Македонија
Царовска: Наставниците добиваат економска сигурност и се мотивирани реформите да успеат
Планот за обучување на наставниците за принципите на новата Концепција за основно образование и начинот на примена на новите наставни програми за прво и четврто одделение, започна со обука на 22 универзитетски професори и 22 наставници од основните училишта.
Тие ќе треба да стекнат компетенции на обучувачи и потоа искуствата да им ги пренесат на околу 3.000 други наставници во следните два модула кои ќе се спроведат во јуни и август.
Денешната обука ја посети министерката за образование и наука, Мила Царовска која рече дека обуките се следниот чекор во рамки на планот за воведување на најкрупната реформа на македонскиот национален образовен систем која започнува од септември.
„Наставниците кои треба да бидат обучувачи на наставниот кадар во прво и во четврто одделение се веќе со расчистени дилеми за голем дел од работите на кој начин да се спроведуваат и што е она што треба да биде придобивка од оваа концепција. Следува периодот во кој тие самите ќе треба да изготват тренинзи и да ги спроведат во мај, како и од 15 јуни до 15 јули, а третиот модул на обука ќе биде последен и ќе биде баш пред стартот на учебната година“, рече Царовска, додавајќи дека целта на обуката на наставниот кадар е наставниците што поспремни да влезат во училница и да ги реализираат наставните програми за прво и четврто одделение како што е предвидено.
Министерката нагласи дека Новата концепција предизвика промени во Законот за наставници и стручни соработници, законското решение кое е во собраниска процедура.
„За првпат се утврдува кариерниот развој кој од 2006 година бил ветуван, но за прв пат оваа година се случува. Имаме повеќе од 240 наставници коишто многу скоро ќе станат ментори и до крајот на месец април треба да се објави и вториот повик за ментори. Но, во законското решение сега за прв се позиционираат и повеќе ментори во едно училиште, како и се утврдува дека вработувањето на наставникот е на неопределено време, а со тоа се спречува понатамошна злоупотреба на наставниот кадар која со години се правеше. Односно се спречуваат неизвесноста, економското држење во стеги и правната несигурност која ги правеше наставниците понесигурни и не дозволуваше нивните капацитети и креативност да излезат на виделина и да тие единствено се посветуваат на квалитетот на наставата“, рече Царовска.
Нагласи и дека за првпат се поставува минималната плата како основа што укажува дека усогласувањето на минималната плата ќе влијае и на усогласувањето на платата на наставниот кадар, што е голема придобивка за наставниците и сето ова ќе ги мотивира и дека голем дел од нив веќе се со позитивни критики и сега единствено им останува да се посветат на учениците.
„Оваа реформа првпат го поставува ученикот и детето во центарот, но грижата за наставникот е неопходна и пред сé зашто ни еден концепт, ни една наставна програма не може да биде добра ако наставниците не се доволно обучени и доволно мотивирани. Сметаме дека и ги обучуваме и ги мотивираме со новото законско решение за да имаме квалитетно образование“, рече Царовска.
И наставниците кои се дел од денешната обука и ќе станат Национален тим на обучувачи за Концепцијата и наставните програми, велат дека се задоволни од начинот на организација и содржината на обуките.
„Во овие два дена од обуката е добро што ние поминавме низ некои теми кои ги содржи концепцијата, а кои не беа експлицитно дадени во самите програми на наставниците, а тоа се инклузивното образование, родовата сензитивно и мултикултурализмот. Обуките течат интерактивно, со многу вежби и примери и ќе бидат голема придобивка за наставниците кои ќе ги спроведуваат програмите“, рече наставничката и иден обучувач Злата Анчевска.
„Сите дилеми кои ги имав за Концепцијата со обуките полека ми се расчистуваат и сите стравови полека се намалуваат. Се надевам сите ние наставниците ќе ја разбереме вистински концепцијата и ќе ги надминеме сите предизвици и ќе се менуваме, бидејќи без промена на наставниците, образованието не може да оди напред“, рече Соња Кирковска која е исто така дел од тимот на обучувачи за примена на новата Концепција и наставните програми.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Сали-Кавахара: Јапонската поддршка клучна за реформите и развојот на Северна Македонија
Министерот за европски прашања и прв заменик претседател на Владата, Беким Сали, оствари средба со амбасадорката на Јапонија, Сецуко Кавахара.
На средбата беше ставен акцент на тековната развојна соработка меѓу Северна Македонија и Јапонија, како и на континуираната поддршка на Јапонија за реформските приоритети и социо-економскиот развој на државата.
Сали ја истакна посветеноста на Владата на испорака на конкретни резултати во рамки на Реформската агенда, со посебен фокус на јакнење на институционалните капацитети и подобрување на квалитетот на јавните услуги.
Соговорниците разговараа за спроведувањето на тековните проекти за техничка соработка, вклучително и иницијативите во областа на намалување на ризици од катастрофи, урбаниот транспорт, поддршката на малите и средни претпријатија и развојот на туризмот.
Беа разменети мислења и за новите проекти поврзани со ублажување на климатските промени во земјоделството и јакнењето на капацитетите за итен медицински одговор и подготвеност за кризни ситуации.
Сали изрази благодарност за долгогодишната поддршка на Јапонија преку официјалната развојна помош, вклучително и грантовите за мали проекти, кои имаат директни придобивки за локалните заедници во областите на образованието, здравството, заштитата на животната средина и јавните услуги.
Тој нагласи дека Министерството за европски прашања ќе продолжи со тесна соработка со Амбасадата на Јапонија и ЈИЦА, со цел ефикасна координација на развојната помош и усогласување со реформските приоритети и целите на процесот на европска интеграција.
Македонија
Пеперони не е најпопуларната пица во Скопје, но Wolt знае за што е вистинскиот копнеж
Ако мислиш дека најнарачуваната пица во Скопје е Пеперони, правиш сосема логична претпоставка. Само што таа не е победникот. Во пресрет на Светскиот ден на пицата, на 9 февруари (датум што онлајн заедницата на љубители на пица масовно го слави како „Pizza Day“), Wolt погледна што навистина нарачуваат скопјани откако беше лансирана платформата Wolt во април 2025 година досега и резултатите звучат како неофицијален „карактерен тест“ за скопскиот вкус за пица.

Но, прво да почнеме со кратко, интересно парче од историјата на пицата.
Пред пицата да стане вечната дилема „што нарачуваме?“ во групните четови, таа веќе се провлекувала и низ средновековни документи. Во запис од 997 година од Гаета зборот „pizza“ се спомнува речиси лежерно, векови пред некој да може да замисли апликација за достава. Иако пицата каква што ја препознаваме денес навистина се обликувала во Неапол. Во врелите печки, со едноставни состојки, брзите раце на мајсторот го претвориле во град што ја довел уличната храна до совршенство, со свои стандарди. Тука е и приказната за „славното парче“, Маргерита – домат, моцарела, босилек, три бои кои оваа класика ја поврзуваат со кралски гласини. Дали навистина била создадена за кралицата? Историчарите и понатаму дебатираат, но легендата упорно останува на менито. Она што не е спорно е занаетот зад секоја пица. Дури и УНЕСКО ја призна уметноста на неаполскиот pizzaiuolo како нематеријално културно наследство, со што „фрлањето тесто“ доби статус на културна традиција.
Ајде пак за омилената пица во Скопје
Сега може да се вратиме и назад во Скопје, каде што податоците раскажуваат вкусно јасна приказна, дека ни кралската Маргерита не е најпродаваната скопска пица.
Од април 2025 година до последниот достапен пресек, корисниците на Wolt во Скопје имале навистина широк „пицa репертоар“. Нарачале повеќе од 30 различни вкусови, од безвременски италијански класици до смели, модерни комбинации. И кога погледнавме по што најчесто посегнуваат луѓето, едно омилено издание постојано излегуваше на врвот. Изборот број еден? Капричоза.

Само Капричозата учествува со 18,2% од сите доставени пици, убедливо пред Маргерита (13,7%), друга пица (12,3%) и Пеперони (11,1%). Заедно, овие четири „семејства“ сочинуваат околу 55% од сите доставени пици. Со други зборови, повеќе од половина од нарачките за пица во Скопје се како „greatest hits“ листа.
Има и еден типично скопски начин на „утеха“ што се забележува на прв поглед: кога ќе ги собереш Капричоза и другите семејства со шунка и печурки, добиваш околу 30% од
сите доставени пици, речиси секоја трета. Скопје очигледно сака пицата да е класична, позната и богато наполнета.
Но Скопје не е само традиција, туку и изненадувања
Најголемиот момент „чекај, навистина?“ доаѓа од категоријата „Друга пица“, каде што Бургер пицата е ѕвездата што „избива“ напред. Варијантите на Бургер пица сочинуваат околу 28% од целата „Друга пица“ категорија. Ова значи дека Скопје ја почитува италијанската традиција и истовремено ужива во смела комбинација кога ќе „налета“ и смело расположение.

А за оние што се убедени дека пица секогаш значи месо, Скопје тивко го докажува спротивното. Очигледно, вегетаријански/вег-френдли семејства, како Маргерита, пици со нагласен кашкавал/сирење, Капрезе стил, Маринара, печурки, вегетаријански опции сочинуваат околу 29% од доставените пици, речиси три од десет.
Уште една изненадувачка нишка се морските пици со туна/морски плодови/лосос, комбинирано се под 1% од доставените пици (~0,65%). Значи ако морска пица е твојот избор, честитки, ја одржуваш сцената ексклузивна.
Скопскиот „часовник за пица“: кога се нарачува
Навиката која што сите ја чувствуваат, а ретко кој ја мери е кога Скопје навистина нарачува пица? Кога ја погледнавме побарувачката по часови во категоријата пица, образецот е јасен. Пицата е попладневно до вечерно задоволство, со околу две третини од побарувачката (66,9%) што се случува меѓу 15:00 и 21:00 часот. Најфреквентниот час е 17:00. Ова е врвниот скопски момент „заслужувам пица“. А во „прајм“ прозорецот за вечера од 19:00–21:00 часот, пицата се искачува и станува категорија број 2 по нарачки во Скопје, веднаш зад бургерите.

Дури и дебатата за големина има скопски потпис. Кај пиците каде што големината е јасно наведена, градот е речиси поделен на две „екипи“, 30 см и 40 см, и секоја претставува околу една четвртина од доставите со наведена големина. Скопје сака и „лична“ пица и „за делење“, понекогаш во истата недела.
Веќе огладневте?
Ако целата оваа приказна за пица ви разбуди апетит и не сакате да чекате, најпопуларните пици во Скопје можете да ги пронајдете преку следниот линк во Wolt апликацијата, каде што ве очекува избор од најдобрите локални пицерии.
За Wolt
Wolt е технолошка компанија со седиште во Хелсинки, чија мисија е да донесе радост, едноставност и можности за заработка во секојдневието на локалните заедници. Wolt развива платформа за локална трговија која ги поврзува луѓето што сакаат да нарачаат храна, намирници и други производи, со луѓе и бизниси што се подготвени да ги продаваат и доставуваат. Компанијата е основана во 2014 година и во 2022 година ѝ се придружи на DoorDash (NASDAQ: DASH). Во 2025 година, DoorDash ја стекна и Deliveroo, дополнително проширувајќи го своето глобално присуство. Денес, заедно оперираме во повеќе од 30 земји. Повеќе информации може да се најдат на веб-страницата на Wolt.
ПР
Македонија
Општина Илинден: Потпишан меморандум за соработка со цел обезбедување на логопедски и дефектолошки услуги
Општина Илинден потпиша меморандум за соработка со Здружението за обезбедување на третман, застапување и унапредување на правата на лицата со попреченост „МЕГАЛОГОМЕД ГЛАС – Скопје“. Со потпишувањето на овој меморандум ќе се овозможи воспоставување нова социјална услуга во заедницата, која ќе опфати индивидуални логопедски и дефектолошки третмани за деца со развојни потешкотии и деца со попреченост.
Оваа услуга ќе биде насочена кон рано препознавање на развојни нарушувања, навремена интервенција и континуирано следење на децата со атипичен развој. Во рамки на активностите ќе биде обезбедена и социјална интервенција, заштита на интересите на лицата со попреченост и нивните семејства, како и едукација и поддршка за родителите во делот на логопедската и дефектолошката работа, велат од општината.
Како што истакна градоначалникот на Општина Илинден, Александар Георгиевски, воспоставувањето на оваа социјална услуга претставува значајна придобивка за локалната заедница, особено за ранливите категории граѓани. Тој додаде дека обезбедувањето на стручна поддршка на територија на општината ќе овозможи поголема достапност, намалување на финансиските трошоци и олеснување на секојдневните обврски на семејствата.
Услугата ќе биде бесплатна за лицата кои ќе добијат соодветна препорака од Центарот за социјална работа на Град Скопје, а корисници ќе можат да бидат лица со валидна документација согласно Меѓународната класификација на функционирање, попреченост и здравје (МКФ). Со цел добивање на оваа услуга, граѓаните во наредниот период ќе можат да се обратат во здружението „МЕГАЛОГОМЕД ГЛАС – Скопје“.
„Со оваа иницијатива, Општина Илинден уште еднаш ја потврдува својата заложба за унапредување на квалитетот на живот и обезбедување достапни и квалитетни услуги за сите граѓани на локално ниво“.

