Македонија
Ќулавкова: Научно неосновано е да се тврди дека македонскиот јазик е „писмено-регионална норма на бугарскиот јазик“
Академик Катица Ќулавкова на 7 јули имаше обраќање на промоцијата на четири тома посветени на македонскиот јазик. За оваа проблематика на есен таа ќе објави подолгата верзија во списанието на Институтот за македонски јазик. Обраќањето е насловено „Македонскиот јазик – континуитет во време и простор“ каде што полемизира околу актуелни прашања за македонбскиот јазик.
„ Во 19 век имало одредени обиди за создавање заеднички словенски јазик врз основата на македонското и бугарското наречје. Тогаш македонскиот учен полиглот Партениј Зографски предложил основата на тој заеднички јазик да бидат југозападните македонски говори, затоа што – смета тој – се поубави од бугарските. Таа иницијатива не била прифатена од бугарските филолози, за што подоцна има полемики меѓу нив. Во услови на укината Охридска архиепископија која, од Х век до XVIII (1767), претставувала заштитен јазичен и културен, а не само православен чинител на Македонците, во услови на вековна јазична, економска, политичка и образовна доминација на византиските Грци, во услови на нееднаков однос на западноевропските политички центри спрема балканските народи, во услови на извесна воздржаност на младата македонска буржоазија која не ги поддржувала финансиски македонските јазични и национални процеси, подоцна, кон крајот на 19 век, и во услови на недвосмислени антимакедонски пропаганди, било цело чудо како се јавувале индивидуални обиди да се создаде граматика на македонскиот јазик.
Па сепак се создавале, и сепак најчесто биле цели изданија уништени и исчезнати по печатниците во Цариград, Солун и Софија. Такви се граматиките на Партениј Зографски (1858) и Венијамин Мачуковски (1872), на Крсте Мисирков (1903), па и на Димитрија Чуповски (1902) и неговото Македонско научно-литературно друштво во Петроград. И покрај сѐ, денес располагаме со неколку значајни изданија за македонската јазична и национална посебност. Сите обиди да се проучат и да се покажат спецификите на македонските народни говори, вклучително и оние кои се плод на запишувањето на македонската усна книжевност, претставуваат обиди за кодификација на македонскиот јазик и ја испишуваат предисторијата на кодификацијата на современиот македонски книжевен јазик. И сите сведочат за природниот историски развој на македонскиот јазик: во соодветни историски услови се добиваат и соодветни резултати. Со други зборови, анахроно е денес, и научно неосновано, да се тврди дека македонскиот јазик е „писмено-регионална норма на бугарскиот јазик“ и дека треба да се третира како „официјален јазик на Северна Македонија“. Македонскиот јазик има свој особен развоен, граматички и дијалектен систем различен од бугарскиот и српскиот. Блискоста меѓу јазиците не ги негира разликите кои постојат меѓу нив“, пишува во дел од обраќањето на Ќулавкова.
Таа нагласува дека во овој том се застапени студии на академик Поп-Атанасов и на колегите од Филолошкиот факултет, Институтот за македонски јазик и Институтот за македонска книжевност: Емилија Црвенковска, Лилјана Макаријоска, Илија Велев, Александра Ѓуркова, Димитар Пандев, Веселинка Лаброска, Елка Јачева-Улчар, Симона Груевска-Маџоска и Валентина Миронска-Христовска и на крајот додава, “би сакала да верувам дека научната аргументација за македонскиот јазик, изнесена во овој и во другите изданија на МАНУ и на ИЦАЛ „Божидар Видоески“, ќе добие третман на стратешки интерес на македонската држава во нејзините внатрешни и меѓународни политики“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Филипче не беше заинтересиран за јавните здравствени установи како што беше за приватната „Жан Митрев“, велат од ВМРО-ДПМНЕ
„Дали буџетот на клиничката болница „Жан Митрев“ растел во време на мандатот на Венко Филипче како министер за здравство, за да тој си подготви профитабилен бизнис?“, прашуваат од ВМРО-ДПМНЕ.
„Со зголемување на буџетот на болницата секоја година, Филипче веќе имал план. Сопственикот на таа болница, бил дел од судски спор против него, па на Филипче му светнала сијаличката, како може ова да го искористи. Ветувале со Заев дека ќе го ослободат од обвиненијата против него, а тој да им ја продаде болницата по багателна цена, па така министерот за здравство да стане сопственик на истата.
Уцени, спогодби, ветувања за влијание во судски постапки, ова е партиската култура на СДС.
И на врвот биле Филипче и Заев, но такво ветување од нивна страна не би можело да се исполни ако многумина знаеле, гледале и молчеле. Кој друг знаел за овие планови?
Како точно мислеле да влијаат врз судскиот процес на сопственикот на болницата,и како планирале да го ослободат од обвиненијата против него? Дали навистина можело да се случи вакво влијание без координација меѓу партијата, администрацијата и судските структури?
Вака СДС и ДУИ го урнисаа системот, и ја сведоа довербата во судството на 2%, преку инсталирање на партиски посланици, во секоја институција, во секоја пора на општеството.
Очигледно за нив влијание врз судски процеси е легитимен метод на работа.
А ако Филипче навистина ја презел болницата по цена далеку пониска од пазарната, како и што му нудел на сопственикот на истата, тоа би било приватизација на јавни пари.
Министерот за здравство калкулирал со приватни болници, додека здравствениот систем се рушел од сите страни.
Да му светнала сијаличката и за болниците, за ковид болните кои му умираа по ходници, за ненабавувањето на вакцини, за онколошки болните и скандалот кој се случи на тоа одделение, за условите во државните болници во кои граѓаните треба да се лекуваат, немаше да го уназади и доведе здравството на колена.
ЈО да ги испита индициите за изнуда и сомнежите за криминал за злоупотреба на службената положба“, соопштуваат од ВМРО-ДПМНЕ.
Македонија
Прекин на товарниот сообраќај на граничните премини, МВР ќе обезбеди непречен сообраќај за патничките возила и автобусите
Министерството за внатрешни работи – Оддел за гранични работи и миграција ја информира јавноста дека до Министерството за внатрешни работи е доставена најава за одржување на јавен протест од страна на асоцијацијата „Макам-транс“, кој е најавен да започне денеска (26.01.2026) од 12:00 часот. Според доставената најава, протестот е планиран да се реализира на следните гранични премини: Деве Баир, Делчево, Ново Село, Дојран, Богородица, Меџитлија, Ќафасан, Блаце и Блато.
Протестот ќе се манифестира со ограничување на сообраќајот за товарни моторни возила, односно со затворање на коловозните ленти и терминалите наменети за товарен сообраќај, додека патничкиот сообраќај ќе се одвива непречено на сите гранични премини. Според најавата на организаторот, протестот е предвидено да трае до седум дена, со можност да биде прекинат и порано, доколку во меѓувреме дојде до надминување на причините поради кои е организиран.
Министерството за внатрешни работи, во согласност со своите законски надлежности, ќе преземе соодветни мерки и активности за одржување на јавниот ред и мир, како и за обезбедување на безбеден и непречен сообраќај, со посебен акцент на движењето на патничките возила, автобусите и возилата кои превезуваат лекови, жива стока, опасни материи и други приоритетни пратки.
МВР апелира до граѓаните и до превозниците навремено да се информираат за состојбата на граничните премини, да ја следат официјалната комуникација и, доколку е потребно, да користат алтернативни гранични премини.
Македонија
Утрово најстудено на Попова Шапка, денеска температурата до 13 степени
Утрово најстудено било на Попова Шапка каде што се измерени 0 степени, 2 Лазарополе, Маврови Анови, 3 Тетово, Kрушево, 4 Прилеп, Претор, 6 Скопје-Зајчев Рид, Охрид, Велес, Кавардарци, 7 Скопје-Петровец, Битола, 8 Берово, Крива Паланка, 9 Струмица, Виница, 10 Гевгелија, 11 Штип, Демир Капија.
Наврнат воден талог за изминатите 24 часа(во л/м2)
7 Попова Шапка, 5 Демир Капија, Гевгелија, 4 Тетово, Лазарополе, Пожар, Ѓуриште, Пожаране, 3 Охрид, Тополчаани, 2 Велес, Маврови Анови, 1 Скопје-Зајчев Рид, Битола, Берово, Кавардарци, Прилеп, Виница, Струмица.
Висина на снежна покривка до 07 часот (во cm)
30 Попова Шапка, 6 Маврови Анови.
Времето денеска
Облачно со повремени врнежи од дожд, кои ќе бидат пообилни во централните и источните делови (над 30л/м2) проследени со ретки грмежи. На планините врнежите ќе бидат од снег. Ќе дува слаб до умерен ветер од југоисточен правец. Максималната температура ќе биде во интервал од 7 до 13 степени.
Во Скопје, претежно облачно со повремени врнежи од дожд. Ќе дува слаб ветер од променлив правец. Максималната температура ќе достигне до 10 степени.

