот ден ја започнаа исплатата на пензиите за ноември и до понеделник, први декември, се очекува таа да заврши, соопшти денеска Фондот на пензиското и инвалидското осигурување (ПИОМ).
Фондот ја уверува јавноста дека исплатата на пензиите е стабилна, редовна и загарантирана, отфрлајќи ги шпекулациите за наводни ризици во пензискиот систем. Како што се наведува во соопштението, Фондот во координација со Владата продолжува со редовната исплата секој први во месецот и дека оваа практика ќе продолжи и во 2026 година.
– Пензионерите и осигурениците можат да бидат спокојни, пензии редовно се исплаќаат и ќе се исплаќаат и во иднина секој први во месецот. Исплатата на пензиите не е доведена во прашање, бидејќи Владата ја гарантира истата и не треба да има никаков сомнеж или страв дека пензии нема да има, велат од Фондот.
Во соопштението, ПИОМ ги демантира наводите дека исплатата на сегашните и идните пензии е загрозена. – Шпекулациите кои се пласираат од страна на СДСМ и политичкиот притисок кон Уставниот суд дека е загрозена исплатата на сегашните и идните пензии се неосновани и служат единствено за вознемирување на пензионерите и граѓаните во државата, стои во реакцијата.
Додаваат дека буџетот за 2026 година изнесува речиси 151 милијарда денари и е наменет за исплата на пензии, здравствено осигурување на пензионерите и транзициските трошоци кон пензиските друштва од вториот столб.
Во изминатата година, како што се посочува, пензиите биле зголемени линеарно за 6.000 денари за секој пензионер, со што просечната пензија од 21.000 денари во септември 2024 година се зголемила на 27.000 денари во септември 2025 година.
– Покачувањето и линеарното усогласување на пензиите се во насока на подобрување на животниот стандард на пензионерите и намалувањето на влијанието на инфлацијата, велат од Фондот.
Македонија
Преку 70 пациенти се прегледаа бесплатно во рамки на месецот на машкото здравје
Повеќе од 70 пациенти денеска во ЈЗУ Специјализирана болница за геријатриска и палијативна медицина „13 Ноември“ – Скопје направиле ЕХО и уролошки прегледи во рамки на акцијата посветена на Ноември – месецот на машкото здравје, познат и како Мовембер.
– Не само ноември туку и секој месец да биде како ноември. Мажите да се свесни за своето здравје, поготово постарата популација над 50 години би требало задолжително еднаш годишно да прават уролошки преглед што опфаќа ЕХО на уринарниот трахт и туморски маркери за простата. Тие што имаат фамилијарно оптеретување се препорачува да ги почнат прегледите од 45 години па дури и порано, изјави д-р Дарко Костовски, уролог во ГОБ „8 Септември“.
Директорката на Специјализирана болница за геријатриска и палијативна медицина „13 Ноември“ Ленче Нелоска рече дека акцијата се прави за да се подигне свеста кај мажите кои не сакаат да доаѓаат на прегледи односно кај уролог.
– Тоа е единствен начин каде што ќе може да се прегледаат и да се спречи навреме катастрофална последица кај нивното здравје, рече Нелоска.
На акцијата се придружи и градоначалникот на Општина Карпош Сотир Лукровски кој кажа дека дошол со цел да ја развиеме свеста во овој случај кај мажите за превентивни прегледи.
Аларм за посета на уролог се појава на крв во урина, болки при седење и зголемена потреба за мокрење.

