Македонија
Фронт 21/42 : Каква игра игра власта со новиот Закон за управување со Охридскиот регион?
Како се приближува рокот за исполнување на препораките од УНЕСКО, така манипулациите и игрите на актуелната власт со нашето најголемо природно и културно богатство стануваат сè поочигледни, а нивните одговори сè поапсурдни и очигледно невистинити, се вели во реакцијата на Фронт 21/42.
„Во ова ‘размислување на глас’ се фокусираме на темата ‘зошто го релативизираат и одолговлекуваат донесувањето на новиот Закон за управување со Охридскиот Регион’?
Според неодамна објавениот Акцискиот план за спроведување на Планот за управување со Охридскиот Регион, донесувањето на Законот за управување се планира до крајот на 2020 година. Истиот закон за кој актуелната власт во јули 2019 доби пофалба од УНЕСКО дека го усвоила! Минатата недела, на брифинг за новинарите на кој Владата го презентира ‘напредокот во исполнувањето на препораките од УНЕСКО’ на новинарско прашање зошто е повлечен Законот за Охридскиот Регион, министерот Адеми (одговорен за УНЕСКО и предводник на делегацијатаво Баку) даде одговор кој нема никаква логика – законот го повлекле ‘затоа што во меѓувреме општините донеле одлуки за мораториуми’ .
Одговорот на Адеми не само што нема никаква логика (значењето на законот не е само да воспостави мораториум, дополнително што истиот е многу поинаку регулиран во Законот отколку во општинските одлуки ), туку е уште една во низата флагрантни и многу очигледни невистини на оваа Влада – одлуките за т.н. мораториум општините не ги донесоа ‘во меѓувреме, по што Владата решила да го повлече Законот’, туку половина месец откако
Законот веќе беше повлечен од страна на Владата. Инаку, истиот министер пред цела меѓународна јавност во Баку ги презентираше ‘сериозните заложби на оваа Влада за зачувување на УНЕСКО-подрачјето’, меѓу останатите и „изработениот нацрт-план за управување и консултациите со јавноста за Извештајот за стратешка оцена кои се
во тек“ (на 3.7.2019) – овие консултации сега, кои всушност почнаа три месеци подоцна, на 2.10.2019″, се вели во реакцијата.
Според Фронт 21/42, стариот закон нема одредби кои упатуваат на прекршоци од областа на градењето и урбанизмот, така што сè додека е на сила стариот Закон нема правен механизам да се спречат и/или казнат прекршувањата на одлуките за мораториум, и/или на пример градење во строго заштитената зона.
„Во стариот нема ниту надлежен орган кој има законска ингеренција да врши инспекциски надзор на спроведувањето на мораториумот – во новиот Закон ова е јасно дефинирано. Не веруваме дека е случајно што во одлуките за ‘мораториум’ на двете општини е избегнат токму овој елемент – што ако не се спроведува и кој врши надзор (и
казнување) за неспроведувањето.
Во новиот Закон за Охридскиот Регион членот кој го уредува мораториумот навистина ја спроведува препораката на УНЕСКО – се однесува на сите урбани и крајбрежни трансформации, вклучувајќи ги и оние за кои се издадени решенија за градби и усвоени планови. Во одлуките на општините т.н. мораториум не се однесува на ваквите проекти и планови, како ни на серија други зафати (катни гаражи, паркиралишта, споменици, плоштади, итн.). „Мораториумот“ на општините не споменува ни можни трансформации „на мала врата“ и без учество на јавноста, како оние усвоени со
општ акт (урбанизација на Елшани)”, наведуваат од здружението.
Според нив, новиот Закон за Охридскиот Регион не само што ја дефинира содржината на Планот за управување, туку и начинот на неговото донесување, како и Совет кој ќе се грижи дека планот се почитува, односно ќе управува со регионот. Според новиот Закон, треба прво да се формира Советот, а потоа да се пристапи кон изработка на Планот. Во изработката и донесувањето на Планот, според новиот Закон, Советот (под претпоставка дека ќе биде составен од стручни лица) има клучна улога, исто и во неговото спроведување и мониторинг; јасно се дефинирани одредбите за транспарентност и отчетност во работењето на нејзините членови, како и губењето на статусот и исклучување на член на Советот. Новиот закон дефинира изготвување на годишен извештај за спроведување на Планот со учество на јавноста.
„Во отсуство на претходно формиран Совет, јасно дефиниран во закон, Планот за управување не е ништо повеќе од ‘листа на желби’ без никаква употребна вредност – кој ќе го спроведува, по кои правила, за што и како ќе одговара ако не се спроведува (итн.)?
Со други зборови, власта си дава една година вакум во кој (ко за пред УНЕСКО и сите гледачи на вести по дома) ќе има План за управување, одлуки за мораториум, регистар на дивоградби, итн. а во реалноста ќе се продолжи со реализација на сè што е испланирано, договорено, ветено… Ем волкот сит, ем овците на број.
Само што природата, автентичноста на пределот и културното наследство, вистинските исклучителни универзални вредности кои ги нема ниту едно друго место на планетава не се апстрактни концепти чија состојба ќе се подобри благодарение на кулата од карти што ја гради актуелната власт. Без разлика колку успешно ќе успеат да ја прикажат како цврста градба. Да не дозволиме да ни го уништат и нам и на нашите деца и внуци највредното!, се вели во реакцијата.
Фронт 21/42 бара Владата итно да пристапи кон финализирање на Законот за управување со Охридскиот Регион (да ги исклучи спорните одредби) и да го испрати на усвојување до Собранието, односно доследно да го почитува законски регулираниот начин на носење правни прописи. Дури по усвојување на Законот да ја започне постапката за носење на Планот.
„Пред сето ова, општина Охрид и Струга да ги ревидираат своите одлуки за т.н. мораториум и вистински да воведат мораториум на сите урбани и крајбрежни трансформации, а општина Дебарца конечно да донесе ваква одлука. Апелираме до сите граѓани кои сакаат да го зачуваат единственото УНЕСКО-подрачје во земјава. Додека го пишувавме овој текст се појави нова верзија на ‘мораториумот’ во општина Охрид – сега не важи ни за ‘отпочнатите постапки за отуѓување на градежно земјиште’. Одлуката е донесена на 26.09.2019, а Службениот гласник со истата е објавен на интернет на 7.10.2019.
Отуѓување на градежно земјиште значи дека општината дава нејзино градежно земјиште на некој (инвеститор) да гради наместо неа за одреден финансиски надомест, со други зборови еден чекор кон ново градење.Во истиот Службен гласник може да видите и дека општината одобрила нови градби и поголема катност – ова е јасно прекршување на препораката за мораториум од УНЕСКО, но сосема во согласност со одлуката за ‘мораториум’ на Општина Охрид”, се вели во соопштението.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Сали-Кавахара: Јапонската поддршка клучна за реформите и развојот на Северна Македонија
Министерот за европски прашања и прв заменик претседател на Владата, Беким Сали, оствари средба со амбасадорката на Јапонија, Сецуко Кавахара.
На средбата беше ставен акцент на тековната развојна соработка меѓу Северна Македонија и Јапонија, како и на континуираната поддршка на Јапонија за реформските приоритети и социо-економскиот развој на државата.
Сали ја истакна посветеноста на Владата на испорака на конкретни резултати во рамки на Реформската агенда, со посебен фокус на јакнење на институционалните капацитети и подобрување на квалитетот на јавните услуги.
Соговорниците разговараа за спроведувањето на тековните проекти за техничка соработка, вклучително и иницијативите во областа на намалување на ризици од катастрофи, урбаниот транспорт, поддршката на малите и средни претпријатија и развојот на туризмот.
Беа разменети мислења и за новите проекти поврзани со ублажување на климатските промени во земјоделството и јакнењето на капацитетите за итен медицински одговор и подготвеност за кризни ситуации.
Сали изрази благодарност за долгогодишната поддршка на Јапонија преку официјалната развојна помош, вклучително и грантовите за мали проекти, кои имаат директни придобивки за локалните заедници во областите на образованието, здравството, заштитата на животната средина и јавните услуги.
Тој нагласи дека Министерството за европски прашања ќе продолжи со тесна соработка со Амбасадата на Јапонија и ЈИЦА, со цел ефикасна координација на развојната помош и усогласување со реформските приоритети и целите на процесот на европска интеграција.
Македонија
Пеперони не е најпопуларната пица во Скопје, но Wolt знае за што е вистинскиот копнеж
Ако мислиш дека најнарачуваната пица во Скопје е Пеперони, правиш сосема логична претпоставка. Само што таа не е победникот. Во пресрет на Светскиот ден на пицата, на 9 февруари (датум што онлајн заедницата на љубители на пица масовно го слави како „Pizza Day“), Wolt погледна што навистина нарачуваат скопјани откако беше лансирана платформата Wolt во април 2025 година досега и резултатите звучат како неофицијален „карактерен тест“ за скопскиот вкус за пица.

Но, прво да почнеме со кратко, интересно парче од историјата на пицата.
Пред пицата да стане вечната дилема „што нарачуваме?“ во групните четови, таа веќе се провлекувала и низ средновековни документи. Во запис од 997 година од Гаета зборот „pizza“ се спомнува речиси лежерно, векови пред некој да може да замисли апликација за достава. Иако пицата каква што ја препознаваме денес навистина се обликувала во Неапол. Во врелите печки, со едноставни состојки, брзите раце на мајсторот го претвориле во град што ја довел уличната храна до совршенство, со свои стандарди. Тука е и приказната за „славното парче“, Маргерита – домат, моцарела, босилек, три бои кои оваа класика ја поврзуваат со кралски гласини. Дали навистина била создадена за кралицата? Историчарите и понатаму дебатираат, но легендата упорно останува на менито. Она што не е спорно е занаетот зад секоја пица. Дури и УНЕСКО ја призна уметноста на неаполскиот pizzaiuolo како нематеријално културно наследство, со што „фрлањето тесто“ доби статус на културна традиција.
Ајде пак за омилената пица во Скопје
Сега може да се вратиме и назад во Скопје, каде што податоците раскажуваат вкусно јасна приказна, дека ни кралската Маргерита не е најпродаваната скопска пица.
Од април 2025 година до последниот достапен пресек, корисниците на Wolt во Скопје имале навистина широк „пицa репертоар“. Нарачале повеќе од 30 различни вкусови, од безвременски италијански класици до смели, модерни комбинации. И кога погледнавме по што најчесто посегнуваат луѓето, едно омилено издание постојано излегуваше на врвот. Изборот број еден? Капричоза.

Само Капричозата учествува со 18,2% од сите доставени пици, убедливо пред Маргерита (13,7%), друга пица (12,3%) и Пеперони (11,1%). Заедно, овие четири „семејства“ сочинуваат околу 55% од сите доставени пици. Со други зборови, повеќе од половина од нарачките за пица во Скопје се како „greatest hits“ листа.
Има и еден типично скопски начин на „утеха“ што се забележува на прв поглед: кога ќе ги собереш Капричоза и другите семејства со шунка и печурки, добиваш околу 30% од
сите доставени пици, речиси секоја трета. Скопје очигледно сака пицата да е класична, позната и богато наполнета.
Но Скопје не е само традиција, туку и изненадувања
Најголемиот момент „чекај, навистина?“ доаѓа од категоријата „Друга пица“, каде што Бургер пицата е ѕвездата што „избива“ напред. Варијантите на Бургер пица сочинуваат околу 28% од целата „Друга пица“ категорија. Ова значи дека Скопје ја почитува италијанската традиција и истовремено ужива во смела комбинација кога ќе „налета“ и смело расположение.

А за оние што се убедени дека пица секогаш значи месо, Скопје тивко го докажува спротивното. Очигледно, вегетаријански/вег-френдли семејства, како Маргерита, пици со нагласен кашкавал/сирење, Капрезе стил, Маринара, печурки, вегетаријански опции сочинуваат околу 29% од доставените пици, речиси три од десет.
Уште една изненадувачка нишка се морските пици со туна/морски плодови/лосос, комбинирано се под 1% од доставените пици (~0,65%). Значи ако морска пица е твојот избор, честитки, ја одржуваш сцената ексклузивна.
Скопскиот „часовник за пица“: кога се нарачува
Навиката која што сите ја чувствуваат, а ретко кој ја мери е кога Скопје навистина нарачува пица? Кога ја погледнавме побарувачката по часови во категоријата пица, образецот е јасен. Пицата е попладневно до вечерно задоволство, со околу две третини од побарувачката (66,9%) што се случува меѓу 15:00 и 21:00 часот. Најфреквентниот час е 17:00. Ова е врвниот скопски момент „заслужувам пица“. А во „прајм“ прозорецот за вечера од 19:00–21:00 часот, пицата се искачува и станува категорија број 2 по нарачки во Скопје, веднаш зад бургерите.

Дури и дебатата за големина има скопски потпис. Кај пиците каде што големината е јасно наведена, градот е речиси поделен на две „екипи“, 30 см и 40 см, и секоја претставува околу една четвртина од доставите со наведена големина. Скопје сака и „лична“ пица и „за делење“, понекогаш во истата недела.
Веќе огладневте?
Ако целата оваа приказна за пица ви разбуди апетит и не сакате да чекате, најпопуларните пици во Скопје можете да ги пронајдете преку следниот линк во Wolt апликацијата, каде што ве очекува избор од најдобрите локални пицерии.
За Wolt
Wolt е технолошка компанија со седиште во Хелсинки, чија мисија е да донесе радост, едноставност и можности за заработка во секојдневието на локалните заедници. Wolt развива платформа за локална трговија која ги поврзува луѓето што сакаат да нарачаат храна, намирници и други производи, со луѓе и бизниси што се подготвени да ги продаваат и доставуваат. Компанијата е основана во 2014 година и во 2022 година ѝ се придружи на DoorDash (NASDAQ: DASH). Во 2025 година, DoorDash ја стекна и Deliveroo, дополнително проширувајќи го своето глобално присуство. Денес, заедно оперираме во повеќе од 30 земји. Повеќе информации може да се најдат на веб-страницата на Wolt.
ПР
Македонија
Општина Илинден: Потпишан меморандум за соработка со цел обезбедување на логопедски и дефектолошки услуги
Општина Илинден потпиша меморандум за соработка со Здружението за обезбедување на третман, застапување и унапредување на правата на лицата со попреченост „МЕГАЛОГОМЕД ГЛАС – Скопје“. Со потпишувањето на овој меморандум ќе се овозможи воспоставување нова социјална услуга во заедницата, која ќе опфати индивидуални логопедски и дефектолошки третмани за деца со развојни потешкотии и деца со попреченост.
Оваа услуга ќе биде насочена кон рано препознавање на развојни нарушувања, навремена интервенција и континуирано следење на децата со атипичен развој. Во рамки на активностите ќе биде обезбедена и социјална интервенција, заштита на интересите на лицата со попреченост и нивните семејства, како и едукација и поддршка за родителите во делот на логопедската и дефектолошката работа, велат од општината.
Како што истакна градоначалникот на Општина Илинден, Александар Георгиевски, воспоставувањето на оваа социјална услуга претставува значајна придобивка за локалната заедница, особено за ранливите категории граѓани. Тој додаде дека обезбедувањето на стручна поддршка на територија на општината ќе овозможи поголема достапност, намалување на финансиските трошоци и олеснување на секојдневните обврски на семејствата.
Услугата ќе биде бесплатна за лицата кои ќе добијат соодветна препорака од Центарот за социјална работа на Град Скопје, а корисници ќе можат да бидат лица со валидна документација согласно Меѓународната класификација на функционирање, попреченост и здравје (МКФ). Со цел добивање на оваа услуга, граѓаните во наредниот период ќе можат да се обратат во здружението „МЕГАЛОГОМЕД ГЛАС – Скопје“.
„Со оваа иницијатива, Општина Илинден уште еднаш ја потврдува својата заложба за унапредување на квалитетот на живот и обезбедување достапни и квалитетни услуги за сите граѓани на локално ниво“.

