Во Собранието се одржа јавна расправа по конечниот извештај на Државниот завод за ревизија за извршената ревизија на успешност на тема „Можност за употреба на вештачка интелигенција во јавниот сектор“, на која се обрати и министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски.

Во обраќањето, министерот посочи дека констатираните наоди се третираат со целосна сериозност и ќе бидат искористени како основа за понатамошни институционални унапредувања. Во извештајот се констатира дека во анализираниот период јавниот сектор немал воспоставена целосна стратешка, законска и инфраструктурна рамка за системска примена на ВИ.

„Овие наоди се сериозни и ги третираме како основа за институционално подобрување. Но важно е да се нагласи дека од периодот опфатен со ревизијата до денес се преземени конкретни чекори“, истакна Андоновски.

Министерот нагласи: „Во доменот на вештачката интелигенција, стратегиите и законите се неопходна рамка – но тие сами по себе не создаваат капацитет. Технологијата се развива побрзо од секој нормативен документ. Ако останеме само на стратегии, ќе заостанеме. Затоа паралелно работиме на конкретна имплементација.“

Во продолжение, министерот ги презентираше активностите што веќе се спроведуваат за воспоставување системска рамка за вештачка интелигенција во јавниот сектор:

Национална ИКТ стратегија 2025–2030 како хоризонтална дигитална рамка, со позиционирање на ВИ како стратешка технолошка оска и предвиден акциски план за ВИ во јавната администрација.
Национална стратегија за вештачка интелигенција во подготовка, преку работна група под координација на Министерството, со вклученост на академската заедница, приватниот сектор и Агенцијата за заштита на лични податоци, усогласена со европската регулаторна рамка.
data.gov.mk со AI — интеграција на AI асистент за пребарување на природен јазик и генерирање структурирани одговори од објавените сетови, со цел зголемена практична употребливост на отворените податоци.
ВЕЗИЛКА — иницијатива за развој на GPU капацитети и основа за развој на модели на македонски јазик, како инфраструктурен предуслов за ВИ, со поврзување со европскиот AI/HPC екосистем.
Заштита на лични податоци и етичка рамка — планиран механизам за проценка на ризик (AI impact assessment), етички принципи, транспарентност и засилена институционална координација.

Осврнувајќи се на суштинското прашање од ревизијата — дали јавниот сектор е подготвен за ВИ — министерот истакна дека во анализираниот период подготвеноста не била целосна, но дека денес системски се воспоставува рамка и се оди кон оперативна примена.

„Вештачката интелигенција нема да биде административен проект. Ќе биде технолошка трансформација во служба на граѓаните“, порача Андоновски.

Странка на демократска акција на Македонија (СДА Македонија) го осудува, како што велат, примитивното однесување на претседателот на Србија, Александар Вучиќ, кон Радмила Шекеринска, заменик-генерален секретар на НАТО, на маргините на Минхенската безбедносна конференција 2026 година.

„Сметаме за важно да му се укаже на Александар Вучиќ, “политичкиот син” на Воислав Шешељ, како и министер за пропаганда во времето на Слободан Милошевиќ, како директен актер во обидот за создавање на Голема Србија преку геноцид, војни и прекројување на границите на соседните држави, дека нема морално право било кого да обвинува за сецесија. Посебно не лажно, без аргументи и со извртување на тези да обвинува заменик-генерален секретар на НАТО, во случајот Радмила Шекеринска“, велат од СДА Македонија.

Од таму додаваат дека примитивниот однос на претседателот на Србија кон заменик-генерален секретар на НАТО, не може да се смета за личен однос на Вучиќ кон Шекеринска.

„Тоа е однос на претседателот на Србија кон НАТО, но и негов однос кон позицијата на државата од каде што доаѓа заменик-генералниот секретар на НАТО, во случајот Република Северна Македонија“, се вели во соопштението.

Според партијата, запрепастувачки е молкот на претседателката на државата, Гордана Силјановска – Давкова, како и молкот на Владата на Северна Македонија, на оваа, како што велат, провокација која доаѓа од авторитарниот лидер на Србија.

„Сметаме дека претседателката на државата Гордана Силјановска Давкова, како и претседателот на Владата, Христијан Мицкоски, треба да упатат реакција до претседателот на Србија, Александар Вучиќ, со осуда за неговиот некоректен однос. Со тоа ќе се покаже нашиот конструктивен однос во НАТО, а и достоинствено ќе се одговори на примитивниот и понижувачки однос на Вучиќ кон НАТО, но и кон позициите на Северна Македонија. Сериозно загрживачки е сервилниот однос на ВМРО-ДПМНЕ и ЗНАМ кон режимот на Вучиќ, со кој ги игнорираат сите навреди во изминатите две години кои доаѓаат од официјален Белград. Навреди со кои територијата на Северна Македонија се прогласува за Стара Србија, па се до последните напади на позициите на Северна Македонија, усогласени со НАТО. Мнозинството граѓани на Република Северна Македонија се горди што нашата држава е дел од НАТО, кој преставува најголем безбедносен, демократски и економски сојуз во светот. Горди сме и што заменик-генерален секретар на НАТО доаѓа од Република Северна Македонија“, велат од СДА Македонија.

Вучиќ ја критикуваше Шекеринска оценувајќи дека дел од нејзините изјави немаат многу смисла и не ја одразуваат реалноста.

Тој изјави дека од Шекеринска „можат да се слушнат многу работи што немаат многу смисла“ и нагласи дека таа, како и многу други, „не сака да вметне во својата гледна точка она што е вистина и очигледно“ што се видело и кога зборувала за сецесионизмот и за Република Српска, пренесуваат српските медиуми.

Вучиќ ова им го кажа на новинарите во Минхен, кога беше прашан каков е неговиот коментар за изјавата на Шекеринска дека Хрватска и Албанија се сигурни партнери на НАТО.

Министерството за транспорт апелира да не се потпаѓа на шпекулации и секаков вид непроверени информации кои може да наштетат на дијалогот, а особено не на шпекулации од соседните држави. Секоја држава одлучува за себе, Македонија продолжува со дијалог за трајно решение, соопштија од Министерството по најавата на балканските превозници за нови блокади на границите.

„Во врска со престојот на превозниците во Шенген зоната би сакале да информираме дека во координација со Европската Комосија се работи на трајно решение. Ресорните министерства изминатиот период се во интензивна комуникација со ЕК со цел да се изнајде трајно решение. Министерството за транпсорт е во постојана комуникација со превозниците, како и со Европската комисија со цел изнаоѓање решение во рамки на новата визна стратегија која ја промовираше Европската Унија каде што се отвора можноста возачите да бидат третирани како професионалци како и можностите за друг вид визи“, соопштија од Министерството.

Од таму потенцираат дека е најавено одложување на примената на ЕЕС системот и дека активно сите чинители работат на решавање на овој проблем.

„Дијалогот со Европската Комисија е активен и сите можности се разгледуваат од страна на техничка работна група составена од сите ресорни министерства и претставници на Европската Комисија. Во следниот период разговорите продолжуваат со засилена динамика со цел наоѓање трајно решение кое е прифатливо за сите страни“, велат од Министерството.

фото/Depositphotos