Македонија
Петровска: НАТО е силна и моќна алијанса, која знае да одговори на предизвиците
Денеска, со обраќањето на министерката за одбрана, Славјанка Петровска, пред студентите на Државниот универзитет во Тетово продолжија серијата академиски дијалози, кои се организираат по повод годишнината од членството на Северна Македонија во алијансата и Денот на НАТО. На настанот учествуваше и министерот за економија, Крешник Бектеши, како и командантот на Командата за операции, бригадниот генерал Бесник Емини.
Пред студентите Петровска се осврна на повеќе теми поврзани со одбраната, местото и улогата на алијансата во зацврстувањето на безбедноста во евро-атлантската област, новите безбедносни предизвици во Европа, како и вложувањето, трансформацијата и модернизацијата на Армијата.
„НАТО е силна и моќна алијанса, која знае да одговори на предизвиците зашто знае навреме да се приспособи и да се промени. Алијансата минатата година на самитот во Мадрид го донесе новиот стратешки концепт, ги репозиционира своите политики врз база на своите вредности и на безбедносната реалност“, рече министерката Петровска. Додаде дека по 24 февруари 2022 година, ниту светот ниту алијансата не е иста, дека она што се случува во Украина е грубо кршење на меѓународното право и повреда на човековото право на живот и дека ниту една земја, без разлика дали е членка на НАТО или не, не може да остане имуна на тоа.
Во однос на позицијата на Северна Македонија, министерката Петровска истакна дека таа е принципиелна и добро позната, а тоа е дека ја поддржуваме одбраната на Украина и украинските граѓани и дека таа поддршка е и политичка и со донации од опрема.
Министерката се наврати и на значајноста од потпишувањето на преспанскиот договор.
„Ако во 2018 година не беше донесена политичката одлука да се потпише преспанскиот договор со Република Грција, верувајте дека денес, или особено минатата година кога почна руската инвазија врз Украина, јас како министерка за одбрана или кој и да беше министер за одбрана немаше да може со сигурност да им каже на граѓаните: Да, ние сме безбедни. Јас минатата година кога почна инвазијата и кога со разбирање многу новинари и граѓаните беа загрижени и се прашуваа дали сме безбедни, со смиреност и со леснотија одговорив – да, безбедни сме затоа што сме членка на НАТО. Тоа немаше да го одговорам ниту јас ниту кој и да беше на мое место ако навистина не бевме земја членка на алијансата“, истакна Петровска.
Министерката се осврна и на новите безбедносни предизвици, на кои, рече, ниту една земја денес не е имуна.
„Ако пред 20 и повеќе години заканите биле од конвенционален тип, денеска во 21 век зборуваме за поинаков тип неконвенционални хибридни закани, невидливи со голо око, но го чувствуваме нивното влијание. Северна Македонија беше и сè уште е цел на хибридни закани, кои имаат цел поткопување на институциите, создавање недоверба кај граѓаните во тие институции и обид да се претвори НАТО од успешна во неуспешна приказна кај нас. Наша задача како институции и граѓани е да бидеме гласни, да бидеме транспарентни, да отвораме дијалог со граѓанскиот сектор и со академската заедница и на тој начин да се справиме со дезинформациите“, рече министерката.
Во контекст на вложувањето во одбраната, Петровска истакна дека благодарение на мудрите политики одбранбениот буџет расте – тој денеска е 1,85 в% од БДП, а веќе в година е извесно дека буџетот ќе биде 2 % од БДП, што гарантира интензивен и непрекинат процес на модернизација на опремата и капацитетите на Армијата.
„Во распределбата на буџетот над 30 % се насочени кон модернизација сè со цел исполнување на НАТО-целите на способности. Но, најважно, ние ова не го правиме поради НАТО, туку, пред сè, за нашата национална одбрана зашто ако сме безбедни дома, тогаш може да придонесеме и кон колективната одбрана во НАТО“, рече министерката.
Министерот Бектеши нотира дека влезот во НАТО значи и отворање нов голем пазар за нашите компании и нивно вклучување во синџирот на набавки на алијансата, што придонесува за пораст на БДП, пораст на странските директни инвестиции, пад на невработеноста и развој на приватниот сектор.
„Гледано во последните 3 години од кога Северна Македонија е членка во НАТО, со исклучок на 2020 година поради ковид-состојбата, податоците покажуваат дека во 2022 година во однос на 2021 година во услови на енергетска криза имаме раст на бруто-инвестиции во БДП од 5,5в %, раст на вкупната трговија од 20,8 %, раст на странските инвестиции од 241 милион евра и истовремено пад на невработеноста од 1,2 %“, потенцира Бектеши.
Командантот на Командата за операции, генералот Емини, истакна дека од особена важност е да се приспособиме на новите безбедносни предизвици преку градење нови способности и дека современиот концепт на модернизација на Армијата е во корелација со новата безбедносна реалност.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
СДСМ некогаш беше државтворна партија, а сега се занимава со трач муабети, реагира движењето ЗНАМ
Движењето ЗНАМ за Наша Македонија реагираше на, како што наведуваат, обвинувањата од СДСМ, оценувајќи дека партијата „бега од одговорност со навреди, етикетирања и лични дискредитации“.
Во реакцијата, од ЗНАМ наведуваат дека СДСМ, наместо да понуди аргументи и одговори за кономската и институционалната состојба во државата, се занимава со „озборувања“ и „трач муабети“.
Партијата оценува дека СДСМ, која некогаш беше државотворна партија, денес е сведена на фабрика за навреди, конструкции и политички отров, како и дека со улична реторика покажува нервоза и очај.
Од ЗНАМ нагласуваат дека движењето не е ничја квислиншка група, туку автентична политичка сила создадена од граѓани разочарани од владеењето на СДСМ.
Во реакцијата се споменува и периодот на владеење на Зоран Заев, при што се изнесуваат критики за, како што наведуваат, националните политики и управувањето со државата. Се споменува и поранешниот министер за здравство Венко Филипче, при што се посочуваат, како што стои во реакцијата, контроверзии и сомнежи за тендери и набавки.
„Политиките на Зоран Заев останаа запаметени како период во кој националните интереси се ставаа на распродажба без јасен консензус и без чувство за државничка мерка. Со рачето на срце се промовираше како чесен и достоинствен, а всушност државата ја претвори во сопствен приватен бизнис. Симболиката на „едно евро за Вицето, едно за црквата“, беше само дел што нештото го докажува. Ги распродадоа македонските национални позиции на ангро, без јасна стратегија и без поддршка, ја разнишаа довербата во институциите и ја продлабочија поделбата во општеството. И по сето тоа, истите тие кругови, истото тоа раководство, се обидуваат да зборуваат за морал и одговорност, како граѓаните да немаат паметење. Во периодот кога со здравството раководеше Венко Филипче, јавноста беше сведок на низа контроверзии, сомнежи за тендери, набавки и прашања на кои никогаш не доби целосни и транспарентни одговори. Златни визи, сомнителни бизнис релации и повластени шеми, сето тоа се случуваше во време кога СДСМ ветуваше „живот за сите“, а испорача привилегии за малкумина“, велат од ЗНАМ.
Од ЗНАМ дополнително оценуваат дека опседнатоста на СДСМ со наративи за т.н. ‘српски свет’ и со случувањата во соседна држава и нивната постојана потреба да отвораат фронтови и да се караат со сите, од политички партии до новинарие прашање што партијата треба да го решава во сопствени рамки.
Македонија
Нова опрема за анализа на тешки метали во почвата во Државната лабораторија за животна средина
Министерот за животна средина и просторно планирање, Муамет Хоџа, денеска ја посети Централната лабораторија при Министерството, каде најави системско и координирано решавање на сите институционални предизвици.
Тој нагласи дека модерна и функционална Централна лабораторија претставува темел на ефикасната заштита на животната средина и гаранција за точни и навремени податоци во интерес на јавното здравје. Целта е да се обезбедат стабилни услови за работа и долгорочно унапредување на капацитетите.
Во рамки на посетата беше нагласено дека Лабораторијата успешно ја обнови акредитацијата за наредните четири години за вкупно 20 методи, од кои една за мерење на амбиентална бучава и 19 за индустриски отпадни води и за површински води. Она што следува е забрзување на процесот на акредитација на методите за мерење на загадувањето на воздухот од стационарни извори.
Дополнително,во рамки на посетата беше презентиран новиот ICP-MS инструмент, кој овозможува анализа на тешки метали во почва, вода и воздух и со кој значително ќе се унапредат аналитичките капацитети на Државната лабораторија за животна средина.
Македонија
Уставниот суд: Нема постапка за пензиите, запрена за Кривичниот законик
По 5. седница на Уставниот суд, претседателот Дарко Костадиновски и судијата проф. Осман Кадриу информираа за одлуките по предмети од поголем јавен интерес.
Судот не поведе постапка за оценување на одредби од Законот за изменување и дополнување на Законот за пензиско и инвалидско осигурување, кои се однесуваат на исплата на пензиите во земјата.
Подносители на иницијативите се Игорчо Точев, Љубомир Сандевски, Темелко Ристески и Кире Батев.
Претседателот Костадиновски изјави дека мнозинството судии оценило оти пензионерите кои ја примаат пензијата во државата и оние што ја примаат надвор од неа се во иста правна, но не и во иста фактичка состојба. Според него, за повреда на членот 9 од Уставот, кој се однесува на еднаквоста, потребно е субјектите да бидат во иста правна и фактичка положба, што во овој случај не е исполнето.
Тој посочи дека мерката има социјален карактер и легитимна цел – ублажување на последиците од растот на трошоците и инфлацијата. Додаде дека по истекот на времените услови утврдени со мерката, се враќа редовното законско усогласување на пензиите, кое важи и за лицата што не живеат во земјата.
Судијата-известител Осман Кадриу изјави дека предложил да се поведе постапка, но не добил мнозинство гласови. Тој оцени дека со оспорените одредби се врши дискриминација врз пензионерите кои живеат надвор од државата и дека им се ускратуваат правата на зголемување и усогласување на пензиите.
Во однос на предметите У.бр.162/2023 и У.бр.163/2023, кои се однесуваат на измените на Кривичниот законик, Судот ја запре постапката, оценувајќи дали Законодавецот постапил согласно насоките од претходното решение со кое беше поведена постапка.
Мнозинството судии констатирале оти во формален аспект Законот е донесен согласно процедурите. Во однос на материјалната уставност, дел од судиите сметале дека новото решение не е идеално, но е подобро од претходното.
Тој нагласи дека евентуално поведување нова постапка и укинување на законот би создало правен вакуум и правна празнина во санкционирањето на злоупотребите на јавни средства, поради што мнозинството одлучило да ја запре постапката, водејќи се од принципите на правна сигурност и предвидливост.
Судијата Кадриу изјави дека гласал против запирањето на постапката, наведувајќи дека, иако Законодавецот ја испочитувал формалната процедура, не постапил целосно по одлуката на Уставниот суд во материјалниот дел.

